ILP, Absolute democratie §1-10

notitie 510

1.
Nauwelijks merkbare ingreepjes breken de democratie af. Het volk laat zich naar een dictatuur slaapwandelen en riskeert pas wakker te worden als het te laat is. ILP wil, overtuigd dat woorden er toe doen, bijdragen tot het bestrijden van de onverschilligheid.

2.
Een democratie is maar gezond als ze erin slaagt de economische ongelijkheid binnen de perken te houden. Ongelijkheid veroorzaakt de onvrede die door rechtse populisten kan worden gekaapt, onder meer omdat links niet durft te zeggen dat het kapitalistische model niet langer houdbaar is. Er is een paradigmawissel nodig, met herverdeling, economische krimp, basisinkomen en hervorming van de inkomsten uit kapitaal.

3.
Debat ligt aan de basis van democratie, en derhalve ook adequate nieuwsgaring, vrijheid van meningsuiting en vertrouwen in de waarheid. Democratisch verkozen politici ondermijnen het vertrouwen in de democratie door het volk wijs te maken dat gezond verstand, emotie en meningen primeren op waarheid, ratio en feiten. De pers is hun vijand. Ze laten de leugen regeren en stellen de korte boven de lange termijn. Daarom ervaren zij de niet te miskennen feitelijkheid van de klimaatverandering als een vervelende waarheid.

4.
Is het laten uitschijnen dat X-R incompetent is door het een tijd aan de macht te laten komen een goede strategie om X-R uit te schakelen? In Italië alvast niet want Meloni is erin geslaagd de pers uit te schakelen. Kiezers laten zich niet leiden door feiten en bewijzen van competentie, maar door gevoel en identiteit. Een cordon sanitaire, zoals in België, mag dan ondemocratisch zijn, het is wel efficiënt als het erop aankomt X-R onmachtig te houden. Zodra je het opheft, kan X-R snel groeien, zoals in Nederland. De normalisering van de X-R standpunten bedreigt de democratie. Mogelijk biedt het versterken van Europa een uitkomst.

5.
In heel Europa zijn er boerenopstanden. Het landbouwbeleid van de jaren zestig, met zijn buitensporige subsidies, moet dringend worden geactualiseerd. Het is blijkbaar moeilijk om tegen de schaalvergroting en de wetten van de vrije markt in te gaan. De situatie is nog complexer geworden nu de boeren worden gerecupereerd door X-R in de ‘culturele burgeroorlog’.

6.
Elk toekomstbeeld is tegenwoordig negatief. Dat maakt het verleden aantrekkelijk. De X-R partijen, die teren op nostalgie, hebben een vijandbeeld nodig en verzinnen complottheorieën. De angst voor globalisering is hun motor. De tegenstelling tussen voor- en tegenstanders van globalisering vervangt de oude tegenstelling tussen links en rechts, en valt samen met de tegenstellingen tussen hoger en lager geschoold, tussen stad en platteland. X-R voedt zich met een anachronistisch nationalisme en keert zich tegen de elite en haar ‘woke’ gedachtegoed. Met zijn onheilspellende toekomstbeelden heeft links geen verweer.

7.
De ruk naar X-R heeft de toename van het aantal migranten in Italië (en van het aantal verdronken migranten in de Middellandse Zee) niet kunnen stoppen. Dit komt het X-R bewind, niet enkel in Italië, goed uit want een oplossing van het probleem zou neerkomen op electorale zelfmoord. We zouden moeten leren inzien dat we de migranten nodig hebben om ons vergrijzings- en tewerkstellingsprobleem op te lossen!

8.
Na op begroting en migratie te hebben gefocust, gaat de meeste aandacht van Europa nu uit naar veiligheid. Niet alle lidstaten zijn nochtans de democratische rechtsstaat even genegen, zoals Hongarije. Het verschil met vroeger is dat ze niet langer anti-Europees is. Van buitenaf gezien lijken de nu pro-Europese X-R partijen vriendelijk, maar intern handelen ze ondemocratisch.

9.
In Italië waarschuwt Mussolini-kenner Antonio Scurati, net als ILP, voor de teloorgang van de democratie. Scurati ziet in de partij van Meloni een rechtstreekse nazaat van het fascisme. Hij wordt door Meloni het zwijgen opgelegd. ILP neemt zich voor om met zijn Italiaanse vertaling van Alkibiades in zijn tweede vaderland in de voetsporen van Scurati te treden.

10.
Pericles was een voorbeeldige politicus omdat hij het volk echt leidde en impopulaire maatregelen niet schuwde. Een populist daarentegen laat zich leiden door het volk, dat vaak slecht geïnformeerd is, bang is voor verandering, en kortetermijngewin verkiest boven wat goed is op de lange termijn. De democratie is in crisis omdat het populisme overheerst en er geen politici meer zijn die niet bang zijn voor de volgende opiniepeiling. Een democratie die op die manier haar gebrek aan daadkracht demonstreert, wakkert de roep om een sterke leider nog aan.