vorig jaar 474

12 oktober 2025

Vandaag ben ik 64 jaar geleden geboren. (…)

*

In mijn laatste droom van deze nacht komt een man voor met een blauw hemd met daarop – ton sur ton – een blauwe das. Maar wie is het en wat komt hij daar doen? – dat ben ik vergeten. Laat staan dat ik weet wat dat blauw-op-blauw betekent. Zal ik een blauwtje oplopen?

*

Boeken die hier nog ongelezen staan en al vele jaren op mijn aandacht en tijd wachten, maar die nu door Geoff Dyer in De laatste dagen van George Federer (pp. 92 en 120) ten stelligste worden afgeraden: zes delen van de twaalfdelige cyclus A Dance to the Music of Time van Anthony Powell en Nostromo van Joseph Conrad. Van dat laatste boek herinnerde ik me zelfs niet dat ik het bezit.

*

Gisteren op mijn wandeling met S kwamen we K tegen. K heeft vele jaren bij Rombaux gewerkt. Hij moet, samen met X, in Brugge een van de meest onderlegde personen zijn als het om klassieke muziek gaat: hij weet enorm veel over componisten, partituren, opnames, uitvoerders, enzovoort. S en K hebben het over een gemeenschappelijke kennis die onlangs is opgenomen in een woonzorgcentrum. Waar? ‘Aan die grote laan die op de Ezelpoort uitkomt,’ zegt K. ‘Allez, hoe heet die straat ook alweer?’ ‘De Scheepsdalelaan,’ help ik. ‘Ja, de Scheepsdalelaan. Daar op de hoek, achter de GB.’ K bedoelt de Carrefour, die dertig of nog meer jaar geleden de GB heette. ‘In de Chopin.’ K bedoelt dat die verzorgingsinstelling ‘Chopin’ heet. Maar ik moet hem corrigeren. ‘Het is niet de Chopin, K, maar wel de Vivaldi!’ Hilariteit. ‘Ja,’ zegt S, ‘de Vivaldi, waar de mensen de herfst, of eigenlijk al de winter van hun leven doorbrengen…’

*

(…)

vorig jaar 471

9 oktober 2025

Ik doe autostop en beland in een busje met enkele gehandicapte nonnen. In hun huis, dat als klooster fungeert, moet ik een reis naar New York voorbereiden. Bij die voorbereiding is ook L betrokken.

*

Ik weet eigenlijk niet zo goed waarom ik La psychanalyse du feu tot het einde toe heb uitgelezen, de laatste tientallen bladzijden vooral diagonaal, moet ik toegeven. (Aan wie geef ik dat hier toe?) Wat steek ik ervan op, van die inventaris van volgens Gaston Bachelard psychoanalytisch te duiden vuurmetaforen? Ik vrees: niet al te veel.

*

Langs bij X. Het medisch bulletin wordt een vast onderdeel van al mijn ontmoetingen met leeftijdsgenoten. We hebben het dan verder ook nog over (…).

*

In de pop-upgalerie in de Katelijnestraat haal ik het aangekochte werkje van Peter Six op, en bij Bonte ga ik nog eens langs om de boomstudie van Hans Slager te bekijken waarop ik een bod heb gedaan, plus ook de acht stoelen waarvan de nieuwprijs per stoel – dat heb ik opgezocht – even hoog is als het bedrag dat ik ervoor over heb. Ik zie nu pas dat de stoelen licht beschadigd zijn of, zoals dat dan wordt gezegd, ‘sporen van gebruik’ vertonen.

*

Bezoek van Y. (…) een vervroegd verjaardagscadeau: pralines en het nieuwste boek van Ian McEwan, dat ik helaas al zelf heb gekocht. Y neemt het terug mee. We besluiten om het simultaan te lezen en onze bevindingen te delen.

*

De naam ‘Rebecca’ stond gegraveerd op het zilveren medaillon van het halskettinkje dat ik vorige week in het kleedhokje bij de radioloog vond en dan vergat af te geven bij de receptie. Telefonisch kon ik ‘s anderendaags, met de hulp van de receptioniste, achterhalen hoe deze Rebecca op de hoogte kon worden gebracht van waar ze haar kettinkje kon komen ophalen. Deze avond staat ze aan mijn voordeur. Ze laat zich chaperonneren door een kloeke kerel – je weet nooit dat ik een valstrik heb gespannen. Ik overhandig haar het kleinood. Er kan nauwelijks een bedankje van af. Rebecca verdwijnt voorgoed uit mijn leven.

vorig jaar 468

6 oktober 2025

Een lange fietstocht met een vrouw – is het R, of S, of P? We vertrekken uit het Pajottenland (waar ik nog niet zo lang geleden met R fietste) en komen door het Meetjesland, langs kreken en onder bomenrijen. In een tweede droom moet ik examen afleggen over een aantal artikels die ik vooraf moest lezen. Ik krijg vragen over de Noordzeehavens ten tijde van de verzanding van het Zwin en over de toekomstige economische ontwikkelingen in Kosovo. ‘Wat zijn de twee belangrijkste economische groeipolen in Kosovo?’ Ik gok op wintersport en de fabricage van elektronische chips. Ik bak er niet veel van, van dat examen. Ik besef dat ik de artikels veel te slordig heb gelezen. Nadat ik wakker ben geworden, maak ik me de bedenking dat ik over het algemeen veel te slordig lees. Waarom lees ik zoveel als ik er toch niets van onthoud?

