Posts tonen met het label maatschappij. Alle posts tonen
Posts tonen met het label maatschappij. Alle posts tonen

woensdag 18 november 2026

vorig jaar 501

18 november 2025

Bij het afwassen breek ik de mooie groene platte kom van Anne Perneel. (…)



*

(…) X beaamt mijn opmerking over de deplorabele kwaliteit van onze volksvertegenwoordigers. Hij beantwoordt met een verwijzing naar Montesquieu mijn vraag over de pogingen van de wetgevende en uitvoerende macht om de democratie te ondermijnen. Deze man, die heel dicht bij zijn pensioen staat, maakt op mij een enigszins uitgebluste en moegestreden indruk. Hij heeft in zichzelf te vaak het onderscheid moeten maken tussen de jurist en de mens. In zijn lezing heeft hij het onder meer over het feit dat milieubescherming sinds 1994 een grondrecht is: activisten kunnen daar nu een beroep op doen. Burgerlijke ongehoorzaamheid is er pas vanuit een groep, niet vanuit het individu, aldus Hannah Arendt. Of Albert Camus: ‘Je me révolte, donc nous sommes.’ Burgerlijke ongehoorzaamheid wijst op het ontoereikend worden van wetten, zij is daar niet de oorzaak van. De kapitein van het schip dat drenkelingen uit de Middellandse Zee haalde en daar in Italië voor werd aangeklaagd, Carola Rackete, kreeg in Namur de titel van doctor honoris causa. In Frankrijk oordeelden verschillende strafrechters totaal verschillend over ‘les décrocheurs de portraits de Macron’. Het debat over burgerlijke ongehoorzaamheid met betrekking tot klimaatkwesties zou over de inhoud moeten gaan – de klimaatactivisten hebben gelijk! – en niet over de vorm. Moet burgerlijke ongehoorzaamheid een mensenrecht zijn? Democratie kan in elk geval niet worden herleid tot het in stand houden van de suprematie van de meerderheid. Burgerlijke ongehoorzaamheid is het recht van minderheden om zich te verzetten wanneer iets indruist tegen het belang van de gehele samenleving. Het is niet alleen een recht, maar zelfs een plicht.

*

(…)

woensdag 28 oktober 2026

vorig jaar 484

27 oktober 2025

(…)


28 oktober 2025

(…)

*

Revisie LVO. En ik schrijf voor het eerst sinds lang nog eens een stukje: de passage van Patricia de Martelaere in de kelderbar van het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte. Ik heb het gevoel dit al eens eerder te hebben geschreven – maar waar? Enfin, het voelt toch goed dat ik eindelijk LVO weer oppak.

*

De eerste helft van een tv-documentaire over Alain Bashung op YouTube. Hij overleed in maart 2009. Ik weet nog goed in welke omstandigheden ik mij bevond toen ik het nieuws vernam. Tremelo! Zestien jaar is het al! Het verhaal van Bashung. Lang proberen, dan een hit met ‘Gaby oh Gaby’, wat nu net niet was wat hij eigenlijk wilde maken. Drank en drugs, ei zo na de ondergang. Een kortstondige samenwerking met Gainsbourg.




*

Rondleiding door J in de Poortersloge. De werken in de tentoonstelling zeggen me niet veel. (…) We trekken met het gezelschap naar de voormalige Vuurmolen, waar we het onder andere hebben over de impact op het sociaal leven van de rook- en alcoholrepressie. (…)


dinsdag 27 oktober 2026

facebookbericht 1257

Tien jaar lang volgde Lidewij Nuitten met geduld en liefdevolle empathie hoe een gezin van Marokkaanse origine - alleenstaande moeder met drie kinderen - zich probeert te handhaven in een uiteenvallende samenleving. Voor wie iets van het hedendaagse Brussel wil begrijpen, is deze genuanceerde en prachtig vormgegeven documentaire essentieel.
https://www.vrt.be/vrtmax/a-z/on-ira-tous-au-paradis/

vrijdag 23 oktober 2026

vorig jaar 481

23 oktober 2025

Ik vertel Q dat ik een autobiografie aan het schrijven ben. Er komt iets tussen, waardoor hij er niet op kan ingaan. Zo kom ik niet te weten of het hem wel interesseert. Ik merk dat ik geen broek aan heb en daar dus in mijn blote piemel sta. Het enige wat ik kan vinden is een korte pyjamabroek. Er kleeft een opgedroogde bruine vlek aan. Het is niet duidelijk of het stront is, of slijk.

*

(…)

*

Een volledige werkdag in Brussel. (…) in het kleine lokaal waarnaar ik, als een Jomme Dockx, ‘verbannen’ ben. Middaglunch met X, Y en Z. De hele namiddag, van twee tot halfzeven (…). A ken ik nog wel, maar van de aanwezige (…), een stuk of tien, ken ik zo goed als niemand. Rond een uur of vier word ik opgebeld. Een privénummer, maar daar sla ik geen acht op. Een man meldt mij dat hij ‘via een app’ een verdachte beweging op mijn bankrekening had opgemerkt. Of ik mijn bankkaart bij heb? En of ik mijn rekeningnummer wilde geven? De man klinkt vriendelijk. Zijn accent doet mij denken aan een callcenter ergens in een ver buitenland. Dan zegt hij dat hij mij gaat doorverbinden met het Antifraudecentrum. Het wachtmuziekje duurt een tweetal minuten. Een andere stem, al even vriendelijk. Heb ik itsme? Ja, dat heb ik op mijn telefoon staan maar ik gebruik het niet omdat ik het te ingewikkeld vind. Heb ik dan mijn ‘bakje’ van de bank? Nog altijd voel ik geen argwaan. Mocht ik het ‘bakje’ bij de hand hebben gehad, ik zou de instructies hebben uitgevoerd, en de ramp zou niet te overzien zijn geweest. Maar het ‘bakje’ ligt thuis. Wanneer bent u thuis? Niet voor acht uur. Goed, dan bel ik u na acht uur terug op. Pas wanneer mijn collega’s mij erop heb gewezen dat het hier om phishing gaat, besef ik aan welk onheil ik ben ontsnapt. Die types hebben natuurlijk ‘s avonds niet meer gebeld.

*

Na het werk komen we samen in het ‘Presse’-café aan de Koningsstraat. E komt meer dan twee maanden na zijn pensionering nog eens langs om zich te laten fêteren. L geeft een goede speech. Ik onderhoud mij gezellig met haar en met X (…). X vertelt me dat hij naar een toneelvoorstelling van Josse De Pauw is geweest. Hij vond het vreemd dat Josse, samen met een medespeelster, poedelnaakt de bühne betrad en daar eerst een inleiding gaf in zijn blote flikker. Dat moet nogal een zicht zijn geweest. Pas daarna trok hij kleren aan. Dat waren, zo legde Josse uit, vertelt X, de rollen waarmee hij zich als toneelspeler omhulde. X begreep niet goed wat de functionaliteit was van dat naakt. Hij was er toch enigszins door gechoqueerd.

