vorig jaar 413

22 juli 2025

Tijdens mijn fietsrit naar De Panne, 55 kilometer tegen een vrij strakke westenwind in, luister ik naar Radio Tour. Bij het oorlogsmonument van Nieuwpoort stop ik om de ontknoping van de rit op de Mont Ventoux te bekijken. De Fransman Valentin Paret-Peintre wint. Wat een naam. Het manneke weegt 52 kilogram. Met de nadruk op gram. Het gewicht is niet eerlijk verdeeld. (…) De nostalgische gevoelens die mij overvallen bij het binnenrijden van De Panne, waar ik toch heel wat gelukkige dagen heb gekend. (…) We besluiten naar een film te kijken. Om de een of andere reden wordt er gekozen voor Stalag 17 van Billy Wilder, een belachelijke concentratiekampfilm uit 1953 die – ik had nooit gedacht dat het mogelijk was – nog erger is dan La vita è bella. Genekt door de twee gul geassembleerde picons bij het aperitief eerder op de avond ga ik, halfweg de film, om halfelf naar bed.

23 juli 2025

Ik lees midden in de nacht een twintigtal bladzijden in Bezoek onze kelders van Koen Peeters, met het oog op een boekverhaal. (…) We maken een wandeling door de Dumontwijk en ook even op het brede strand (…), dat op dit ochtendlijke uur zo goed als verlaten is.

24 juli 2025

Tussen vijf en zes uur ‘s ochtends lezen in Stroomafwaarts langs de Donau levert een zeer bevreemdende ervaring op. Zeker op een grijze dag, voor dag en dauw. Voor dag en Donau.

*

Ik maak een lijstje van alle meerdaagse fietsreizen die ik tot nu toe maakte. Ik kom aan twaalf stuks, van Arles in 1979 tot Lolland in 2024. 

*

(…)

*

Vive le vélo is eigenlijk een langgerekte reclamespot voor het bedrijf van de vrouw van Karl Vannieuwkerke. (Ik leerde vandaag van J dat reclame op de radio niet per seconde wordt verkocht maar per aantal luisteraars: de boodschap wordt herhaald tot het afgesproken aantal luisteraars is bereikt. Dat geeft uiteraard een pervers effect: de reclame jaagt luisteraars weg en moet bijgevolg vaker wordt herhaald. Impermo, Immoscoop, Aldi, Delhaize, enzovoort. Ad nauseam.)

*

(…)

vorig jaar 410

15 juli 2025

(…)

*

Un beau matin (Mia Hansen-Løve, 2022). Ik herken meteen de actrice Lea Seymour – garçon manqué, korte haarsnit, tranerige ogen – en de hele sfeer. (Achteraf zie ik in mijn lijstje dat ik de film begin 2024 al eens zag.) Maar waar ging het weer over? De vader van Lea wordt behoeftig en moet naar een instelling. Lea heeft een dochtertje uit een stukgelopen relatie. Ze loopt een ex die ze tien jaar niet heeft gezien tegen het lijf. Zijn huwelijk is op de klippen aan het lopen. Hij behandelt haar als een maîtresse. Daar neemt zij geen vrede mee. Uiteindelijk verlaat hij toch zijn vrouw voor haar. Het appartement van de zieke vader, een professor emeritus filosofie, wordt leeggemaakt. De man heeft zijn hele leven gelezen. Zijn stoffelijke omhulsel, zijn lichaam, is nu aan het zieltogen in een instelling; zijn ziel is hier achtergebleven, in deze bibliotheek. Lea zorgt ervoor dat de boekenverzameling één geheel blijft door alles integraal te schenken aan een jonge student. Eindshot: het nieuw gevormde gezinnetje, met het dochtertje, dat een tijdje heeft gemankt om haar ongenoegen te ventileren maar dat nu als bij wonder genezen blijkt, staat bovenop Montmartre en kijkt uit over Parijs. Hoe het ondertussen de vader is vergaan, vernemen we niet. Niet goed, allicht. Lea en haar vriend spreken af dat ze elkaar euthanasie zullen gunnen als het ooit zover komt. (Lea vreest dat de ziekte van haar vader erfelijk is.)

16 juli 2025

Ik maak deel uit van een groep, waar ook L en K deel van uitmaken. Mijn vroegere hond Laïka is in de buurt. L is een gebocheld mannetje geworden, maar hij zit wel strak in een zilverkleurig pak. Ik weet geen weg met een sigaret en kruip, om mijn peuk weg te gooien, in een spleet onder de trap naar de ingang van het gebouw waarin de lezing die we zouden bijwonen gaat plaatsvinden. Vervolgens geraak ik zonder hulp niet meer uit die spleet. Een mij onbekende man reikt mij de hand om er mij uit te trekken…

*

Al om halfzeven begonnen aan het werk, en de werkdag duurt tot halftien ‘s avonds. Ik verzet zoveel mogelijk, in de hoop dat de collega’s het zullen appreciëren – al is de kans groot dat de meesten het niet eens zullen opmerken. Na de middag kijk ik zijdelings naar de Touretappe, die nogal gek verloopt.