*

(…) kijkdag bij Bonte. Een stel van acht lederen designstoelen trekt mijn aandacht. Ze bevinden zich in goede staat. 1600 euro. Ze zouden de groengele neplederen brolstoelen kunnen vervangen die ik zeven jaar geleden in Oedelem kocht maar die nu al volop beginnen af te bladderen. Ik heb ook belangstelling voor een schilderij met een forse boom – vraagprijs 200 euro. Het is van de hand van een zekere Frans Slager. Ik zoek het thuis op: de man heeft een eigen Wikipedia-pagina. (…)

*

Tijdens de leesclubbijeenkomst (over Ochtend in Jenin van Susan Abulhawa) blijkt een van de leesclubleden een uitgesproken zionistisch standpunt te huldigen. Dat hadden we niet zien aankomen. Polarisering in werking – ik schrijf er achteraf notitie 491 over. De bijeenkomst duurt een uur langer dan normaal. We slagen erin om de open confrontatie in een vreedzaam staakt-het-vuren om te buigen: de lieve vrede.

vorig jaar 467

4 oktober 2025

(…)

*

X belt. Gewoon om eens wat te babbelen. (…) Hij klinkt goed, hoewel het hem, zo blijkt uit wat hij vertelt, toch niet erg goed vergaat. De medicatie is erg zwaar en slaat toch niet goed aan. Hij zegt dat hij zich de laatste tijd veel met YouTube bezighoudt en met Franse liedjes. Hij heeft Renaud ontdekt. Ik geef hem enkele tips: Alain Bashung, Gérald de Palmas…

*

De laatste aflevering van Helsinki Syndrome. Waar in het Stockholmsyndroom sprake is van een of enkele gegijzelden die in de ban geraken van een gijzelnemer, is hier sprake van een hele natie die instemt met de complottheorie van een enkeling. De serie lijkt mij een commentaar te zijn op de antivaxbeweging ten tijde van corona.

*

(…)

5 oktober 2025

In mijn laatste droom vat ik het plan op om mijn vrienden te portretteren, een idee dat ik in mijn wakende bestaan al vaak had, maar dit keer wil ik hen vatten in hun interieurs, om zo een betere kijk te verschaffen op wie ze zijn. Die reeks zou ik dan combineren met portretten van Gazanen in hun tenten of voorlopige constructies of wat het ook moge zijn waarin ze beschutting zoeken tegen de bombardementen.

*

De Tovenaar van Colm Tóibín stelt mij ten zeerste teleur. Het is gewoon een in romanvorm neergezette compilatie, met personages en dialogen, van de biografieën en monografieën die Tóibín gelezen heeft. Het enige creatieve dat hij heeft toegevoegd, zijn bepaalde inhoudelijke accenten. Zo richt hij toch wel heel opvallend de aandacht op alles wat met homoseksualiteit te maken heeft en, als het over Thomas Mann gaat, de voorliefde voor jonge knapen. De definitie van een klassiek boek volgens Italo Calvino – ‘een boek dat niet ophoudt met zeggen wat het te zeggen heeft’ – gaat hier zeker niet op. Wanneer Tóibín Mann op de campus van Harvard voorbij het zwembad laat wandelen (pp. 316-317) en hem daarbij laat dagdromen over naakt zwemmende studenten, wordt het meer dan irritant: dit is effenaf potsierlijk en ergerlijk. Ik mis schoonheid in dit veel te dikke boek. Welbeschouwd verschilt de ‘roman’ van Tóibín uiteindelijk niet zo heel veel van De familie Mann van Tilmann Lahme. En dat vermeerdert nog mijn ongenoegen want waar is dat fictionaliseren dan voor nodig, met bijvoorbeeld het verzinnen van gesprekken, als een wetenschappelijk werk, met een uitgebreid voetnotenapparaat dat de herkomst van elk aangebracht feit nauwkeurig aangeeft, precies hetzelfde resultaat oplevert – minus Tóibíns literaire pretentie welteverstaan, een pretentie die niet wordt waargemaakt.

*

(…)

*

Misschien minder ergerlijk dan De Tovenaar, maar toch ook ergerlijk, zijn de bijzonder slordige, bijna in telegramstijl geschreven memoires van Golo Mann (In de schaduw van de tovenaar). Ook hier is er die opvallende aandacht voor homoseksuele impulsen. Dat lijkt toch een constante bij schrijvers met die geaardheid. Heeft het met te maken met de tijd waarin ze actief zijn, een tijd waarin het nog niet evident was om voor hun geaardheid uit te komen? (…)

*

(…)

*

(500) Days of Summer van Marc Webb (2009) is een leuke, goed in elkaar gepuzzelde feelgood-romantische komedie. Schijnbaar oppervlakkig in het begin, maar gaandeweg toch redelijk diepzinnig omdat het gaat over de onaanvaardbare contingentie waarmee elke verliefdheid, die per definitie absoluut en totaal is en geen toeval aanvaardt, zich geconfronteerd weet. ‘Er zwemt nog vis genoeg in de zee.’ Ja, dat kun je nog zeggen als je 25 bent, maar houdt het nog steek voor iemand van bijna 64?’

*

(…)

vorig jaar 452

13 september 2025

Er is een muur, onderaan afgerond en daarboven zo goed als loodrecht, waar je met je fiets tegenop moet rijden om zo te proberen aan de andere kant van de muur te geraken. Camera’s registreren de pogingen. Iemand gooit zijn fatbike tegen de muur aan. Het ding rijdt vanzelf naar boven en bereikt, zonder om te vallen, de top en zo ook de andere kant. Daar blijkt het vlak naast een gat in de grond te zijn terechtgekomen. De eigenaar van de fatbike was hiervan duidelijk niet op de hoogte, dat is aan zijn reactie te zien. Ondertussen beland ik, samen met J, in een lift. We komen in een lokaal waar een vergadering plaatsvindt. Er wordt stevig geruzied en ik muis er vanonder. In dezelfde lift als daarnet spreekt een man zich waarderend uit over de deelnemers aan de vergadering: ‘En zeggen dat ze dat als vrijwilligerswerk op zich nemen.’ Terug op de begane grond moet ik voedingsrecipiënten verzamelen en in opbergkastjes steken die toebehoren aan joodse kinderen, die zich afzonderen van de andere kinderen. Ik vind niet meteen een goede plaats voor een plastic broodmand en steek hem dan maar in het eerste het beste kastje waar ik er een plaats voor vind.