*

Eenzame terugreis naar Brugge. Van lezen op de trein komt niets in huis. Veel verder dan wat WhatsApp’en met V en W geraak ik niet meer. Thuis bekijk ik de eerste aflevering van De jaren 00 voor tieners, net zoals de vorige twee reeksen (80 en 90) van Steven Van Herreweghe bijzonder leuk.







woensdag 14 oktober 2026

vorig jaar 476

14 oktober 2025

(…)

De Cassina-stoelen (acht exemplaren, met zadelleer overtrokken, ook de poten) waarop ik mijn zinnen had gezet, gaan op de online veiling bij Bonte meer dan het dubbele van wat ik er veil voor had. Ik zie ze dus aan mijn neus voorbijgaan. Jammer, maar tegelijk: ach, wat moet ik, die al acht stoelen bezit, zij het van minder allooi, met nog eens acht stoelen? Randbemerking: waar vroeger een fysieke veiling een sociaal gebeuren was, met een volle zaal, gierende zenuwen, spannende verwikkelingen en een theatraal afkloppende veilingmeester, is nu ook het online ‘bijwonen’ van een veiling alweer een voorbeeld van sociale en rituele verschraling als gevolg van de digitalisering.



*

(…)


vrijdag 9 oktober 2026

Lieven de Cauter, Archeologie van de kick

Stuurloos op de roetsjbaan

Lieven de Cauter over de ervaringswijze van na de grote verhalen


Deze recensie verscheen in De Standaard der Letteren van 24 augustus 1995




Lieven de Cauter brengt met Archeologie van de kick een interessante analyse van de moderne en postmoderne manieren waarop mensen zichzelf en de wereld ervaren. Het boek bestaat uit een verzameling essays over Leonardo da Vinci, de roes, art deco, wereldtentoonstellingen, skiën, toerisme en frivoliteit.

De moderniteit heeft de vanzelfsprekendheid waarmee de mens zijn wereld ervoer vernietigd. ‘Sociale disciplinering en de economische en maatschappelijke rationalisering verbonden met de industriële revolutie en het leven in de grootstad hebben een onvermijdelijk gevoel van vervreemding met zich meegebracht.’ De Cauter vindt bij cultuurcriticus Walter Benjamin de pertinentste beschrijvingen van dit verval van de ervaring. Hij schrijft zich dan ook in diens project van een archeologie van de moderne ervaring in.

Walter Benjamin nam de aristotelische definitie als uitgangspunt: ervaring is als ‘een humus van herinneringen die tot een bepaald soort inzicht of vaardigheid leidt’. Onmiskenbaar heeft deze vorm van ervaring een collectief en onbewust aspect; hij wordt gevierd in feesten en riten, van generatie op generatie overgeleverd in tradities.

Het bombardement van prikkels dat de moderne samenleving en bij uitstek de stedelijke cultuur kenmerkt, vernietigde de tradities. Wat overblijft, is een gefragmenteerde en stuurloze ervaring, die haar zin in zichzelf zoekt. Die ervaring wordt autonoom, raakt aan zichzelf verslingerd, wil altijd maar heviger zijn.

De kick, door De Cauter gedefinieerd als ‘de als aangenaam ervaren shock’, is de uitverkoren ervaringswijze van de tegenwoordige tijd. In de kick zoekt de moderne mens de euforie van de snelheid. Hij voelt zich onweerstaanbaar aangetrokken door de duizeling van de afgrond. Daarin zoekt hij aan zichzelf te ontkomen en aan zijn onvermogen om zichzelf in een ruimere context te situeren. Elastiekspringen – een inmiddels alweer wat gedemodeerde uitkomst van het onvermoeibaar en vindingrijk verhevigen van kicks – zou naar verluidt bevredigende resultaten opleveren, maar natuurlijk ook de talloze andere attracties, stunts en sensatiemachines.

‘De val (…) is de kick ten top gedreven: het afstevenen op de bewusteloosheid, de desintegratie.’ Dit uiteenvallen van het bewustzijn is de perfecte allegorie van het uiteenvallen van het wereldbeeld.


De tijd van de grote overzichten is definitief voorbij: het sprookje is uit dat de mens zich het universum volledig zou kunnen toe-eigenen. ‘De wereld is onherroepelijk “onoverzichtelijk” geworden.’

Het essay ‘De panoramische extase’ toont aan hoe de geschiedenis van de wereldtentoonstellingen vanaf 1851 deze afbrokkeling weerspiegelt. De wereldtentoonstellingen degenereerden van indrukwekkend overzicht tot pretpark, waar de bezoekers hun kicks komen zoeken en waarin de decors belangrijker blijken dan de tentoongestelde triomfen van de wetenschap.

Deze evolutie is niet noodzakelijk negatief. Het vooruitgangsgeloof leidde ertoe dat al wat vreemd was op zijn nuttigheid werd getoetst en ingelijfd. Nu dat soort optimisme wegvalt, haalt de verscheidenheid het van de gelijkschakeling. De auteur verzuimt trouwens niet de wereldtentoonstellingen, voor zover ze ook schaamteloos het kolonialisme propageerden, te hekelen als ‘getuigenis van de westerse barbarij’.

Ook het skiën illustreert de metamorfose van de ervaring. De duurzame overzichtelijkheid van de Alpenpanorama’s ging ten onder in de vluchtige sensaties van de wintersport, leert ons het essay ‘Korte geschiedenis van het skiën’. ‘Het verhevene [van het alpiene natuurschoon] wordt opgelost in de verheviging.’ De Cauter vist een hilarisch citaat op van die kunstcriticus-uit-een-andere-tijd, om met betrekking tot het skiën de gewijzigde ervaringsmodus te illustreren: ‘Met een Britse zin voor overstatement schrijft [Ruskin]: “De Alpen zelf, die onze dichters zo eerbiedig vereerden” worden gebruikt als “ingezeepte palen die beklommen worden en waarvan men naar beneden glijdt met kreten van verrukking”.’


Het laatste hoofdstuk, ‘Over frivoliteit. Proeve van een postmoderne antropologie’, maakt een chaotische indruk. Jammer, want uitgerekend daar probeerde De Cauter tot een synthese te komen.

In de Don Juan en de dandy ziet hij de vertegenwoordigers par excellence van de nieuwe ervaringswijze.

De dandy zwerft van roes naar roes. Hij acht ‘zijn sensaties belangrijker dan de rede of het belang van de zaak’. Dit experimenteren met ervaring karakteriseert de frivole levenshouding. Frivoliteit kenmerkt ook het fladderen van Don Juan. Diens houding zou met protokapitalistisch kunnen noemen: Don Juan verabsoluteert, net als de kapitalist, de ruilwaarde van zijn ‘object’. Net zoals de kapitalist evengoed zeep kan verkopen als wijn, luidt het credo van Don Juan: ‘tout le plaisir de l’amour est dans le changement’.