*

F en N laten weten dat P om elf uur euthanasie heeft ‘gekregen’. Ik had het zo vlug niet verwacht. Ik zag hem voor het laatst een week of vijf geleden, en toen maakte hij een levendige en zelfs vrolijke indruk. Het bericht komt derhalve nogal aan. Ik ben blij dat ik P nog heb leren kennen, in extremis, ook via zijn boek. (…) avondwandeling rond het Stil Ende, waar de jongen van de Canadaganzen bijna volgroeid zijn (…) Na het afronden van mijn werk, ben ik tot niet veel meer in staat dan tot Vive le vélo.

17 juli 2025

Opnieuw, voor dag en dauw, een zeer deugddoend fietsritje door de Meetkerkse Moeren. Rond kwart voor zes komt de zon op. De nevel maakt het landschap fotogeniek – waar ik dan ook gebruik van maak. Ik heb zoveel energie getankt dat ik, thuisgekomen, in amper een uur het hele boekverhaal over Onder de vulkaan schrijf. Daardoor is mijn dag om acht uur in de ochtend al geslaagd. In tegenstelling tot wat ik in het begin van de week voor ogen had, moet er vandaag toch nog worden gearbeid. De Touretappe, die ik zijdelings bekijk, wordt alweer door Pogačar gewonnen. (…)

*

Midden in mijn tv-avond, met de vreselijke Johan Bruyneel als gast in Vive le vélo, krijg ik een opstoot van woede over de disproportionele berichtgeving over de afgebrande main stage op Tomorrowland. Mijn Facebookbericht daarover stuit op verrassend veel onbegrip. De reacties zijn impulsief, men laat zich duidelijk misleiden door mijn provocerende aanzet (‘I couldn’t care less’) en ziet niet waar het mij werkelijk om gaat.

*

Nog een aflevering van de serie Klem, waaraan ik nu helemaal verslingerd ben. Ik ben benieuwd hoe de relatie tussen de saaie belastingambtenaar Huug Warmond en de goedige schurk Marius verder zal evolueren, en vooral hoe de wat mij betreft uitstekende scenarioschrijver erin zal slagen om de dubbele en driedubbele op zich nogal onwaarschijnlijke plotknopen alsnog op een acceptabele manier te ontwarren!

Malcolm Lowry: https://pascaldigital.blogspot.com/2025/07/boekverhaal-61.html
Tomorrowland: https://pascaldigital.blogspot.com/2025/07/facebookbericht-1193.html

vorig jaar 403

4 juli 2025

Ik zit de redactieraad voor van een nieuw op te richten tijdschrift. Niets minder dan het ideale culturele tijdschrift, zeg maar. Ik heb een formulier nodig dat zich ergens in een ordeloze stapel bevindt. De start van de vergadering loopt hierdoor vertraging op. Immobilisme. Stroperigheid. Het loopt al meteen mis. Ik sta opnieuw met hoofdpijn op. (…)

*

(…)

*

Een fietsrit voert mij tot onder de zendmast in Egem, en dan naar Koolskamp en Zwevezele, alle drie ‘o.a.p.’ 60 kilometer. (…)

*

Naar de bibliotheek om met Vaderader te leuren. Die transactie blijft maar aanslepen door een onzichtbare administratieve molen. Op de Dijver rijd ik even samen op met een Franstalige Canadese fietstoerist uit Quebec.

*

Klem hangt aan elkaar van de onwaarschijnlijkheden, maar toch blijf ik kijken. Omdat ik dan niet moet nadenken, zeker? Want ik voel mij de laatste tijd nogal somber. Ik zit zelf klem. Dit is niet het leven dat ik wil, maar hoe geraak ik eruit?

vorig jaar 401

1 juli 2025

Al om drie uur wakker en om vier uur op. (…) Na enkele bladzijden lectuur en deze dagboeknotities maak ik bij zonsopgang (5u36) mijn Meetkerke-fietsritje. Eraan beginnen kost moeite, maar de deugd die het mij doet compenseert dat ruimschoots. (…) voldoende zuurstof getankt om in één ruk een boekverhaal te schrijven over Het Belgisch labyrint. Het wordt op Facebook nauwelijks opgemerkt. (…) 

*

(…)

2 juli 2025

Opnieuw de dag begonnen en zuurstof binnengehaald met mijn ritje langs het kanaal tot Nieuwege en dan terug langs Meetkerke. Zonsopgang, enkele foto’s gemaakt. De zuurstof is nodig want vandaag moet er de hele dag worden gewerkt, (…) tot acht uur. Ik hoor enkel van X iets via WhatsApp (…). Ze is gisterenavond naar een lichtspektakel op de Markt gaan kijken. Beelden worden daar geprojecteerd op het belfort. Ik heb daar zo mijn bedenkingen bij, zeker wanneer ik hoor dat er ook reclameboodschappen bij waren. De stad Brugge gebruikt haar fiere monumenten als scherm voor ordinaire projecties en is met andere woorden zichzelf aan het prostitueren. Enfin, ik zou het zelf eerst eens moeten zien alvorens er een oordeel over te vellen, maar daar heb ik eerlijk gezegd niet veel zin in. (…) Het radioprogramma Weetikveel, waarmee ik mijn middagpauzes stoffeer nu Blokken in zomerreces is gegaan, gaat vandaag over de Roma, met Margot Vanderstraeten als de deskundige van dienst. Ik moet nog altijd eens haar Mise-en-place lezen. (…) ‘s Avonds bekijk ik de tweede aflevering van de nieuwe reeks van Klem, waarvan ik de eerste twee jaargangen zeer onderhoudend vond. Toch merkwaardig, hoe die Nederlanders er nooit echt in lijken te slagen om hoogwaardige beeldfictie te produceren. Het is altijd zo houterig en afgemeten. Gelukkig zijn er ondertitels, want het Noord- en Zuid-Nederlands beginnen toch erg ver uit elkaar te drijven. Vroeg moe en dus ook vroeg naar bed: het licht gaat al voor elf uur uit.