*

(…)

*

Een boekverhaal over Raymond Carver makes my day. Er is ook een onverwacht bezoek van H (…). Hij is enthousiast over mijn appartement, zeer nieuwsgierig bekijkt hij de uitgehangen kunstwerken. Ik stel hem vragen over zijn werk. Hij lost informatie over zijn dubbele nationaliteit (hij is van geboorte een Zeeuw) en over zijn tweede verblijf in Uzès. Hij heeft De elfde teen graag gelezen, maar aan Vaderader is hij nog niet begonnen. Omdat we het onder meer ook over de camino hebben, suggereer ik hem om de lectuur van dat boek toch maar eens aan te vatten: het zal zeker gespreksstof opleveren voor een volgende ontmoeting. Die er wat mij betreft zeker mag komen, want het klikt wel tussen ons, heb ik de indruk. (…)

vorig jaar 442

1 september 2025

Benoni zit naast mij in een klaslokaal. Medestudenten (die in mijn droom de gedaante aannemen van mijn jonge nieuwe collega’s op het werk) hangen prenten aan de muur. Benoni zie die prenten absoluut niet ziet zitten en geeft daar ook uiting aan. Een spiegelreflexcamera hangt aan een kapstok. Door onhandige manipulaties van de medestudenten/collega’s valt die tot twee keer toe op de grond.

*

Nadat ik met P de spullen heb opgehaald die ik uit de nalatenschap van PL heb uitgekozen – twee schilderijen, elf boeken, tien tekeningen en een echte, in Marokko gemaakte fez – drinken we samen een koffie in de hoek van haar woonkamer. We zitten tussen de twee ramen, waarvan er een uitkijkt op de brug en het stuk van de Beenhouwersstraat naar de Noordzandstraat. Er komt net een hele klas bakvissen aangewandeld, allemaal gelijk, mooi en langharig. ‘‘t Sien de kaloowten van de Maricoowlen’, zegt P lachend, goed wetend dat ik onze katholieke medemensen het bestaan ook wel gun, ook al zijn ze op de een of andere manier verbonden aan de Maricolenschool in de Oude Zak. We hebben het over de vergeefsheid van het vergaren van spullen die enkel voor onszelf een waarde hebben, en dat je er op tijd een bestemming aan moet geven. (…)

*

(…)

*

The Last Farewell (2019) had ik nog maar anderhalf jaar geleden gezien, zo blijkt uit mijn lijstje. Familiebanden en een gigantisch cultuurverschil. Ontworteling door zowel migratie als door razendsnelle veranderingen, niet altijd ten goede, in het thuisland. De pijn van het afscheid, waarvan beide partijen weten dat het het laatste is, terwijl ze doen alsof ze dat niet weten.

vorig jaar 433

22 augustus 2025

(…) In mijn droom zat W naast mij ook met de hand in zijn dagboek te schrijven, zoals ik nu doe. Op de een of andere manier moesten beide cahiers op elkaar aansluiten. W was op bladzijde 364 aan het schrijven, ik was met bladzijde 365 begonnen.

*

Moeder, na vader heeft me niet verveeld, maar ik vraag me toch af wat de meerwaarde is van dit dagboek. Hier en daar, verspreid tussen vaak heel triviale mededelingen, staat een wat interessantere beschouwing, en de telefoongesprekjes met de moeder zorgen voor een prettig ritme, maar ik heb toch het gevoel dat Gerbrand Bakker heel erg zijn best doet om niet het achterste van zijn tong te laten zien. Ik zal dit boek snel vergeten. Bovendien werd ik misleid door de titel – en ik had het er zo al moeilijk mee. Op de eerste bladzijden vertelt Bakker hoe zijn vader overlijdt. Logischerwijs denk je dan dat ook zijn moeder het einde van het boek niet haalt – waarom anders die titel? Maar dat gebeurt dus niet, met als gevolg dat het dagboek op een willekeurige dag, zonder afronding, afbreekt. Later op de dag vind ik, toevallig, Boven is alles stil van diezelfde Bakker. Tweedehands, voor 3 euro. Maar nadat ik op het achterplat heb gelezen dat het over koeien en boeren en het platteland gaat, laat ik het boek liggen. Na alle koeienstukjes van Koos van Zomeren die ik de laatste tijd in Ruim duizend dagen werk heb gelezen, heb ik voor even genoeg van het onderwerp ‘Landbouw’. Overigens vind ik het van mezelf een hele prestatie om zonder boeken de Oxfam-tweedehandswinkel te verlaten. Dat lukt me steeds vaker.