Frivoliteit is nihilistisch. De frivoliteit legt ‘de immense futiliteit van al onze pogingen’ bloot. Toch is het, althans volgens deze ‘postmoderne antropologie’, geen louter destructief verschijnsel. ‘Frivoliteit is geen symptoom van verval, maar een centraal fenomeen binnen de beschaving als zodanig. (…) Cultuur ontstaat door frivoliteit...’ De antropologie kan talloze voorbeelden geven van maatschappij-bestendigende riten die heersende normen overschrijden of op hun kop zetten.

In de postmoderne samenleving is de roes, en dus de frivole overschrijding van de heersende normen, gedesacraliseerd. Wat overblijft is een stuurloze, gratuite excessiviteit: van het overmatige consumeren – grondslag van het kapitalisme – tot de complete verdoving in de vroege uurtjes van een houseparty.

Een andere representant van de frivole levensvorm is de gokker. Hij speelt ‘het kapitalistische spel bij uitstek’: roulette. Het verband tussen frivoliteit en kapitalisme wordt hier eens te meer uitgelegd. Het verschil tussen gokken en speculeren is slechts een kwestie van gradatie. ‘Het nihilisme van het gokken is een perfecte spiegel van het nihilisme van de kapitalistische maatschappij.’


Het valt op dat de auteur negens de recente metamorfose van de ervaring afwijst. Hij geeft niet toe aan de verlokkingen van de nostalgie. Integendeel: de postmoderne condition humaine hoeft niet per se tot doemdenken te leiden. Het opgeven van het vooruitgangsgeloof geeft de diversiteit meer kans.

Ook het massatoerisme, waaraan De Cauter zonder al te veel misantropie een interessant essay wijdt, heeft minstens tot gunstig gevolg dat het cultureel patrimonium in stand wordt gehouden. En de roes is al evenmin een negatief fenomeen. In de roes slaagt het individu erin alle hinderlijke barrières met de buitenwereld te overstijgen; zijn individualiteit wordt erin opgeheven (opgegeven), en in dit opheffen (opgeven) resideert, volgens Benjamin, de esthetische ervaring. In de roes wordt de wereld ‘weer bezield’. ‘Zoals de roes niet alleen verdoving schenkt maar ook de dagelijkse vernauwing openbreekt die wij werkelijkheid noemen,’ schrijft De Cauter in zijn essay over art deco.


Mensen die met cultuur begaan zijn kennen Lieven de Cauter allicht nog van het televisieprogramma ‘over beschaving’ Container, dat hij samen met zijn collega-cultuurfilosoof Bart Verschaffel maakte en dat na enkele afleveringen op schaamteloze – schaamteloos omdat men het met ongeschikte criteria beoordeelde – werd afgevoerd. Het enthousiasme dat Lieven de Cauter daar aan de dag legde, straalt ook af van zijn boek. Hier en daar lijdt zijn tekst onder deze spontaniteit. De auteur bezondigt zich enkele keren aan overlappingen en onafgewerkte constructies, waarbij allerlei uitweidingen het betoog verzwaren. Sommige formuleringen zijn weinig toegankelijk voor de modale mens.

Afgezien van dit bezwaar heb ik niets dan lof over voor dit boek, waarvan ik hier slechts een bondige samenvatting heb kunnen geven, zonder recht te doen aan de zinvolle complexiteit van De Cauters ‘verhalen’, zijn eruditie en de schat aan cultuur- en kunsthistorische verwijzingen waarmee hij ze heeft opgehoogd: de vrucht van een decennium lectuur en denkwerk.


Lieven de Cauter, Archeologie van de kick. Verhalen over moderniteit en ervaring, Uitgeverij De Balie, 1995

donderdag 1 oktober 2026

vorig jaar 464

1 oktober 2025

(…)

*

Een geschiedenisloze dag, die volledig aan werken opgaat. Behoudens Blokken tijdens mijn middageten en een zijdelingse blik op het Europees kampioenschap tijdrijden tussen Drôme en Rhône, gewonnen door Remco Evenepoel, en, ‘s avonds, een aflevering van Helsinki Syndrome, een Finse reeks over een gijzeling op een krantenredactie, en een documentaire over de indertijd spraakmakende film Deep Throat (1972) (…), die, naar verluidt want ik heb hem nooit gezien, draait rond het vermogen van de hoofdactrice (in de film heet ze Linda Lovelace), om 'groot geschapen' mannen oraal te bedienen. De documentaire gaat over de zogenaamd ‘bevrijdende’ rol die porno in de vroege jaren zeventig speelde in de VS, en over de manier waarop feministen daarop reageerden. Linda werd aanvankelijk door hen uitgespuwd omdat ze zich al te gemakkelijk door de mannelijke blik had laten objectiveren. Later bleek dat ze jaren aan een stuk was misbruikt (wat haar niet had belet zich de roem te laten welgevallen), waarna ze zich ontpopte tot feministisch boegbeeld.


dinsdag 22 september 2026

vorig jaar 459

22 september 2025

Mijn slaap draait al vanaf twee uur in de soep. Pijnlijk linkerbovenbeen. Tegen halfvier rol ik dan toch uit bed. (…)

*

Ik lees Ochtend in Jenin van Susan Abulhawa uit. De gebeurtenissen zijn aangrijpend genoeg, maar het relaas is dat helaas veel minder. Misschien zijn sommige gebeurtenissen te erg om op een literair bevredigende manier te worden verteld?

*

(…)

*

In een zeer uitgebreid artikel in De Standaard vertelt cultuurredacteur Peter Vantyghem over zijn onlangs overleden demente moeder, hoe zij alle vrijheid kreeg om in de omgeving van haar woonzorgcentrum rond te wandelen en allerlei avonturen te beleven. Zij had zeven kinderen, waarvan er een al overleden is. Het privilege van door talrijke goede zorgen te worden omringd.

*

Ik weet niet wat Annie Ernaux vond van de verfilming van L’Événement (door Audrey Diwan, 2021), maar ik vond het goed. Het formaat, de kleuren, de talrijke diepte-onscherptes. En dan de inhoud: de zeden van een vervlogen tijd, die onmiddellijk na de jaren waarin het verhaal zich afspeelt begonnen te veranderen. De totale eenzaamheid van het meisje dat met een ongewenste zwangerschap zit opgezadeld in een tijd waarin op abortus – voor zowel ondergaanden als uitvoerders! – nog strenge straffen stonden. Het taboe en de maatschappelijke uitdrijving, die wij nu in islamitische culturen achterlijk vinden maar die bij ons in de vroege jaren zestig nog realiteit waren.


maandag 14 september 2026

facebookbericht 1249

Schooljuf ontslagen omdat ze het hoofddoek wou blijven dragen tegen het (gewijzigde) schoolreglement in

Idd, ze was al aan het werk toen de spelregels veranderden. Het argument hierboven dat ze niet in openbare dienst moet treden als ze haar hoofddoek wil dragen, is daarmee ontkracht. En overigens denk ik dat vrije keuze en professionaliteit belangrijker zijn dan het krampachtig vasthouden aan een zich als 'neutraliteit' aandienende eigen identiteit. Als we die krampachtigheid blijven aanhouden, dragen misschien binnen dertig jaar, wanneer de 'Vlaamse' bevolking totaal gemengd zal zijn, àlle vrouwen verplicht een hoofddoek. Aanpassing aan onze standaarden zal er alleen komen als die evolutie in vrijheid kan plaatsvinden.

zaterdag 12 september 2026

vorig jaar 451

12 september 2025

Om twee uur op met een hevige pijn in mijn linkerbeen. Wat is hier aan de hand? Nooit eerder heb ik die pijn gevoeld.