vorig jaar 400

30 juni 2025

(…)

*

Wat Shi Tiesheng schrijft over de veiligheid van het onbekende op de trein (Notities van een theoreticus, 219) doet me denken aan de treinreizen van vroeger, toen je nog tot aanrakens toe op een bank voor drie personen moest zitten en dus niet elk op een aparte stoel, weggedoken in een gsm, met oortjes op en op die manier elk sociaal contact uitsluitend: de hele subcultuur van het gedwongen gedurende een uur, of een halfuur, samenzitten, en hoe dit tot soms heel opwindende fysieke contacten aanleiding gaf. (Vanmorgen hoorde ik op de radio dat elk uur – hoe ze het berekenen weet ik niet – honderd mensen aan de gevolgen van eenzaamheid sterven.)

*

‘Alleen door het onder woorden te brengen kan ik er een geheel van maken.’ Christien Brinkgreve koos dit motto van Virginia Woolf voor haar memoir Beladen huis – ik had hetzelfde kunnen doen voor het mijne.

*

Ook vandaag zullen Israëlische soldaten tientallen Palestijnen vermoorden. Mannen, vrouwen, kinderen. Uitgehongerde wanhopigen die bij fuik-voedselbedelingen in de rij staan en daar ‘gewoon’ overhoop worden geknald. Ondertussen lobbyen joodse verenigingen in Frankrijk, Amerika en wellicht ook bij ons om de volkswoede hierover de kop in te drukken. Vrije meningsuiting wordt een zeer relatief en rekbaar begrip. Tijdens een kleine pro Palestina-manifestatie op de Burg, vlak voor de gemeenteraad waar een volgens E halfslachtige resolutie zal worden goedgekeurd, wordt een ‘activist’ opgepakt omdat hij met krijt een boodschap van vrede op de keien had getekend. Op vraag van de burgemeester werd hij verzocht daarmee te stoppen en toen hij er niet mee stopte: de combi in. Eigenlijk hadden de aanwezige manifestanten een cordon moeten vormen om de politie te verhinderen deze brave man op te pakken.

*

Op de radio mag een voormalige kapitein van een cruiseschip vertellen wat hij de mooiste bestemming vindt die hij in al die jaren – waarin hij werkelijk overal is geweest – heeft aangedaan. ‘Alaska,’ antwoordt hij. ‘Met die prachtige gletsjers.’ Tja, veel gekker moet het toch niet worden.

*

In de Fnac koop ik Exercices de style en, voor 5 euro, 53 dagen van Georges Perec. Thuis lees ik meteen een paar van die stijloefeningen iuxta: het Frans van Queneau en de Nederlandse vertaling van Rudy Kousbroek.

*

(…) Recordtemperaturen. Voor morgen en overmorgen wordt in het binnenland tot 38 graden voorspeld. Gelukkig is het aan de kust altijd een paar graden minder erg.

*

Leuke film op tv: Mon crime van François Ozon (2023). Geacteerd in interbellumstijl. Dezelfde oldtimer Peugeot komt tot drie keer toe in beeld. Op verschillende plaatsen welteverstaan. Een would be-actrice faket een moord omdat haar dat beter uitkomt. Actuele thema’s als fake truth en het vermixen van goed en kwaad; maar dan in een jaren dertig-setting. Heerlijke cabotinage van de rechterklerk en de rechter (Fabrice Luchini). Bliksemvlugge dialogen waarvan wellicht de helft of misschien maar een derde de ondertiteling haalt.

vorig jaar 399

28 juni 2025

(…) Ik spring om halfzeven op mijn fiets voor een ritje van 20 kilometer langs het kanaal tot aan Nieuwege, en dan terug door de Meetkerkse Moeren. Terug thuis een uur later. Douche en verslag. Dat deed deugd – het is voor herhaling vatbaar. Eigenlijk zou ik elke dag zo moeten beginnen. Onderweg nam ik het besluit om op mijn fietsreis in augustus volledig digitaal te detoxen. Dus geen dagelijks verslag. Enkel notities, die ik dan wel later zal uitwerken.

*

Naar Oostende voor de stand-in voor Palestina op het Wapenplein. A, C en W zijn er ook. Ik praat een tijdje met de mij onbekende vrouw die naast me staat. Katrien heet ze. Ze woont in Londen en manifesteert hier samen met haar moeder en dochter. De passanten: de meesten onverschillig, sommigen geïnteresseerd en zelfs sympathiserend, een enkeling die zich negatief uitlaat: ‘Ze zijn wel begonnen, hé!’ Maar de reacties zijn toch overwegend positief. En dan het uiterlijke voorkomen van die mensen. Vaak decadent, wuft, ronduit lelijk. Af en toe loopt er iemand voorbij van wie je ergens kunt denken dat hij of zij wat smaak heeft. Maar de zomeroutfits zijn meestal genadeloos. Een oude man blijft lang staan. Hij knikt instemmend. Hij kijkt me aan. Dat raakt me. Wanneer hij moeizaam is weggestapt en achter de straathoek verdwenen, verlaat ik mijn plaats in de rij en loop achter hem aan. Ik spreek hem aan. Zeg hem dat hij mij heeft ontroerd. Een warm moment, dat voor mij dit hele uur van – uiteraard – vruchteloos protest zinvol maakt. De stille betoging wordt ontbonden. W en ik vergezellen A naar haar appartement. Ze heeft een fles champagne in de koelkast klaargezet. We nemen plaats op het kleine balkonnetje en kijken uit op het volle zomerse strand terwijl onder ons op de dijk de massa voorbijslentert. We hebben het onder meer over de rol van de media bij wat tot ons komt in verband met Gaza. (…)