*

(…)

*

(…) Het verjaardagsfeestje van X is – qua organisatie – het soort bijeenkomst dat ik niet graag heb: alle genodigden hebben, ook als ze onderling niet altijd veel met elkaar te maken hebben, om de een of andere reden toegegeven aan de aandrang om in een wijde kring te gaan zitten, maar het aantal aanwezigen is zo groot dat die kring geen enkele functie meer vervult. Het gezelschap valt in verschillende gesprekjes uiteen, en doordat iedereen zit, wordt er maar moeilijk van gesprekspartner gewisseld. X onderhoudt me geruime tijd over ‘de Naam van de Vader’ – ik hóór er de hoofdletters bij. Het wordt al vroeg donker en kil. (…) Ik ga even bij Y staan. We kijken naar de sterren, voor zover er door de lichtvervuiling sterren te zien zijn. Voor de Perseïden is het al te laat, weet Y. Ik vraag haar hoe haar zomer is geweest. Ze is zo klein van gestalte dat ze tegelijk mijn hoofd en de sterren in de gaten kan houden. Ze heeft geen al te beste zomer gehad, zegt ze. Ze heeft wel een nieuw lief, maar hij laat op zich wachten. Hij werkt voor Frontex. ‘Het gebeurt niet vaak dat ze me doen wachten. Maar ik ga me niet laten doen. Ik stel mijn grenzen.’ ‘Dat zal voor iemand die voor Frontex werkt geen probleem zijn,’ merk ik gevat op, al zeg ik het zelf. Het ontlokt bij Y een brede glimlach, al haar tanden bloot. Ik neem afscheid, ook van X en Z, die ik bedank voor de lekkere hapjes, en verlaat de tuin van de voormalige Sint-Jozefkliniek.

vorig jaar 431

20 augustus 2025

Ik neem plaats op het terras voor een gebouw met geopende ramen, bij een aantal werknemers van de stad Brugge die daar zitten te kletsen. Ik vertel hun dat ik 35 jaar geleden ook nog voor de stad heb gewerkt. Huiszwaluwen vliegen af en aan en verdwijnen in het gebouw. Het gebouw is een bakkerij. Het is niet duidelijk of de bakkerij nog in werking is. Voor een bakkerij heb ik ook nog gewerkt. Die bakkerij – het was de industriële bakkerij Paverko – bestaat niet meer. Ik ga binnen om te kijken waar de zwaluwen nestelen die scheerlings over onze hoofden naar binnen en terug naar buiten vlogen. Ik zie ze eerst niet. Tot iemand naar boven wijst, en ja, aan de binnenkant van de gevelmuur hangt, tegen het plafond aan, een hele rij nesten waarop de zwaluwen landen en vanwaar ze weer naar buiten vliegen, op zoek naar voedsel voor hun jongen. Wanneer ik wakker word uit deze droom, herinner ik mij dat ik me de voorbije dag heb afgevraagd of de zwaluwen al vertrokken zijn. De gierzwaluwen zijn al weg. Ik las bij Gerbrand Bakker: ‘Die stiekeme gierzwaluwen, altijd maar vertrekken zonder waarschuwing: de échte zomer voorbij zonder het te merken.’ (Moeder, na vader, 257)

*

Bij Gerbrandy lees ik ook dat J.J. Voskuil in zijn dagboeken heel wat theoretische beschouwingen neerpende, over vriendschap, over het omgaan met mensen, over de verloedering van de natuur, over de zin van het leven. Daar ben ik in dit dagboek in elk geval nog niet toe gekomen. Voskuil is, volgens Gerbrandy, ‘ontzettend met zichzelf bezig’ (Moeder, na vader, 265). ‘“Zelfverheldering” noemt hij het.’ Bij mij gaat het niet om zelfverheldering, wel om het tegengaan van de zelfverduistering. Ik wil mezelf niet verklaren, maar wel bijhouden, bewaren, onthouden.

*

(…) We hebben het verder nog, in de veel te dure koffiebar (5 euro voor een dubbele espresso met een wolkje melkschuim) over (…) en over de video van Dalilla Hermans, en over hoe minderheidsgroepen zich al te gemakkelijk op hun zelfdefiniëring als minderheidsgroep beroepen en zo de bakfietselite achter zich krijgen, maar zich tegelijkertijd vervreemden van de heffe des volks, die, met giftige racistische commentaren, iemand als Dalilla Hermans een video doet maken om zichzelf te rechtvaardigen. (…) Wanneer X haar fiets uit het rek haalt, wordt ze op een haar na aangereden door een man op een racefiets die, reagerend op X’s kreet – het scheelde echt niet veel – nog een wegwerpgebaar maakt alvorens met een veel te hoge snelheid bij het sas van de Bloedput uit het zicht te verdwijnen.

*

Ik laat mij in Raaklijn en Fnac tot de aankoop van boeken verleiden: Rebellie van Joseph Roth, omdat X me dat aanraadde, maar ook De weemoed van de reiziger van Jan Brokken, Achtung Europa! van Thomas Mann en Chanson van Bart Van Loo. Terug thuis vind ik in mijn brievenbus L’Homme qui plantait des arbres van Jean Giono. A, die hier blijkbaar is geweest en vruchteloos heeft aangebeld, heeft het daar achtergelaten – zo blijkt uit een bijgevoegd briefje. (…)

*

Hetty Helsmoortel, die bekendstaat als wetenschapscommunicatiedeskundologe (of iets dergelijks – ze omschrijft zichzelf als een combinatie van wetenschapper en artiest, met een zwak voor Yasmine en Céline Dion), heeft in Alleen Elvis blijft bestaan over de wereld niet bijzonder veel te vertellen, maar des te meer over zichzelf. Een aflevering om snel te vergeten.

vorig jaar 429

17 augustus 2025

Ik zit samen met A en diens broer (maar het is in de droom niet D) aan de ontbijttafel in een miezerige eetzaal van een hotel waar we deelnemen aan een congres. Op de achtergrond zie ik Michiel Chieltjens de keuken binnenstappen. Hij heeft een kale plek op zijn achterhoofd, zoals ik er ook een heb.

*

Fietsen langs Hoeke, Moerkerke, Oedelem… 63 kilometer. (…) gaandeweg gaat het beter. (…) De conditie gaat de goede kant op (…).