*

Ik lees Oersoep uit. Ik weet nauwelijks nog waarover het gaat. Is dit een trip? Het gaat over promiscuïteit. Alles loopt door elkaar, het is inderdaad een soep. Ik chat erover met X. Ik ben blij, zeg ik, dat ik eindelijk eens te maken heb met een vrouwelijke auteur die niet, zich verschansend achter het argument ‘emancipatie’, terugschrikt voor het onderscheid tussen man en vrouw. ‘Man en vrouw verschillen fundamenteel,’ beaamt X. ‘En dat is net zo tof.’ (…)

*

Heen en weer naar de bibliotheek gestrompeld. Volgens Y zou het ischias kunnen zijn. Ik hoop dat dit niet het begin is van een langdurige, laat staan definitieve pijn en van het verder inperken van mijn actieradius. Blijven bewegen zal belangrijk zijn.

*

Ik begin, omdat het moet voor de leesclub, aan Ochtend in Jenin van Susan Abulhawa. Het wordt al meteen duidelijk dat dit weer zo’n eendimensionaal boek over verschrikking en ontheemding wordt, genre De vliegeraar van Kabul en dergelijke. (…)

*

In Touché zegt Alain Remue, voormalig diensthoofd van de cel Vermiste Personen, dat hij ‘zot’ wordt van collega’s met tatoeages, oorringen en piercings. ‘Hoe kun je nu als politieagent respect afdwingen als je er zo bijloopt?’ Ik kan hem alleen maar gelijk geven.

*

The Brutalist van Brady Corbet is toch niet het meesterwerk – tien Oscarnominaties! – waarvoor die film wordt versleten. Het is zeker niet in de eerste plaats een film over architectuur, wel over migratie, discriminatie, racisme, kapitalisme… Groots van opzet, maar mager in de uitvoering. Adrien Brody is, met zijn scheve scherpe neus en melancholisch opgetrokken wenkbrauwen, natuurlijk wel een toffe pee. Ik zit de drie uur en een kwart in één ruk uit. (…)


donderdag 20 augustus 2026

vorig jaar 431

20 augustus 2025

Ik neem plaats op het terras voor een gebouw met geopende ramen, bij een aantal werknemers van de stad Brugge die daar zitten te kletsen. Ik vertel hun dat ik 35 jaar geleden ook nog voor de stad heb gewerkt. Huiszwaluwen vliegen af en aan en verdwijnen in het gebouw. Het gebouw is een bakkerij. Het is niet duidelijk of de bakkerij nog in werking is. Voor een bakkerij heb ik ook nog gewerkt. Die bakkerij – het was de industriële bakkerij Paverko – bestaat niet meer. Ik ga binnen om te kijken waar de zwaluwen nestelen die scheerlings over onze hoofden naar binnen en terug naar buiten vlogen. Ik zie ze eerst niet. Tot iemand naar boven wijst, en ja, aan de binnenkant van de gevelmuur hangt, tegen het plafond aan, een hele rij nesten waarop de zwaluwen landen en vanwaar ze weer naar buiten vliegen, op zoek naar voedsel voor hun jongen. Wanneer ik wakker word uit deze droom, herinner ik mij dat ik me de voorbije dag heb afgevraagd of de zwaluwen al vertrokken zijn. De gierzwaluwen zijn al weg. Ik las bij Gerbrand Bakker: ‘Die stiekeme gierzwaluwen, altijd maar vertrekken zonder waarschuwing: de échte zomer voorbij zonder het te merken.’ (Moeder, na vader, 257)


*

Bij Gerbrandy lees ik ook dat J.J. Voskuil in zijn dagboeken heel wat theoretische beschouwingen neerpende, over vriendschap, over het omgaan met mensen, over de verloedering van de natuur, over de zin van het leven. Daar ben ik in dit dagboek in elk geval nog niet toe gekomen. Voskuil is, volgens Gerbrandy, ‘ontzettend met zichzelf bezig’ (Moeder, na vader, 265). ‘“Zelfverheldering” noemt hij het.’ Bij mij gaat het niet om zelfverheldering, wel om het tegengaan van de zelfverduistering. Ik wil mezelf niet verklaren, maar wel bijhouden, bewaren, onthouden.

*

(…) We hebben het verder nog, in de veel te dure koffiebar (5 euro voor een dubbele espresso met een wolkje melkschuim) over (…) en over de video van Dalilla Hermans, en over hoe minderheidsgroepen zich al te gemakkelijk op hun zelfdefiniëring als minderheidsgroep beroepen en zo de bakfietselite achter zich krijgen, maar zich tegelijkertijd vervreemden van de heffe des volks, die, met giftige racistische commentaren, iemand als Dalilla Hermans een video doet maken om zichzelf te rechtvaardigen. (…) Wanneer X haar fiets uit het rek haalt, wordt ze op een haar na aangereden door een man op een racefiets die, reagerend op X’s kreet – het scheelde echt niet veel – nog een wegwerpgebaar maakt alvorens met een veel te hoge snelheid bij het sas van de Bloedput uit het zicht te verdwijnen.

*

Ik laat mij in Raaklijn en Fnac tot de aankoop van boeken verleiden: Rebellie van Joseph Roth, omdat X me dat aanraadde, maar ook De weemoed van de reiziger van Jan Brokken, Achtung Europa! van Thomas Mann en Chanson van Bart Van Loo. Terug thuis vind ik in mijn brievenbus L’Homme qui plantait des arbres van Jean Giono. A, die hier blijkbaar is geweest en vruchteloos heeft aangebeld, heeft het daar achtergelaten – zo blijkt uit een bijgevoegd briefje. (…)

*

Hetty Helsmoortel, die bekendstaat als wetenschapscommunicatiedeskundologe (of iets dergelijks – ze omschrijft zichzelf als een combinatie van wetenschapper en artiest, met een zwak voor Yasmine en Céline Dion), heeft in Alleen Elvis blijft bestaan over de wereld niet bijzonder veel te vertellen, maar des te meer over zichzelf. Een aflevering om snel te vergeten.


dinsdag 11 augustus 2026

facebookbericht 1243

Eerst dit: ik bezit geen auto. Principieel, maar ook omdat ik er geen nodig heb.