29 juni 2025

(…) de finale van het Europees kampioenschap vrouwenbasket. Het is de eerste keer dat ik een volledige basketwedstrijd bekijk. Dat valt reuze mee. België wint na een onwaarschijnlijke comeback in de drie laatste minuten.

*

De laatste twee afleveringen van The Patient ontgoochelen niet. De ontknoping verrast. De patiënt heeft zijn les begrepen en zorgt ervoor dat hij fysiek niet meer in de mogelijkheid is om nog meer moorden te plegen. De boodschap van aandacht voor en verbondenheid met de naasten wordt nergens melig. De verhaallijn blijft spannend en onvoorspelbaar tot het einde.

vorig jaar 396

22 juni 2025

(…)

*

Ik bekijk in de loop van de dag verschillende nieuwsuitzendingen om op de hoogte te blijven van de situatie in Iran.

23 juni 2025

Het laatste levensjaar van L.N. Tolstoj, het dagboek van Valentin Boelgakov dat ik lees in het kader van mijn voornemen om alle privédomeindelen die ik bezit ook daadwerkelijk door te nemen voor ik de pijp aan Maarten geef, is toch werkelijk niet veel meer dan gezeur. Ik ben nu eindelijk in de laatste rechte lijn aanbeland, nog zestig bladzijden te gaan, en kijk al reikhalzend uit naar het moment dat de Russische reus het tijdelijke met het eeuwige zal hebben verwisseld. Omdat dan eindelijk ook achter dit dagboek een punt kan worden gezet. Zo contraproductief is dit nauwgezette geschrijf van Tolstojs secretaris, dat je begint te verlangen naar de dood van zijn baas.

*

(…)

*

Het journaal over een mogelijke escalatie in Iran; de vijfde aflevering van de Zweedse reeks Blackwater; het eerste deel van een documentaire over vijftig jaar Werchter, waaruit vooral moet blijken hoe enthousiast de buitenlandse artiesten zijn over wat zij ‘het beste festival ter wereld’ noemen.

24 juni 2025

In mijn droom moet ik dringend naar een feest vertrekken dat ik zelf heb georganiseerd in de Ancienne Belgique, maar ik word opgehouden door een telefoon van X. Ze laat me in laatste instantie weten dat ze niet kan komen. Ze geeft drie redenen op: het is te ver; ze voelt zich niet goed; en dan is er nog iets. Ik zeg: ‘Luister hier, X, je geeft drie verschillende redenen op. Meestal heeft een mens aan één reden genoeg. Zeg dan toch gewoon de ware reden: dat je geen zin hebt om te komen.’

*

Ik schrijf boekverhaal 55 over Herman Portocarero en begin aan twee nieuwe boeken: Notities van een theoreticus van Shi Tiesheng, dat me met zijn eigenzinnige stijl en experimentele constructie bekoort, en De herschepping van de democratie van Ico Maly, dat al op de eerste bladzijden niet kan verhullen het resultaat van haastwerk en ontoereikende eindredactie te zijn.

*

(…) Er blijft genoeg tijd over om een hoorzitting in het Vlaams parlement te volgen met de Israëlische ambassadrice, die, stikkend van de leugens, schaamteloos wordt nagebauwd door Vanlouwe en Deckmyn, respectievelijk N-VA en Blok – al is het verschil tussen die twee niet altijd duidelijk –; en stevig aangepakt door D’Haese (PVDA) en Naji (Groen), die zelfs het antwoord van de ambassadrice niet meer afwacht en de zaal verlaat – wat me nu ook weer niet de meest geschikte methode lijkt om je afschuw te laten blijken.

*

In Therapie vertelt Bent Van Looy over zijn heilzame ervaring met een psychiater in Antwerpen, een oude man die niet veel zei en wiens belangrijkste onderscheidende fysieke kenmerk een gigantische witte walrussnor was. ‘Op een dag,’ zegt Van Looy, ‘was die man spoorloos verdwenen. Niemand wist waarheen.’ Vreemd. Zeker ook omdat het slotbeeld van het programma mensen toont die op een tram stappen, onder wie een oude man met een zeer grote, uitwaaierende witte hangsnor. De grens tussen waarheid en fictie wordt hier vaag – waardoor je je, van de weeromstuit, begint af te vragen naar welke realiteit Van Looy verwees met zijn ervaringen bij de psychiater. Hij had het vooral over het feit dat hij op school het slachtoffer was van pestgedrag, en over de gevolgen daarvan in zijn latere leven.