*

(…)

*

(…) Half Nelson van Ryan Fleck (2006). Tussen een drugsverslaafde leraar en een zwart meisje van dertien ontstaat een compliciteit doordat het meisje de leraar op inname betrapt. De film gaat over het veroordeeld zijn tot het niet kunnen ontstijgen aan je eigen sociale klasse. Dialectiek, en dus verandering, die is gebaseerd op tegenstellingen. Ryan Gosling, die de coole, nonchalante en eenzame leraar speelt, charmeert en draagt de film. Shareeka Epps doet het ook zeer goed, al is ze in werkelijkheid drie jaar ouder dan haar personage.

*

Telefoon van M. Elkaar voor het eind van augustus zien zal niet meer mogelijk zijn. J is tijdens de vijgenpluk van zijn ladder gevallen, gelukkig zonder erg.

18 augustus 2025

(…) Alleen in Berlijn vat een historische werkelijkheid in een lineair verhaal zonder veel literaire meerwaarde.

*

(…) X vertelt onder meer over een alcoholvrije bijeenkomst. Zoiets zou vroeger ondenkbaar zijn geweest. Op feesten werd er nu eenmaal veel gedronken. X herinnert zich een feest waarop iedereen echt veel te veel gedronken had. Maar dat zorgde wel voor een ontspannen sfeer. ‘Op dat feest,’ zegt ze, ‘zijn van minstens twee oudjes de foto’s gemaakt die later voor hun doodsprentje werden gebruikt. Zo gelukkig zagen ze er toen uit.’ (…)

*

(…)

*

In de Carrefour rijd ik abusievelijk met een winkelkar weg die de mijne niet is. Een meneer spreekt me daarover nogal streng aan. Ik merk mijn vergissing en zeg hem dat het toch zo erg niet is. Pas dan zie ik in die winkelkar een handtas, de handtas van mevrouw dus, en besef dat de man wellicht dacht dat ik daarmee aan de haal wou. Op mijn heenweg naar de winkel zag ik twee canadaganzenjongen door een omheining gescheiden van hun ouders wanhopig heen en weer lopen op zoek naar een doorgang, terwijl hun ouders daar schijnbaar onbewogen bij bleven. Wanneer ik een halfuur later met mijn boodschappen terugkeer, is die situatie nog steeds dezelfde.

*

(…)

vorig jaar 425

12 augustus 2025

(…)

13 augustus 2025

Na heel wat moeite daarvoor te hebben gedaan, weet ik dan uiteindelijk toch een plunje bij elkaar te scharrelen. Maar ik voel de bui al hangen. Iedereen is reeds het veld opgelopen. Ik wurm mezelf nog in een beschimmeld truitje, dat helemaal niet bij de truitjes van de ploeg past. Wanneer ik aanstalten maak om ook het terrein te betreden, hoor ik mijn naam: ‘Pascal niet.’ Ik ben niet geselecteerd. Ik probeer een in mijn richting afgeweken bal terug te shotten, maar raak hem verkeerd – waarmee ik meteen aantoon dat het verdict terecht is. Ik aarzel: moet ik blijven als reservespeler, voor het geval er iemand uitvalt, of moet ik gevolg geven aan mijn teleurstelling en naar huis gaan? Ik overweeg dat laatste. Ik kan eventueel een briefje achterlaten waarop staat dat dit de laatste keer is geweest, dat ze op mij niet meer moeten rekenen. Het bittere besef dat mijn bestaan als voetballer voorbij is. In deze droom speelt G ook een rol. Hij is wél geselecteerd. Nog voor de match, in de kleedkamer, toont hij op een groot scherm een filmpje. Drie mannen lopen ‘s nachts op straat. ‘Dit is mijn vader,’ zegt G en hij wijst een van de drie mannen aan. We zien het drietal een helverlicht café betreden waar er duidelijk veel ambiance heerst.

*

Twee draagberries naast elkaar. Ik lig op de ene en houd me onbeweeglijk terwijl iemand (wie?) bezig is met een laken te leggen over de persoon die op de andere berrie ligt. Wanneer ik denk dat hij daarmee klaar is en dat ik niets meer te vrezen heb, stort hij zich met een deken op mij, duidelijk met de bedoeling mij te verstikken. Ik word molenwiekend en gillend wakker.

*

Een rit van 55 kilometer. Het gaat heel goed. Wegjes in de buurt van Zedelgem en Snellegem waar ik nooit eerder kwam. 26 gemiddeld en met 123 als gemiddelde hartslag. (…)

*

Alleen Elvis blijft bestaan met Reginald Moreels. Integriteit, bescheidenheid. Deze man is bijzonder hard en veeleisend geweest voor zichzelf. Ik vraag mij af hoe hij met anderen omgaat. Hij heeft het een paar keer over het onevenaarbare gevoel van samenhorigheid dat in moeilijke omstandigheden kan worden bereikt. Hij spreekt ook over hoe hij met zijn kinderen omgaat. Hij is vaak afwezig geweest, maar was er wel bij wanneer er problemen moesten worden overwonnen. Over zijn zeven jaren van anorexia, wat volgens hem een reactie was op alles wat hij heeft meegemaakt. Het verslavende opzoeken van gevaar en risico. Zijn wending naar de mindfulness vind ik dan weer minder interessant. De bescheiden hoop dat zijn kinderen misschien ooit zijn boeken zullen lezen: herkenbaar.