Zo gebeurt het dat ik geregeld – ook al om de huidige janboel aan het station te vermijden – in de Spoorwegstraat in Sint-Michiels fiets. Daar kom ik, richting station, na de rotonde aan ten Briele in het gedeelte van de Spoorwegstraat waar er aan de rechterkant tussen de straat en de treinsporen huizen staan. Over dat stukje wil ik het hebben omdat daar de manier waarop het fietspad is aangelegd perfect illustreert hoe de overheid denkt over de rangorde tussen fiets en auto. Letterlijk bij elke garagepoort – en bijna elk huis heeft er daar een – zakt het niveau van het fietspad, dat op dezelfde hoogte als het trottoir is aangelegd, een tiental centimeter. Waarna het weer – hop! – tien centimeter stijgt. Dat veroorzaakt een hoogst oncomfortabel gevoel bij het fietsen: als je dat stukje Spoorwegstraat voorbij bent, zijn je ballen geklutst. Bij manier van spreken, uiteraard, maar men begrijpt zeker wat ik bedoel. En dat allemaal omdat meneer of madam Spoorwegstraatbewoner smooth zijn/haar garage zou kunnen binnenrijden. Eén of twee keer per dag. Terwijl daar dagelijks tientallen fietsers fysiek ongemak voor moeten ondergaan. En ook mentaal ongemak, want ergernis is dat. Deze manier van fietspaden aanleggen op het niveau van het trottoir is meer regel dan uitzondering.

Ik weet het, het is een detail. Er zijn belangrijker zaken. Maar zou het niet logischer zijn in de aanleg van fietspaden een andere hiërarchie te hanteren? In een beleid dat werkelijk voorrang zou verlenen aan andere vormen van mobiliteit dan de auto zou dat vanzelfsprekend zijn.


zaterdag 8 augustus 2026

vorig jaar 422

8 augustus 2025

Na een alweer veel te korte nacht zit ik om halfzeven samen met M aan de ontbijttafel, die uitermate copieus gedekt is. Ze vertelt over de onderwijsstiel, over hoe alles in haar tijd van werken heel erg veranderd is en hoe de status van de onderwijzer werd ondermijnd. De mislukking van het inclusieonderwijs, de crisis van het gezag, de pretpedagogie. M legt me ook uit hoe haar relatie in elkaar zit. (…) Haar dochter is met een van de zonen van T getrouwd, en pas daarna volgden zij hun kinderen in het huwelijk. Wat later vertelt T, die er inmiddels bij is komen zitten, hoe hij dit huis in Maranwez heeft verworven en gerenoveerd. Samen hebben ze nu ook het huis ernaast gekocht, ze gaan het als gîte verhuren. Wat een rijk koppel, wat een mooi leven. Het ontroert me. Helemaal week en weerloos geworden beslis ik om hier nog een dag te blijven. Waarom zou ik mezelf de hitte injagen als ik hier zo goed ben? Misschien moet ik het helemaal over een andere boeg gooien en aanvaarden dat het fietsreizen, zeker in de zomer, voorgoed voorbij is?

Een groot stuk van de voormiddag breng ik in een hangmat door. Met lectuur en slaap. Rond elf uur de fiets op voor een korte rit naar Signy-l’Abbaye en dan terug via Lalobbe, Draize en Montmeillant. Dit korte ritje, een 30-tal kilometer, door een prachtig heuvelachtig landschap met veel weiden, bosschages, bosranden en alleenstaande bomen, is ook zonder bagage al zwaar genoeg. Na een douche maak ik samen met T nog een wandeling in de buurt. Hij gaat heel vriendelijk om met de andere dorpsbewoners. Een zekere Johan werd kort geleden door zijn vrouw verlaten. Al zijn dieren – een geit, konijnen, een van de twee paarden – zijn sindsdien gestorven. Johan blijft alleen achter. Hij plant bloemen in een stukje openbaar domein in de opgehoogde berm van de weg, tegenover zijn erf. De aarde is er aangevoerd en bevat veel glasscherven en metaal. Niemand weet waar die afval vandaan komt. De openbare wasplaats, die helemaal was ingezakt, werd onlangs vernieuwd en heeft uiteraard niet de patina van de oorspronkelijke constructie. De waterleiding bereikte dit afgelegen dorp pas in 1976. Tot dan was iedereen aangewezen op zijn eigen waterput. Die van T en M bleek tot dertig meter diep te gaan. We hebben het, samen met Johan, ook nog over de spectaculaire aanwas van het aantal windmolens aan de horizon, en over de consumptie van vlees.

Terug thuis is het alweer tijd voor het aperitief. Ik maak een portretfoto van T en M, die poseren voor hun ingepakte oldtimer Ami 8. Aan tafel hebben we alweer een goed gesprek, onder meer over de politiek. T en M stemmen allebei XXX. T heeft een nogal historiserend-relativerende blik op de mensheid: er zal altijd oorlog zijn; het kwaad zit in de mens; als de kleine man niet krijgt wat hij nodig heeft, zal hij het nemen…




zaterdag 1 augustus 2026

mijn stad

notitie 520


In zijn dagboeken (1) lees ik dat Wannes Van de Velde omstreeks de millenniumwissel een paar keer Brugge bezocht. Uiteraard ontgingen ook hem het ‘(p)aardengetrappel en horecawalmen alom’ (411) niet. Maar hij bekeek Brugge ook met een buitenstaandersblik die probeerde zich niet te stoten aan oppervlakkige ergernissen. Wannes spreekt met gemengde gevoelens over Brugge, dat volgens hem ‘meer dan één irreële dimensie’ heeft. ‘Er is iets met de leegte hier. Bruges, la Morte? Toch wel, ja, als je maar voorbij de uiterlijkheden wilt kijken. Dan vertelt ze iets over het onstuitbare verlies. Haar diepe stilte, die Fernand Khnopff (2) zo kon intrigeren, is verdwenen, maar er leeft een onderhuidse echo van voort. Men wil – en dat is eigen aan het Vlaanderen van het jaar 2000 – dat Brugge een dynamische stad wordt, een glunderend gezicht van Vlaanderen, maar toch is er hier een aanwezigheid die ons meewarig blijft aankijken en ons tot stilte noopt.’ (407) In augustus 2000, toen hij samen met zijn vrouw twee weken lang, op vankantie in eigen land, in Brugge verbleef, schreef hij: ‘Ik een borrel en Christa een Stella in Café Soeur Sourire, op een goede honderdvijftig meter van het Minnewaterpark. Een volks café. Er wordt uitsluitend Brughs (sic, PC) gesproken, maar wanneer twee Duitse dames komen informeren naar de Parkplatz van hun bus, antwoordt de bazin in trefzeker Duits. Zonder hapering vliegt het eruit, en tschüsz! Merkwaardig volk toch. Ze spreken moeiteloos vier, vijf talen. Je vraagt je af waarom ze niet trotser zijn.’ (459-460)



Ben ik trots op ‘mijn stad’? In welke mate kan ik Brugge ‘mijn stad’ noemen? Schuurt en wringt in die vraag niet meteen iets?

Neen, dit wordt niet de zoveelste jeremiade over het overtoerisme in het zogenaamd middeleeuwse Brugge. (Al zal ik het toch even niet kunnen laten.) Of over het zichzelf ‘fietsstad’ noemende ‘openluchtmuseum’. Over de excentrisch gelegen niet eens zo grote provinciestad waar bestuur en handelaars gezamenlijk de plak zwaaien en waar de nooit eerder voldoende uitgedaagde bewindvoerders kritiek al te gemakkelijk als ‘activistisch’ wegzetten.