*

(…) Laatste aflevering en ontknoping van de Zweedse krimireeks Blackwater. Zeker niet teleurstellend, maar meer dan het plot, dat mij iets te ingewikkeld was, zal mij toch die grauwe, armoedige sfeer bijblijven van het plattelandse Zweden van de vroege jaren zeventig, het dictatoriale patriarchaat in de hippiecommune, en de formidabele vormgeving van die oude Saabs.

vorig jaar 394

19 juni 2025

Een geschiedenisloze werkdag. Wel goed ingezet met een boekverhaal over De bezoeker van György Konrad. Maar dan stokt het. Lectuur, werk, een korte babbel met X via de chat, een hazenslaapje, een wandelingetje, Blokken en het journaal (met de dagelijkse portie bombardementen in Gaza, Oekraïne en nu ook Iran en Israël), nog een siëstaatje. ‘s Avonds bekijk ik een aflevering van Met de wind mee en daarna de film Far from the Madding Crowd van Thomas Vinterberg, met de in 2015 al volop cabotinerende Mathias Schoenaerts: kleine oogjes met opgetrokken wenkbrauwen, heel erg macho-met-een-vrouwelijke-toets. Wat is er sindsdien van zijn carrière geworden? Ik heb de indruk dat die nogal in de soep is gedraaid. Ik sluit de dag met een zelfportret.

20 juni 2025

(…) Ik lees Gelukkig als God in Frankrijk uit. Ik vond het boeiend. Een aparte stijl, met heel veel korte zinnetjes. Zeer goede vergelijkingen ook. En humor, wat gezien de behandelde problematiek een La vita è bella-gevaar inhoudt, maar Dugain gaat er gelukkig nergens óver. (…)

*

The Apprentice (Ali Abbasi, 2024), over hoe de jonge Donald Trump in de jaren zeventig en tachtig leert hoe je een imperium moet uitbouwen, namelijk door je vooral niet te laten leiden door ethische scrupules. Alleen al het feit dat Trump zelf, naar verluidt, not amused was met dit portret, pleit ervoor.

vorig jaar 391

15 juni 2025

Een groot deel van de voormiddag, die, zoals gebruikelijk, al om zes uur begint, gaat op aan het schrijven van twee boekverhalen: Stephen Hero en Kroniek van een aangekondigde dood. En aan lectuur: Trofee van Gaea Schoeters. Goed geschreven, maar klinisch en, jawel, zeer mannelijk. Een kritiek, zelfs een aanval op mannelijkheid. Niet expliciet maar door middel van de stijl.

*

Afspraak om twaalf uur aan het station met een aantal mensen van Groen Brugge. (…) We blijven samen op de trein en dan ook nog een eind op de aanvangsstrook van de betoging, maar uiteindelijk valt onze groep toch uit elkaar. De betoging is een groot succes. Er wordt een ‘rode lijn’ getrokken tegen het genocidaire geweld van Israël in Gaza. Daarom werd iedereen gevraagd iets roods aan te trekken. De kilometerslange stoet – 75.000 (politie) tot 110.000 (organisatie) manifestanten – kleurt dan ook rood. Eerst zijn er de toespraken – vooral die van twee vertegenwoordigsters van een joodse organisatie maakt indruk – en enkele korte optredens (Tamino, Koen Wauters en Zwangere Guy), en dan zet de stoet zich in beweging. We doen er meer dan drie uur over om van het Noordstation langs de Botanique tot een heel eind op weg naar de Europese Wijk te komen. Daar (…) korten we af naar het Centraal Station. (…)

*

De avond gaat op aan het bekijken aan Eddy Merckx-gerelateerde programma’s. De Kannibaal wordt dezer dagen tachtig, vandaar. Eerst een gesprek door Karl Vannieuwkerke met Eddy, zoon Axel en José De Cauwer. Daarna de film Merckx. De sterkste renner aller tijden, met mooi, onuitgegeven beeldmateriaal over de carrière die iedereen ondertussen beter kent dan zijn vaderlandse geschiedenis.

16 juni 2025

In de stadsbibliotheek vind ik de film The Apprentice en een boek van Mark Dugain. M raadde me Officierskamer aan, maar dat hebben ze niet. Wel Gelukkig als God in Frankrijk. Ik vraag naar de persoon die over de aankoop van fictie gaat, met het oog op de aankoop van enkele exemplaren van Vaderader. Ze is er niet. Thuis schrijf ik haar een mail.

*

(…)

*

Ik beantwoord de laatste brief van A, die al een paar dagen in mijn mailbox zat. Ook E heeft geschreven: ze geeft toe dat ze heel lang niet aan schrijven is toegekomen, maar ze wil onze correspondentie niet stopzetten. (…) Ik zeg dat ze alle tijd moet nemen. Dat ik gespecialiseerd ben in geduldig zijn. (…).

vorig jaar 382

29 mei 2025

(…)

*

Ik houd me de hele dag ‘in stilte bezig’ met: een boekverhaal over De dingen van Georges Perec, dat ik voor de vierde keer begin te lezen; boodschappen in de Carrefour; Blokken; een siësta; een wandeling; lectuur… ‘s Avonds maak ik met aquarel een zelfportret terwijl ik naar de vierde finaleavond van de Koningin Elisabeth-wedstrijd kijk: Schumann en Prokofjev II. Ik had in de loop van de dag via Messenger een kort gesprekje met P over de KEW. En ook via Messenger kreeg ik vanuit Perpignan een groet van E. Hij begon meteen met zijn flauwe taalgrapjes – du paing et du vaing – maar daar ging ik niet op in. (…)

30 mei 2025

(…) telefoon van P, die zo mogelijk nog meer digibeet is dan ikzelf: haar Facebookaccount is geblokkeerd. Of is ze gehackt? Ik spring op mijn fiets om het te gaan bekijken. We slagen erin om de ‘videoselfie’ te maken waarmee ze blijkbaar moet bewijzen dat ze een levende mens is, maar wat later blijkt dat ze ‘definitief’ van het platform is gegooid. Waarom, dat wordt niet duidelijk gemaakt. Dit onvoorziene bezoek (…) vormt het begin van een rit van 63 kilometer die mij tot tegen Lichtervelde of all places voert. De prijs die ik voor dit exploot betaal, is een siësta van meer dan een uur, zodat het al voorbij vier uur is wanneer ik opnieuw aan mijn werktafel plaatsneem voor mijn dagelijkse poging om iets van Anjet Daanje te maken.