*

Ook Gerbrand Bakker en Nick Cave hebben het over een vorm van transcendentie. Ik bekijk een paar interviews met hen op YouTube. (Ik besef nog te vaak niet wat voor een schatkamer dat medium is.) Bakker heeft het over ‘een soort van kosmisch begrijpen van zichzelf en de wereld’, een ‘dieper begrijpen’ dat niet mag worden gelijkgesteld met een probleemoplossend begrijpen. Bakker zoekt naar de juiste woorden. In het filmpje is hij vijftig, nog helemaal niet de al oudere man die ik mij voorstel bij het lezen van Moeder, nu vader. Waarin hij overigens ook nog maar zestig is of daaromtrent, in elk geval jonger dan ikzelf nu ben – wat helemaal indruist tegen mijn lees- en zelfervaring. Nick Cave heeft het, hoe kan het anders, over rouw en troost. Ook dat gaat ‘voorbij’ de woorden. Een aanraking kan méér zeggen, méér teweegbrengen. Om uit zijn rouw te geraken moet de rouwende, die altijd de neiging heeft om zich op zichzelf terug te plooien en zich van de buitenwereld af te sluiten, zich omkeren en openen voor de wereld. Dat kan in gang worden gezet door een onverwachte liefdevolle aanraking. (Een aanraking is er ook op het eind van Alleen Elvis…, wanneer de eindgeneriek al loopt. Dan zie je hoe Thomas Vanderveken de hand van zijn gast drukt, soms – maar niet altijd – met beide handen.)

vorig jaar 419

4 augustus 2025

Gemengde gevoelens na mijn derde lectuur van Bezoek onze kelders van Koen Peeters. Het lijkt wel een oefening in hoever je kunt gaan met postmoderne spielereien voordat je in vrijblijvendheid, betekenisloosheid en onbeduidendheid belandt. Maar een heel eigen stem had de toen (1991) nog zeer jonge Peeters wel.

*

(…)

5 augustus 2025

Ik ben samen met Benoni in een goudkleurige Porsche naar Parijs gereden om daar een voetbalmatch bij te wonen. Wanneer we na de wedstrijd het stadion verlaten en terug bij de Porsche aankomen, blijken de vier wielen, die waren uitgerust met superdure luxevelgen, te zijn gestolen.

*

(…)

*

Om zes uur mijn ritje door de Meetkerkse Moeren. Iets na zonsopgang. Het is bewolkt. Heeft het daarmee te maken dat het nog stiller is dan anders, dat de vogels niet van zich laten horen? Of is het de tijd van het jaar, met de lente al een heel eind in het verleden?

*

Samen met B ga ik bij kunstschilder Gilbert Hoste een schildersezel ophalen. Op zijn 84ste heeft Gilbert beslist om zijn palet aan de haak te hangen. Van beroep was hij kapper. Hij vertelt hoe moeilijk het was om na zijn huwelijk zijn beroepsleven te combineren met zijn ambitie als kunstschilder. In zijn woning aan de Koolkerkse Steenweg hangen enkele van zijn schilderijen. Ik zie Octave Landuyt-achtige koppen. Enkele abstracte composities ook. Niet geheel onverdienstelijk, maar in een andere context zouden deze doeken mijn aandacht niet vasthouden. Gilbert vertelt honderduit. Om niet te zeggen dat hij niet te stuiten is. Volgens B is Gilbert blij dat hij iemand te zien krijgt. Gilbert heeft het onder meer over de Brugse schilder Aimé Van Belleghem, die volgens hem in zijn tijd iets heeft betekend. Ik kende hem niet. Gilbert heeft het ook over de erfelijkheid van talent. En over de Nederlandse kunstenaar Martijn Doolaard, die ergens in de Italiaanse bergen een oude boerderij restaureert en dat uitgebreid documenteert op YouTube. Hij kan er uren naar zitten kijken, zegt Gilbert. Thuis bekijk ik een aflevering: https://www.youtube.com/c/MartijnDoolaard. Ik kan me voorstellen dat je hier lang naar kunt zitten kijken. We nemen met goede gezindheid afscheid van Gilbert, die ik, in ruil voor zijn ezel, een exemplaar van Vaderader ter overweging geef. Hij hoopt dat de ezel in goede handen is. Aan mij om dat waar te maken.

*

(…)

De gast van de eerste aflevering van Alleen Elvis blijft bestaan is Tine Embrechts. Deze krachtige vrouw heeft er geen moeite mee dat ze vijftig is. Ze begint met Gaza, aan de hand van een fragment uit de film For Sama, over de vrouw van een dokter in Aleppo. Ik heb die film gezien: indrukwekkend. Tine vindt het onaanvaardbaar dat onze politici zich in zwijgen hullen. En dat de premier afkwam met foto’s van zijn kat vond ze schokkend. Of neen, ‘stuitend’ is het woord dat ze gebruikt. Er was ook een fragment over een actrice die, toen ze veel jonger was, seksistische commentaren over zich heen kreeg omdat ze ‘te dik’ zou zijn. In een schitterende sequentie uit de film Marriage Story (2019) maakt Scarlett Johansson ruzie met haar tegenspeler, die uiteindelijk zijn agressie van haar afwendt door een gat in de muur te slaan. Tine spreekt ook over haar scheiding. Die was pijnlijk, uiteraard, maar ze is toch trots op de manier waarop ze het heeft aangepakt. Ze heeft vier zonen: twee uit de eerste en twee uit de volgende relatie. Ze heeft het over hoe moeilijk het is om die twee maal twee, met daar nog eens haar carrière bovenop, te combineren.

vorig jaar 418

1 augustus 2025

(…)

*

Op de radio gaat Weet ik veel over India, een onmetelijk land waarover ik niet veel, om niet te zeggen niets weet maar waarover ik met dat programma helaas ook niet zeer veel aan de weet kom.