Maar we gingen het niet over politiek en wel over ‘mijn stad’ hebben.

Wat betekent dat, ‘mijn stad’? Het bezittelijk voornaamwoord drukt geen bezit maar een relatie uit. (Neen, geen ‘relatietje’.) Een relatie, zoals in ‘mijn kinderen’ of ‘mijn leven’. Als ik Brugge als ‘mijn stad’ beschouw, zou dat kunnen betekenen dat ik er geboren ben, dat ik er al mijn hele leven woon, dat deze stad een wezenlijk bestanddeel vormt van mijn identiteit.

Ik ben niet in Brugge geboren, maar woon er nu wel al meer dan zestig jaar. Veertig jaar lang groeide ik op in de randgemeenten Assebroek en Sint-Kruis, en ik woon nu al twintig jaar ‘op’ Kristus-Koning. Ik woonde dus nooit in de binnenstad. Alleen daardoor al mag ik mijzelf minder, vind ik, als een ‘echte’ Bruggeling beschouwen.

Als kind overbrugde ik maar zelden de 5 kilometer die de Populierendreef 29 van de Grote Markt scheidden. Mijn leven speelde zich af op Ver-Assebroek, in de Sint-Lutgardiswijk, het Paalbos, Ryckevelde. Later kwamen daar Sint-Kristoffel bij, waar ik school liep, en Sint-Kruis, waar enkele vrienden woonden. (Veel ‘Sinten’, merk ik nu.) Pas vanaf mijn zestiende of daaromtrent, we schrijven 1977, leerde ik de binnenstad wat beter kennen. Ik frequenteerde enkele van de toen nog talrijke bruine kroegen samen met een goede vriend en later met mijn eerste lief. ‘A city becomes a world when one loves one of its inhabitants,’ schreef Lawrence Durrell. Ik onderschrijf dat: Brugge werd, op die manier, mijn wereld.

De meeste bruine kroegen zijn in rook opgegaan. *Pun intended* want het rookverbod zit daar natuurlijk in grote mate tussen. Maar er is méér aan de hand. De gemeenschap is de voorbije drie decennia uit elkaar gevallen, onder meer door het individualiserende schermgebruik en de doorgedreven digitalisering. Dat veranderde de wereld en derhalve ook de stedelijkheid, ook in Brugge. En niet ten goede, als je het mij vraagt.

Ik herhaal de vraag: is Brugge ‘mijn stad’? Ik zou het over om het even welke stad kunnen zeggen waarvan ik een ingezetene zou kunnen zijn mocht het lot daar anders over hebben beslist – wat best had gekund want noch mijn vader noch mijn moeder was ‘van hier’. Ze belandden in 1963, toen ik 2 jaar was, min of meer toevallig in Assebroek. We spraken – niet onbelangrijk – een andere taal dan het dialect dat in onze omgeving werd gebezigd. Ook dat dreef een wig tussen mij en Brugge.

Toen ik halfweg de jaren tachtig, na enkele jaren in Leuven te hebben geleefd, naar Brugge terugkeerde, liep de tijd van de bruine kroegen stilaan op zijn eind. Brood op de plank vond ik vooral in Brussel. Brugge bleef voor mij lange tijd – en dat is het eigenlijk nog altijd – niet veel méér dan een verzameling vaste ankerpunten: de bibliotheek, de bioscoop, enkele favoriete winkels. Onnodig te zeggen, denk ik, dat ik het dan niet heb over de ketenfilialen in de winkelstraten, die, volgens de entente van politiek en commerce in onze stad, ‘made for shopping’ zijn. Die winkelstraten zijn trouwens een van de factoren die mij doen aarzelen om mij te vereenzelvigen met Brugge. Om de heel eenvoudige reden dat ze overal min of meer hetzelfde zijn en bijgevolg niets zeggen over de identiteit van ‘mijn stad’.

Brugge is ook niet ‘mijn stad’ wanneer ik me, altijd zeer geduldig en nooit agressief gebruik makend van mijn fietsbel, een weg probeer te banen door de toeristenmassa – daar zijn ze, de toeristen! Brugge is overigens ook niet ‘mijn fietsstad’ wanneer ik daarbij over schier onberijdbare kasseien of dolomietpaden moet dokkeren. Brugge is evenmin ‘mijn stad’ wanneer ik moet vaststellen dat het stadsbestuur met nóg meer evenementen nóg meer mensen probeert aan te trekken. Vô wiens z’n illiggen, eigentlik?

Ik kan Brugge bezwaarlijk ‘mijn stad’ noemen wanneer ik het gevoel krijg dat iets van mij wordt afgenomen wanneer – bijvoorbeeld – tijdens de kerstperiode in zwarte containers brol wordt verkocht of als het belfort als projectiescherm wordt gebruikt voor Vlaams-nationalistische propaganda en – toch zeker in 2025 – reclameboodschappen. Dat laatste heb ik van horen zeggen want ik kon mezelf er nog niet toe kunnen bewegen om dat spektakel te gaan bekijken.

Maar ik noem Brugge zeer graag ‘mijn stad’ wanneer ik op een teamdag mijn collega’s uit Antwerpen en Gent en Tienen en Leuven en Brussel door de stille straten van Sint-Gillis leid en mij probeer voor te stellen hoe zij al dat fraais met de nieuwe ogen bekijken die ik niet meer heb, of wanneer ik met een podcast in mijn oortjes op een zondagmorgen over de Vesten wandel. Die raad geef ik altijd aan toeristen mee die zich de moeite getroosten om hier langer dan drie uren te ‘cruisen’: stap de toer van de Vesten, dan heb je een beter idee. Verdwaal op dag twee moedwillig in het stratenlabyrint van de binnenstad, liefst voor dag en dauw. En bezoek dan op dag drie de culturele hotspots die je als toerist toch moet hebben gezien vooraleer je terugkeert naar waar je vandaan komt.

Want ja, Brugge is een fenomenaal mooie stad. Generaties particuliere eigenaars, beleidsmensen en vaklui hebben haar uit de grauwe negentiende eeuw getild en er een fraai geheel van gemaakt waarvan je alleen maar kunt zeggen dat het een voorrecht is er te mogen wonen.

Toch is er – en terecht – ongenoegen. Dat zich, gek genoeg in deze stad van reien, moeilijk laat kanaliseren.

De protestactie SOS Brugge van een veertigtal jaar geleden bleek van meet af aan een bourgeois-aangelegenheid. Ik herinner mij dat op de stichtingsvergadering – ja, ik was daar bij – iemand zijn beklag maakte over de golfslag van de bootjes tegen de kade van zijn cijnsgrond. SOS Brugge ging dus niet, of in elk geval niet genoeg, over waar ik me toen reeds en nu nog altijd zorgen over maak(te): de gentrificatie van de binnenstad en de jongerenvlucht naar Vlaamse en buitenlandse steden die blijkbaar meer kansen boden – en nog altijd bieden – voor ontplooiing. Dat Brugge ooit de kans niet greep om KUL en PMMK (nu MuZEE) binnen te trekken, is een historische gemiste kans gebleken.