*

(…)

*

De film Hidden Figures (Theodore Melfi, 2016), over drie wiskundige bollebozen, toevallig ook nog vrouw en ‘van kleur’, die werken voor de NASA en op die manier een bijdrage leveren tot de eerste Amerikaanse successen in de ruimte, drijft op een bijna aandoenlijk naïef patriottisme en is in elk geval heel erg woke.

*

(…)

vorig jaar 374

19 mei 2025

X en ik bestellen – en dat kan op klaarlichte dag maar met één bedoeling zijn – een kamer bij een bevriende hoteluitbaatster. Haar blik verraadt dat ze heel goed weet waar het ons om te doen is. Ze gaat de kamer gereedmaken. Er moet eerst nog wel wat meubilair in elkaar geschroefd: de onderdelen worden net aangevoerd. Daarnet, bij de ingang van het hotel, zagen we, opgehangen aan een balk, een omgekeerd rieten hoedje met daarin een vogelnest. Bij het bekijken van de inhoud ervan zagen we enkele eieren liggen, maar door een onvoorzichtige manipulatie van het hoedje valt er een op de grond. Het ei breekt, de dooier loopt uit op de vloer.

*

In De wereld van Sofie heeft een ‘expert’ het over de gradaties van hongersnood. Dit naar aanleiding van het feit dat – naar verluidt – een vierde van de Gazanen op het punt staat de hongerdood te sterven. Het feit! En dit omdat Israël elke voedselhulp tegenhoudt. Datzelfde Israël dat de televoting op het Eurosongfestival manipuleerde om daar toch maar als winnaar uit de bus te komen. Wat op een haar na nog gelukt is ook. In wat voor een wereld leven wij eigenlijk. Onmacht lijkt daarin de belangrijkste niet-drijfveer. Betogingen genoeg, maar wat halen ze uit. Op Facebook roept, vanuit die machteloosheid, een ernstige opiniemaker op tot geweld.

*

(…)

*

Ik begin aan Het lied van ooievaar en dromedaris van Anjet Daanje. Dat belooft een lange rit te worden.

*

Große Freiheit van Sebastian Meise (2021) is een lang uitgesponnen gevangenisfilm of homofilm – enfin, een combinatie van die twee. Na vele jaren in de cel te hebben doorgebracht, komt X in een bijzonder losbandige homobar. In de kelder onder het zaaltje waar een freejazzensemble zich uitleeft worden allerlei onnoemelijkheden bedreven. Wat later doet X het nodige om zo snel mogelijk opnieuw in de gevangenis te belanden: hij gooit de ruit in van de etalage van een juwelierszaak en begint, in afwachting van de komst van de politie, alvast een sigaretje te rollen.

vorig jaar 365

4 mei 2026

(…)

5 mei 2026

(…)

*

Tár, drie jaar geleden in de bioscoop gezien, nu op VRT MAX. Ik zie nu pas duidelijk het nogal provocerende antiwokestandpunt, zeker wanneer de dirigente in het begin van de film in aanvaring komt met de zichzelf ‘panseksueel’ noemende student die weigert Bach en Beethoven goed te vinden omdat dat misogyne blanke cismannen zijn. Ik moet die dialoog nog eens goed herbekijken – zeker waar Tár iets zegt over het zich veilig opsluiten in het gemak van de identiteit van de kleine verschillen, zeg maar labels (…).

6 mei 2025

Mijn stokoude buurvrouw G komt mij mijn onterecht bij haar bezorgde maar ook per abuis door haar geopende belastingbrief brengen. Ze is erg gegeneerd want ze heeft kunnen zien hoeveel ik verdien en hoeveel ik bovendien terugbetaald krijg. Ik zie dat ze bij dat laatste bedrag het equivalent in Belgische franken heeft genoteerd: zo groot was haar vreugde dat ze zich de moeite heeft getroost om het uit te rekenen hoeveel ze – uiteraard totaal onverwacht – zou ‘terugkrijgen van de belastingen’. Pas daarna heeft ze gezien dat de brief niet voor haar maar voor haar buurman was bestemd. Gelukkig had hij alle begrip voor haar vergissing – het was de facteur die een fout had gemaakt en ja, de lettertjes in het adresraam zijn erg klein afgedrukt – en zei hij dat haar excuses absoluut niet nodig waren.

*

Midden in de namiddag, ik ben volop aan het thuiswerken, valt de elektriciteit uit. Eigenaardige gewaarwording. Na enkele minuten ga ik naar buiten. Daar staan meerdere mensen op straat: het is dus geen particuliere panne. Een halfuur later is alles weer in orde, maar we hebben wel eens kunnen voelen hoe vanzelfsprekend wij het vinden dat we er niet bij stilstaan hoe onvanzelfsprekend die elektriciteitsvoorziening eigenlijk is.