*

(…) naar de fietsenmaker, om mijn Koga op te halen. Nieuwe tandwielen, ketting, remblokjes etcetera… - alles samen 259 euro! Maar dat geef ik graag voor een zeer intensief gebruikt vehikel dat goed moet bollen.

*

(…)

2 augustus 2025

Het heeft me moeite gekost om Stroomafwaarts langs de Donau van Péter Esterházy helemaal uit te lezen. Een bevreemdende ervaring was het. 250 bladzijden associaties, eruditie, een mozaïek van feiten en gevoelens, iets tussen reisverslag, autopsychografie en essay – en dat alles in een vrije, poëtiserende taal. Bizar en heel eigen.

*

In amper een uur bak ik een boekverhaal over Bij nader inzien van J.J. Voskuil. Tevreden daarover.

*

Wandeling rond het Stil Ende, en na de middag onverwacht bezoek van K, die voorstelt om iets te drinken in de pop-upbar in het park voor mijn deur. (…)

*

Tijdens de etappe van de Tour Femmes selecteer ik foto’s en maak ze klaar. De hele avond gaat op in drie afleveringen van de Zweedse reeks Vanguard.

*

Er was vandaag virtueel contact met B, C, D, E, F en G. En met A, die in Duitsland voor een open raam zit dat uitgeeft op een verzopen bos.

3 augustus 2025

Op bladzijde 912 van Ruim duizend dagen werk van Koos van Zomeren lees ik over uilen – waardoor ik me een droombeeld van de voorbije nacht herinner: een kerkuil die half aan het oog onttrokken achter een spinnenweb schuilt, laat zich heel dicht benaderen. Tot iemand het web met een bezemsteel wegveegt en de uil met stille vleugelslag wegvliegt.

*

(…)

*

Ik breng een stapel van wel een halve meter eierkratjes naar het buurtwinkeltje in de Beenhouwersstraat. Aan deze daad van recyclage begeef ik me zo eens om de twee, drie jaar. De stapel wordt in dank aanvaard. Ik eet niet veel eieren en gebruik ze ook niet vaak in bereidingen.

*

56 kilometer op de koersfiets, eerst tegen een stevige westenwind in naar Oudenburg en dan in een wijde boog terug. Ik stuit twee keer op een wegversperring wegens een aan de gang zijnde triatlon. Ik maak in eerste instantie mijn beklag tegen de in gele hesjes gehulde regulatoren over het feit dat het allemaal niet bijzonder goed staat aangeduid, maar sla dan toch een vriendelijkere toon aan: deze mannen staan hier vrijwillig en waarschijnlijk niet helemaal onverdeeld voor hun plezier.

*

(…)

vorig jaar 416

27 juli 2025

Ook Wieringa komt [in Optimisme zonder hoop] niet verder dan het op niets gestoelde vertrouwen dat het wel goed komt als we allemaal iets kleins doen. Plant een boom en wees lief voor elkaar. Il faut cultiver son jardin. Op Facebook zie ik dat F het ook heeft over de plicht vrolijk en vriendelijk te blijven. (…)

*

Tijdens het koken snijd ik met de binnenrand van een leeg tomatenpureeblikje een ferme jaap in mijn vinger. Het bloedt nogal heftig, een vervelende wonde.

*

De dag gaat grotendeels op in lectuur en tv-kijken: de Tour, nu ook voor vrouwen. Die voor de mannen krijgt een spektakelrijke laatste rit in Parijs: Van Aert lost Pogačar op de keitjes van Montmartre en wint solo op de Champs-Elysées. Daarna Vive le vélo en nog twee afleveringen Klem – nog eentje te gaan.

28 juli 2025

(…) In Lissewege drinken we een koffie en beklimmen we de toren: 264 treden en een weids uitzicht over de haven, de zee, Blankenberge, Brugge. (…)

*

(…) de allerlaatste van de drie maal tien afleveringen van Klem. Alles wordt wat haastig afgewikkeld; de misdaad van de helden blijft ongestraft; de goede held kan zijn gevoelens van vriendschap voor de slechte held met de grootste moeite onderdrukken. Dag, Hugo Warmond en Marius Miller!

29 juli 2025

Ik zie Benoni vervaarlijk dicht bij een trap die naar een metrotunnel afdaalt voetbalkunstjes uithalen samen met een groepje allochtone straatjongens. Hij delft het onderspit, maar blijft niettemin verwoed doordoen; hij blijft geloven dat hij hen kan overtroeven; hij weigert te berusten in het feit dat hij zijn beste tijd heeft gehad. Het is duidelijk dat dit slecht zal aflopen. In een volgende droom of droomsequentie bevind ik mij eens te meer in een stationsdoolhof. Trappen, gangen, tunnels… Talrijke spoorwegambtenaren zitten zich te vervelen. Ik zie er die kaart spelen. Een van hen is lusteloos aan het vogelpikken. Het gezelschap waar ik deel van uitmaak bestaat uit collega’s van het werk. We zitten in een kring. Dan moeten we poseren voor een foto en daarbij moeten we er zo verdrietig mogelijk uitzien. Ik imiteer Stan Laurels huilmime: grimas en grijpen in de haren bovenop mijn kruin. Grienen.