Toch is het zo dat wie zegt dat er in Brugge niets te beleven valt, zich vergist of kwaadwillig is. Er is meer cultuur in Brugge dan een mens behappen kan. Brugge 2002 en het Concertgebouw hebben de stad een enorme impuls gegeven. Ik bid dat de Lumière mag blijven bestaan. Heel wat culturele evenementen in de openbare ruimte zijn ook voor Bruggelingen democratisch toegankelijk. BRUSK zal hopelijk een nieuwe dynamiek op gang brengen.

Maar wat deze stad wel mist, is… stedelijkheid. Dat gemis is geen typisch Brugs probleem. Het wordt veroorzaakt door de zogenaamde samenleving waarin we leven en door het totalitaire kapitalisme. Brugge is te weinig een plaats van ontmoeting en gesprek. Of van flaneren – wat nog iets anders is dan shoppen. Of van democratische experimenten aan de toog van betaalbare cafés waar je ook als je niets wenst te eten welkom bent. Stedelijkheid wordt ook niet verzekerd door een opdringerige commercie, met schaamteloos gemarchandeer met prullaria en chocolade in de zogenaamde Gouden Driehoek. Ik zou ook een stedelijkheid willen met minder leegstand en met betaalbare huisvesting waar ook de ‘gewone’ Bruggeling een dak vindt en niet enkel de vermogende tweedeverblijvers die, samen met de airbnb-exploitanten, alleen maar de vastgoedprijzen de hoogte in jagen.

Is Brugge ‘mijn stad’? De vraag is überhaupt of het wel een ‘stad’ is. Het ‘Ei’ telt nauwelijks 20.000 inwoners. Een minderheid is dat, in vergelijking met de tienduizenden die hier elke zogenaamde ‘top’-dag een paar uur komen rondslenteren met kleine winkelzakjes waarin de chocolade al volop aan het smelten is.

Ik hou van Brugge en besef wat een bofkont ik ben dat ik hier in goede omstandigheden mag leven. Ik moet er onmiddellijk bij zeggen dat ik een gemiddeld bemiddelde en nog altijd redelijk gezonde en goed tegen onheil verzekerde blanke man ben die zich een appartement tegenover een park kan permitteren. Ik denk er niet aan om in een andere stad te gaan wonen – heb het zelfs nooit serieus overwogen. Alleen al omdat het hier in de steeds ondraaglijker wordende zomers vijf graden minder heet is dan in het binnenland, omdat er relatief veel groen is, en omdat het zeer bereikbare Ommeland, waar het wél leuk fietsen is, zo mooi is.

Brugge, ‘mijn’ Brugge en ik? Het is geen onstuimige liefdesverhouding. Er is onmin. Maar ik blijf trouw.


(1) Wannes Van de Velde, Dagboeken, Uitgeverij P, 2018
(2) Zie de illustraties


dinsdag 28 juli 2026

facebookbericht 1238

Mijn reactie op een stuk van Dominique Willaert over het uitsterven van de Franse dorpen.

**

Het op zich goedbedoelde rookverbod is hier mede de oorzaak van. Natuurlijk is het goed dat het roken werd en wordt uitgebannen, je hoort mij het omgekeerde niet verdedigen. Maar al die vaste klanten die niet meer mochten roken tijdens het kletsen met hun maten en dorpsgenoten bleven eerst minder lang in het café en bleven uiteindelijk wég. Ik zeg het al jaren: het voordeel van het rookverbod (minder kanker en te vroege overlijdens) weegt niet op tegen het nadeel (vereenzaming, uiteenrafeling van het sociaal weefsel, psychisch lijden). En je denkt toch niet dat al die weggebleven caféklanten gestopt zijn met roken?

Overigens is het Franse cafébeleid zo hypocriet als maar kan. Want hoe kunnen de overgebleven cafés alsnog een béétje overleven? Juist. Door de PMU. De tabaksverslaving wordt ingeruild voor gokverslaving. En dan waarschuwt de plaatselijke nationale loterij Française des Jeux op haar affiches die aan de caféruit hangen voor de gevaren van verslaving en dat je niet mag gokken onder de achttien jaar.

Ik ben mij bewust van de gevaren van nostalgie, maar op dit punt was het vroeger toch echt wel beter. De Franse dorpen lééfden. Ik kwam er graag. Nu word ik er alleen maar treurig van. Waar zijn de mannen die met een peuk tussen de lippen en een aperitiefje voor hun neus aan de ‘zinc’ de match van gisterenavond of het onweer van vanavond stonden te bespreken? Waar zijn de vrouwen die op weg van de winkel (die ook nog bestond) naar huis even binnensprongen om het laatste nieuws op te snuiven? Je ziet ze niet meer. Zien die mensen elkaar nog? Houden ze de boel nog samen? Betekenen ze nog iets voor elkaar? Houden ze het dorp leefbaar?

Ik hoorde onlangs dat er een kentering in gang zou zijn gezet. Veel jongere mensen keren terug naar de dorpen, of gaan er voor het eerst naartoe nadat ze in de stad zijn opgegroeid. De woekerprijzen op de vastgoedmarkt in de stad, maar ook de mogelijkheid van telewerk, zorgen hiervoor. Misschien is het waar, maar dan allicht enkel voor de dorpen in de periferie van de steden. Op het diepe platteland is de woestijnvorming, zowel demografisch als klimatologisch, volop aan de gang en wellicht niet meer te keren.





maandag 27 juli 2026

facebookbericht 1235

Een propere stad inspireert mensen, ook bezoekers, tot properheid en respect. Hoe verklaar je anders dat je in sommige steden nauwelijks een peuk of papiertje op straat ziet liggen, terwijl het elders, bijvoorbeeld in Brugge, ondanks alle - gewaardeerde - inspanningen van de vooral door de inwoners gefinancierde stadsdiensten, inderdaad behoorlijk rommelig kan zijn. Het heeft niet alleen met overtoerisme te maken, maar ook met mentaliteit. En mentaliteit heeft met opvoeding te maken. En opvoeding - sorry als ik nu wat oubollig klink - met disciplinering. Ik heb het bijvoorbeeld moeilijk met het vuil dat langs de Vesten, waar er veel minder sociale controle is, onder een zitbank wordt achtergelaten terwijl er tien meter verder een vuilnisbak staat. En dat is vaak niet het werk van toeristen. Ik heb het ook moeilijk met taxi's aan de bibliotheek of elders, die wachten met draaiende motor. Dat zou bijvoorbeeld in - willekeurig voorbeeld - Zwitserland ondenkbaar zijn.