*

(…)

vorig jaar 362

23 april 2025

(…)

*

Ik ben onder de indruk van de meticuleuze analyse, een fenomenologie eigenlijk, van de rouw om de dood van een kind in Tom is dood van Marie Darrieussecq. Ze toont de oeverloosheid en redeloosheid van het verdriet, en, door de uitputtende beschrijvingen, altijd zeer gedetailleerd, de meedogenloze duur ervan.

*

(…) Het gesprek begon bij een Facebookpost van X, die instemde met een statement over het ongepaste gebruik van psychologiserende adjectieven omdat je daarmee mensen kunt ‘kwetsen’. In de trant van ‘Dat is een schizofrene situatie’ of ‘Je zou er paranoïde van worden’. Ik had op die post gereageerd door te stellen dat het zichzelf toedichten van psychologiserende etiketten kan worden misbruikt als excuus, bijvoorbeeld voor slordigheid of chaotisch sociaal gedrag – een aandoening waar dan weer een letterwoord voor bestaat die mij nu even ontgaat. (…) We hebben het ook nog over woke regelingen van het sociaal verkeer tussen de seksen: een normale interactie wordt stilaan heel moeilijk, ook als er in de verste verte geen sprake is van seksuele intenties of verlangens. (…)

24 april 2025

(…) Gaat het mij niet vooral om de drang mezelf ervan te overtuigen dat ik nog lééf, dat ik nog niet definitief moet worden afgeschreven. (Ik ben ‘afgeschreven’ zou ook kunnen betekenen, toch voor échte schrijvers, wat ik zelf niet ben, dat ze uitgeschreven zijn en dus in die zin geen aanspraak op léven meer kunnen maken, dat ze daar afstand van moeten nemen.)

*

Tom is dood is toch wel een knap boek. Darrieussecq focust zo hard op de diepte, op de intensiteit, op de duur en verwikkelingen van de rouw, dat je vergeet dat de dood van dat kind ook nog een oorzaak moet hebben gehad. Wanneer die dan eindelijk op de proppen komt, als het ware kwansuis, zet dat nog extra die focus in de verf. Knap gedaan! Darrieussecq werd plagiaat verweten, zo lees ik op Wikipedia. Door een vrouwelijke auteur die een gelijkaardig boek had geschreven, maar dan wel vanuit een eigen ervaring. Deze schrijfster nam het niet dat haar authentieke rouw als het ware werd gedevalueerd door een collega die er alleen maar een theoretische kennis van kon hebben. Van die hele plagiaatzaak kwam uiteindelijk niets in huis.

*

Door eigen hand van Joost Zwagerman kun je niet onbevangen lezen omdat je weet dat hij uiteindelijk zelf ook de hand aan zichzelf heeft geslagen. Sommige uitspraken krijgen daardoor een bijna luguber voorspellend karakter.

*

Ik mag hopen dat de kleffe homo-erotiek in Été 85 (Ozon, 2020) een persiflage is. Hier heerst dezelfde sfeer als het al even kleffe Call Me By Your Name (Luca Guadagnino, 2017). Als ik zie welke karikatuur Valeria Bruni Tedeschi neerzet als hysterische huisvrouw-slash-winkelierster, denk ik dat het toch een persiflage moet zijn. Vreemd, overigens, dat Ozons film van 2020 is, zo verouderd is hij. Ik dacht aanvankelijk dat het een jeugdzonde moest zijn, maar toen ik Valeria zag opdraven, wist ik dat dat niet kon.

*

(…)

vorig jaar 353

10 april 2025

Op bezoek bij A (…) in een ultraproper modern ingericht nieuw rijhuis. Aan weerszijden van de smalle maar rijkelijk van daglicht voorziene woonkamer: boeken, boeken, boeken. In dubbele rijen. Veel exemplaren nog in plastic folie gewikkeld en dus ongelezen. Reeksen. Verzamelde werken. Pléiade, privé-domein… We zitten drie uur samen (…). Rondgang langs de boeken, ook in het bureau en op de zolder. (…)

*

(…)

*

The Conversation van Francis Ford Coppola (1974). Had ik al gezien, zo merkte ik van in het begin, maar het was toch weer flink schrikken toen ik in mijn boekhouding zag dat dat amper drie jaar geleden was. Visionaire film over privacy. Nu is het allemaal honderd keer erger, hoe we langs alle kanten en in alle omstandigheden in de gaten worden gehouden.

11 april 2025

Wakker met twee dromen. In de eerste ligt P te sterven op het asfalt na een aanrijding. De ontzetting en machteloosheid daarbij. Wanneer ik even later naar die plek terugkeer, blijkt alles al te zijn verdwenen. In de tweede droom is S verbolgen omdat ze neuzend in de bakken met afgeprijsde boeken (die zijn opgesteld op het trottoir voor de boekenwinkel, net als die keer toen we in Parijs Milan Kundera zagen) boeken aantreft die driemaal goedkoper zijn dan de exemplaren die ze zich nog maar een paar dagen geleden tegen de volle prijs heeft aangeschaft.

