vorig jaar 494

8 november 2025 (vervolg)

De gids praat ons bij over Havel en de revolutie van 1989. Ze was toen 14 en besefte niet wat er aan het gebeuren was. De revolutie begon op de herdenking van een vijftig jaar eerder gebeurde nazi-moord op een student, tijdens een antinazistische manifestatie. ‘Ik zat tijdens die herdenking in 1989 gewoon op school. Ik was onvrij, maar ik besefte niet dat ik onvrij was. Onze onvrijheid was het normale.’ Een dergelijke onvrijheid, en ons niet-beseffen ervan, is de normaliteit in het kapitalistische systeem waarin wij gevangen zitten, overdenk ik dan. We slenteren door het Goudstraatje, waar Kafka in een heel klein huisje heeft zitten schrijven. H, die altijd heel veel interesse opbrengt voor schrijverslocaties, wijst ons tijdens de wandeling op nog andere Kafka-plekken, onder meer de twee verzekeringskantoren waar Franz heeft gewerkt. We kunnen in extremis nog binnen in de Romaanse, aan de Heilige George gewijde kerk. In het Kasteel bezoeken we onder meer een enorme, indrukwekkende zaal-met-paardentrap. Voor het presidentieel paleis zien we de wissel van de wacht. Aan de gevel hangen de vlaggen van Tsjechië en Oekraïne. (…) Voor het avondeten belanden we in een erg Duits aandoende bierkelder, echt een *tourist trap*. Een gespierde ober voert op een volgetaste plateau de schuimende pivots aan, blond en bruin. Je moet goed bij de zaak zijn want wie niet uitdrukkelijk ‘neen’ zegt, krijgt er een; op een blaadje papier, nauwelijks controleerbaar, worden de aantallen geturfd. De rekening is uiteindelijk meer dan gepeperd. Ondertussen zorgen van de straat geplukte accordeonisten voor onnozel vertier. Het lawaai maakt elk zinnig gesprek onmogelijk. Hierna belanden we in nog twee cafés. (…) Om halféén in bed.