vrijdag 3 juli 2026

vorig jaar 402

3 juli 2025

De professor, een vrouw, komt heel nadrukkelijk naast me zitten, om niet te zeggen dat ze tegen me aan komt schurken. Het lijdt geen twijfel: dit is seksueel grensoverschrijdend gedrag. Terwijl ze nog naast me zit, informeer ik bij medestudenten wat ik daar procedureel tegen kan ondernemen. Volgende sequentie: ik moet de hond van X uitlaten. Tussen mij en zijn partner is er ook iets, maar wat precies, blijft onduidelijk. Haar aanwezigheid in mijn droom berust op een dagrest want toen ik gisteren, uit het raam voorover leunend, naar de straat keek, zag ik haar voorbijfietsen. Volgende sequentie: een station in aanbouw. Het gebruikelijke zoeken naar de juiste aansluiting. Trappen, perrons, informatieborden die het niet doen. Een van die borden ligt zelfs helemaal open, zodat ik het inwendige mechaniek zie. Er zijn veel minder treinen dan normaal: het ziet ernaar uit dat ik lang zal moeten wachten. Uit dit alles word ik wakker met een hevige hoofdpijn. Ik zet de ramen open en laat frisse lucht de warmte die nog in mijn appartement aanwezig is verdrijven. Na enkele bloedhete dagen krijgen we menselijkere temperaturen. Die hele klimaatopwarming begint, nu ze echt manifest wordt, mij te beangstigen. Er is geen ontkomen aan. Vluchten kan niet meer. Gisteren las ik een inspirerend portret van Anuna De Wever. Groene transitie, dat is praat voor de vaak: enkel revolte blijft nog over.

*

Behalve J, die ik aan de kassa van de Carrefour een half minuutje spreek, krijg ik vandaag niemand te zien. Soms weegt de eenzaamheid zwaar door. (…) de deontologische code van de stad Brugge en (…) een ambtenaar die in het openbaar zijn politieke mening over een incident in de gemeenteraad heeft geuit. (…) kan volgens het Brugse bestuur niet. Ambtenaren moeten zwijgen. Zowel in het openbaar maar nu zelfs ook privé. Zo staat het in de deontologische code (…)

*

Ik werk me de hele dag te pletter. (…) Om halfacht geef ik er, uitgeteld, de brui aan. Er blijft nog werk liggen voor morgen. Het wordt geen vrije vrijdag.

*

Een sterk stuk van S op Facebook. Over de regulitis om de kleine man te beknotten, terwijl het grootkapitaal in het totalitaire neoliberalisme vrijuit gaat. Over dat totalitarisme gaat ook het vijfde hoofdstuk van De herschepping van de democratie van Ivo Maly. (Schreef ik zelf al niet in de jaren negentig dat het kapitalisme totalitair is?) S besluit dat hij niet meer gelooft in deze samenleving. Ik onderschrijf dat besluit. En dan hebben we het nog niet gehad over de internationale politiek, de oorlogen, het klimaat. En over Trump, die vandaag zijn ‘Big Beautiful Bill’ gestemd heeft gekregen. Daarmee zal hij een groot deel van de Amerikaanse samenleving afbreken en miljoenen Amerikanen en migranten in de miserie storten. Als zoiets het resultaat is van democratie, dan moeten we in dat soort democratie toch ook niet meer geloven, vind ik.


zondag 28 juni 2026

vorig jaar 397

25 juni 2025

(…) In het Stil Ende groeien de jongen van de canadaganzen werkelijk als kool: ze zijn elke dag mérkbaar groter.

*

(…)

*

De dag gaat op aan werk, met tussendoor wat lectuur (Shi Tiesheng), een siësta, een wandeling, een stuk van de laatste aflevering van Met de wind mee. Wouter Deboot toont eerlijk hoe blij hij is het eindpunt van zijn reis te hebben bereikt: ergens een gat in Bulgarije. Hoe vreemd is het je te realiseren dat deze plek deel uitmaakt van hetzelfde Europa waar je zelf ook een ingezetene van bent.

*

(…)

*

(…) de eerste drie – korte – afleveringen van The Patient: een seriemoordenaar wil zich laten helpen door een aan een ketting vastgelegde therapeut. Een interessant uitgangspunt, dat ik zeker eens aan X moet voorleggen (…).


26 juni 2025

In Blokken is het weer prijs. Een lerares van het vierde leerjaar – toch zo ongeveer het niveau waarop wij indertijd op blinde kaarten de landen, provincies en rivieren van elkaar leerden te onderscheiden – denkt dat de twee provinciehoofdsteden waar de Schelde doorheen stroomt ‘Gent en Brugge’ zijn. Haar tegenspeler, een burgerlijk ingenieur die voor zijn plezier reizen maakt naar Zuid-Amerika, krijgt de gelegenheid om de punten voor die vraag binnen te rijven. Maar neen hoor: ‘Antwerpen en Hasselt’.

*

(…)

*

Behalve voor boodschappen in de Carrefour vandaag niet buiten geweest. Niemand gezien ook. Wel is er mijn dagelijkse digitale en dus virtuele contact met X. Er zijn ook korte uitwisselingen met Y (die oude foto’s van me opvist) en Z (om af te spreken voor zaterdag). Wat die oude foto’s betreft: het wordt echt tijd dat ik die eens valoriseer.

*

Ook deze avond houdt de tv me gezelschap: tweede aflevering van de documentaire over vijftig jaar Rock Werchter en drie afleveringen van The Patient. De seriemoordenaar wurgt voor de ogen van onze arme geketende therapeut een van zijn slachtoffers.

donderdag 18 juni 2026

facebookbericht 1229

Ik heb nog nooit de zelfscan gebruikt en ben ook van plan dat nooit te doen zolang er levende en - in mijn Carrefour, een filiaal van een keten die, ik weet het, banden heeft met Israël - meestal vriendelijke caissières zijn die mij na een jaar of vijftien herkennen en dus een beetje kennen en, voor wat het waard is, ook wel vertrouwen. Een empathisch gevoel dat ik apprecieer en waarvan ik weet dat ik het van een machine niet kan verwachten. Als iedereen die zelfscan zou boycotten, zou de werkgelegenheid van die kassamedewerkers gegarandeerd blijven, zou er meer menselijk contact en minder wantrouwen zijn. 

zondag 7 juni 2026

facebookbericht 1226

Ik ben het ten zeerste eens met wat, door een spelfout, in (het screenshot van) het artikel staat: dat een kerstmarkt niet in ons 'gedrag' (sic) moet komen. Ik ben met andere woorden een resoluut voorstander van het niet-organiseren van een kerstmarkt. 'Kerst' en 'markt' zijn twee tegengestelde begrippen. Het Bijbelhoofdstuk waarin Jezus de kooplieden uit de tempel jaagt, is mijn favoriete Bijbelpassage.

Maar als er dan toch per se een kerstmarkt moet zijn, dan is het goed dat er nu alvast wat grondiger wordt nagedacht over de invulling ervan. Dat is jouw (Eva Vanhoornes) verdienste en die van Groen Brugge - blijkbaar is onze 'burgervader' niet bereid dat te erkennen. Ik zie van zo'n erkenning toch geen sporen in dat screenshot.

De casus bewijst wel dat grondig documenteren, aandringen en op rechten staan loont.