*

(…) Afspraak om tien uur met P aan de kerk van Ver-Assebroek. Een prettig weerzien na drie maanden. We ‘leggen eerst de politieke week netjes neer’: media, reclame, het gebrek aan autoriteit in de opvoeding van de kinderen. We horen onszelf zagen en benoemen elkaar als witte boomer-cismannen, incels bovendien. (…) We sluiten de wandeling af in Het Leenhof, voor een steak américain en een Orval. Bij het afscheid probeert P met Payconiq zijn deel van de rekening te vereffenen, maar het lukt niet. Leve de technologie! Ik ben amper een kwartier thuis, of A is daar al, stipt op tijd. (…) Hij heeft een cadeautje meegebracht: La mélancolie de Zidane van Jean-Philippe Toussaint. Na twee uur en een korte rondleiding in mijn bibliotheek vertrekt A. (…)

*

(…) twee afleveringen van de bizarre Finse reeks Queen of Fucking Everything. De uitstraling van de bijna vijftigjarige hoofdactrice houdt mijn aandacht gaande. (…)

vorig jaar 410

15 juli 2025

(…)

*

Un beau matin (Mia Hansen-Løve, 2022). Ik herken meteen de actrice Lea Seymour – garçon manqué, korte haarsnit, tranerige ogen – en de hele sfeer. (Achteraf zie ik in mijn lijstje dat ik de film begin 2024 al eens zag.) Maar waar ging het weer over? De vader van Lea wordt behoeftig en moet naar een instelling. Lea heeft een dochtertje uit een stukgelopen relatie. Ze loopt een ex die ze tien jaar niet heeft gezien tegen het lijf. Zijn huwelijk is op de klippen aan het lopen. Hij behandelt haar als een maîtresse. Daar neemt zij geen vrede mee. Uiteindelijk verlaat hij toch zijn vrouw voor haar. Het appartement van de zieke vader, een professor emeritus filosofie, wordt leeggemaakt. De man heeft zijn hele leven gelezen. Zijn stoffelijke omhulsel, zijn lichaam, is nu aan het zieltogen in een instelling; zijn ziel is hier achtergebleven, in deze bibliotheek. Lea zorgt ervoor dat de boekenverzameling één geheel blijft door alles integraal te schenken aan een jonge student. Eindshot: het nieuw gevormde gezinnetje, met het dochtertje, dat een tijdje heeft gemankt om haar ongenoegen te ventileren maar dat nu als bij wonder genezen blijkt, staat bovenop Montmartre en kijkt uit over Parijs. Hoe het ondertussen de vader is vergaan, vernemen we niet. Niet goed, allicht. Lea en haar vriend spreken af dat ze elkaar euthanasie zullen gunnen als het ooit zover komt. (Lea vreest dat de ziekte van haar vader erfelijk is.)

16 juli 2025

Ik maak deel uit van een groep, waar ook L en K deel van uitmaken. Mijn vroegere hond Laïka is in de buurt. L is een gebocheld mannetje geworden, maar hij zit wel strak in een zilverkleurig pak. Ik weet geen weg met een sigaret en kruip, om mijn peuk weg te gooien, in een spleet onder de trap naar de ingang van het gebouw waarin de lezing die we zouden bijwonen gaat plaatsvinden. Vervolgens geraak ik zonder hulp niet meer uit die spleet. Een mij onbekende man reikt mij de hand om er mij uit te trekken…

*

Al om halfzeven begonnen aan het werk, en de werkdag duurt tot halftien ‘s avonds. Ik verzet zoveel mogelijk, in de hoop dat de collega’s het zullen appreciëren – al is de kans groot dat de meesten het niet eens zullen opmerken. Na de middag kijk ik zijdelings naar de Touretappe, die nogal gek verloopt.

*

F en N laten weten dat P om elf uur euthanasie heeft ‘gekregen’. Ik had het zo vlug niet verwacht. Ik zag hem voor het laatst een week of vijf geleden, en toen maakte hij een levendige en zelfs vrolijke indruk. Het bericht komt derhalve nogal aan. Ik ben blij dat ik P nog heb leren kennen, in extremis, ook via zijn boek. (…) avondwandeling rond het Stil Ende, waar de jongen van de Canadaganzen bijna volgroeid zijn (…) Na het afronden van mijn werk, ben ik tot niet veel meer in staat dan tot Vive le vélo.

17 juli 2025

Opnieuw, voor dag en dauw, een zeer deugddoend fietsritje door de Meetkerkse Moeren. Rond kwart voor zes komt de zon op. De nevel maakt het landschap fotogeniek – waar ik dan ook gebruik van maak. Ik heb zoveel energie getankt dat ik, thuisgekomen, in amper een uur het hele boekverhaal over Onder de vulkaan schrijf. Daardoor is mijn dag om acht uur in de ochtend al geslaagd. In tegenstelling tot wat ik in het begin van de week voor ogen had, moet er vandaag toch nog worden gearbeid. De Touretappe, die ik zijdelings bekijk, wordt alweer door Pogačar gewonnen. (…)

*

Midden in mijn tv-avond, met de vreselijke Johan Bruyneel als gast in Vive le vélo, krijg ik een opstoot van woede over de disproportionele berichtgeving over de afgebrande main stage op Tomorrowland. Mijn Facebookbericht daarover stuit op verrassend veel onbegrip. De reacties zijn impulsief, men laat zich duidelijk misleiden door mijn provocerende aanzet (‘I couldn’t care less’) en ziet niet waar het mij werkelijk om gaat.

*

Nog een aflevering van de serie Klem, waaraan ik nu helemaal verslingerd ben. Ik ben benieuwd hoe de relatie tussen de saaie belastingambtenaar Huug Warmond en de goedige schurk Marius verder zal evolueren, en vooral hoe de wat mij betreft uitstekende scenarioschrijver erin zal slagen om de dubbele en driedubbele op zich nogal onwaarschijnlijke plotknopen alsnog op een acceptabele manier te ontwarren!

Malcolm Lowry: https://pascaldigital.blogspot.com/2025/07/boekverhaal-61.html
Tomorrowland: https://pascaldigital.blogspot.com/2025/07/facebookbericht-1193.html