*

(…)

*

(…) We praten van zes tot twaalf onafgebroken bij. Orval als aperitief, daarna rode wijn bij de spaghetti en uiteindelijk nog een Quintine als afsluiter. Alle mogelijke onderwerpen worden een voor een afgehandeld: de gezondheid, zorg voor de ouders, relaties, de noodzaak van humor in een relatie, zelfmoord, euthanasie, internationale politiek, Trump… We hebben het ook over de vermijdbare dood van een 63-jarige vriendin die aanvankelijk weigerde om haar darmkanker te laten behandelen omdat ze dacht dat het wel vanzelf zou genezen en pas instemde als het al te laat was. De opluchting van het eindelijk wees zijn na veel miserie. X en Y hebben nu allebei geen ouders meer. We hebben het ook nog over de films die we onlangs hebben gezien. X is enthousiast over de Callas-biopic met Angelina Jolie. Tijdens ons gesprek zie ik achter het raam de volle maan oprijzen boven de nok van het oostelijke atelier en dan voorbijreizen naar het westen.

vorig jaar 352

9 april 2025

(…)

*

Ik verricht met het uitvegen van mijn dakgoot een al vele maanden, zo niet jaren, uitgesteld karwei. Eindelijk is het droog genoeg om er de aangekoekte humus van bladeren en esdoornzaden uit te verwijderen. Droog? Jawel. De voorbije maand maart wordt uitgeroepen tot de droogste maart sinds het begin van de metingen. Er viel al meer dan dertig dagen geen druppel. En dat na een extreem natte winter. Nóg een teken aan de wand.

*

Trump schrikt van het effect op de beurzen dat hij met zijn tarievenoorlog veroorzaakt. Hij verliest de steun van de miljardairs die hem in het zadel hebben geholpen omdat zij de afgelopen dagen honderden miljoenen dollars in rook hebben zien opgaan. Zelf ben ik de voorbije week, zonder daar overigens iets van te hebben gemerkt, ook tien procent ‘armer’ geworden!

*

(…)

*

Bezoek aan S en S’. (…) We lachen hartelijk. Ik maak een foto van hen beiden (…). S’ zegt dat de klemtoon in ‘Kundera’ op de laatste lettergreep valt. Twee uren gaan snel voorbij met gezellig en vrolijk gebabbel. S geeft de film Le sens de la fête (Éric Toledano et Olivier Nakache, 2017) mee, die ik ‘s avonds bekijk. Spitse, snelle dialogen. Gejaagd ritme. Geen moment verveling.

vorig jaar 350

7 april 2025

Ik schrijf vandaag twee boekverhalen.

https://pascaldigital.blogspot.com/2025/04/boekverhaal-31.html
https://pascaldigital.blogspot.com/2025/04/boekverhaal-32.html

Het eerste, over Gerrit Achterberg, noopt X ertoe mij een door zijn moeder geschreven artikel over Achterberg te sturen. Y laat weten dat zij Achterberg ‘de top’ vindt. Ja, antwoord ik, hij is dan ook een berg hé. En Z raadt mij aan het gedicht ‘Binnenhuisarchitectuur’ te lezen. Waartoe ik in de mogelijkheid ben want ik ben al 43 jaar in het bezit van een nog altijd grotendeels ongelezen exemplaar van de Verzamelde gedichten. De laatste regels – ‘Dit overzicht ontbreekt / mijn hongerdiep verlangen / van u te zijn ontvangen, / waarmee het breekt.’ – zijn dubbelzinnig want wat ‘breekt’ er? Het overzicht? Of het verlangen? (…) Mijn boekverhaal over The Book of Laughter and Forgetting doet mij naar mijn versleten Penguin-pocket grijpen (met op het voorplat het beeld van de naakte vrouwelijke engel dat ik ooit opwindend vond). Ik lees het achterin opgenomen interview van Philip Roth met Milan Kundera. Philip Roth was toen ik het boek in het najaar van 1984 twee keer las voor mij een onbekende naam, besef ik nu.

*

P. komt scrabbelen. (…) We hebben het over vriendschappen en hoe moeilijk het is oppervlakkige gesprekken te vermijden. (…) Het woord ‘relaties’ levert met zeven gebruikte letters en een driemaal woordwaarde 92 punten op. (…)

*

Ik bekijk twee afleveringen van Winteruur uit 2015, met Annelies Verbeke en Otto-Jan Ham, en de twee laatste afleveringen van The Day of the Jackal. Wikipedia leert mij dat dit in de jaren zeventig blijkbaar een film was.

vorig jaar 342

25 maart 2025

(…)

26 maart 2025

(…)

*

Van The Aviator (Martin Scorcese, 2004) wil ik vooral de acteerprestaties onthouden van Leonardo di Caprio, maar zeker ook van Cate Blanchett. Als golfspeelster maakt ze een onwaarschijnlijke entree in deze film, die overigens wel danig ‘over the top’ is. De voor de hand liggende vraag is tot op welke hoogte (!) het ‘verhaal’ op historische werkelijkheid is gebaseerd. Maar ik heb me niet verveeld, en dat is voor een film van meer dan twee uur aardig meegenomen.

*

Met toenemende afschuw gekeken naar de laatste kilometers van Brugge-De Panne. Als een roedel gekken stormen die frêle atleten tussen straatmeubilair en door scherpe bochten en wegversmallingen naar de finish. Geen wonder dat er zoveel wordt gevallen, en het mag dan weer wél een wonder heten dat daarbij geen doden vallen. De wielersport is zichzelf aan het kannibaliseren.