vorig jaar 290

24 januari 2025

(…)

*

Op mijn wandeling rond het Stil Ende, waar de baggerwerken nu volop bezig zijn (de zwanen zijn geëvacueerd, en de ganzen blijven weg), kom ik R tegen. Hij is erg vriendelijk – we beloven elkaar voor de zoveelste keer dat we zeker eens zullen afspreken. [Dat is sinds vorig jaar nog eens voorgevallen: opnieuw een toevallige ontmoeting, opnieuw dat voornemen.] R is vandaag de enige levende persoon die ik te zien krijg, en ook voor morgen zijn de vooruitzichten wat dat betreft weinig veelbelovend. Ik overweeg de mogelijkheid om eens enkele mensen uit te nodigen op een etentje, maar ontzie het me en doe dan maar weer niets.

*

Korte mailconversatie met K, die het even heeft over de mogelijkheid om me te helpen bij het van de vier boeken één maken – maar ik zie het eerlijk gezegd niet zitten dat een andere hand aan mijn teksten zou sleutelen en, wat onvermijdelijk zou zijn, mijn darlings zou killen.

*

Begin met De erfenis van het verlies van Kiran Delai voor de leesclub van 10 februari.

*

Op televisie, naar aanleiding van zijn overlijden een paar dagen geleden, een portret van David Lynch. Aan Twin Peaks was ik indertijd ook wel verslingerd, maar van zijn films heb ik, voor zover ik ze heb gezien (of volledig uitgekeken) nooit veel begrepen.

*

Drie afleveringen van Nightsleeper, een Britse reeks over een treinhacking, die spannend wil zijn maar die, door de talrijke onwaarschijnlijke plotwendingen, alleen maar potsierlijk is – wat pijnlijk is omdat het duidelijk niet de bedoeling was om potsierlijk te zijn.

7814

Knokke-Heist - 260120

vorig jaar 289

22 januari 2025

(...)

23 januari 2025

(…)

*

(…)

*

Ik voltooi mijn lectuur van de door Johan De Smet bezorgde catalogus Emile Claus. Prins van het luminisme. De man heeft zeker [heel wat] mooie schilderijen gemaakt, maar in mijn ogen toch ook een aantal banale, om niet te zeggen ondermaatse. Hij was een charmeur, zoals ook blijkt uit Emile Claus. Mijn broeder in Vlaanderen van Cyriel Buysse. Volgens Buysse draaide Claus er zijn hand niet voor om schilderijen te maken die behaagden, die, met andere woorden, commercieel waren. Een intellectuele hoogvlieger was Claus al evenmin, en een revolutionair of rebel al zeker niet. Neen, hij was een pittoreske burgerman, met veel couleur locale op zijn palet.

*

(…)

*

[B woont in] een groot huis in de (…), waar ik ooit een krot betrok. Hij heeft goed geboerd. (…) Ons gesprek verloopt heel vriendelijk, ik blijf erg lang, drieënhalf uur. (…) Over X zijn B en zijn vrouw B’, die er ondertussen bij is komen zitten, niet te spreken. Ze verwijten hem manipulaties en opportunisme. Zo was hij betrokken bij de verkoop van de gebouwen van (…). Inspecteur is hij kunnen worden op voorspraak van toenmalig minister van Onderwijs Marleen Vanderpoorten. Ik leer een nieuw woord: ‘juvenist’, voor mannen met een seksuele oriëntatie op adolescente jongemannen. We hebben het ook nog over (…) en transformaties en Petra De Sutter, etcetera. (…)  

7813

Knokke-Heist - 260120

7812

Knokke-Heist - 260120

vorig jaar 288

21 januari 2025

Ik word wakker met – op de radio – nieuws over Trump. Klimaatakkoord in de vuilnisbak, nieuwe olieboringen, deportaties, enzovoort. Het maakt me misselijk en depressief. Op het slechtst denkbare moment komt een kwaadaardige gek aan de macht. Het is hoog tijd om zich zeer ernstige zorgen te maken over waar deze wereld – ‘as we know it’ – naartoe gaat.

*

(…)

*

Blijkt dat Elon Musk tijdens de inauguratiefestiviteiten nu ook nog eens de Hitlergroet heeft uitgebracht, of toch iets wat er heel hard op lijkt.

*

(…)

7811

Knokke-Heist - 260120

vorig jaar 287

20 januari 2025

We hebben het, naar aanleiding van de film Girlbaby, over grote leeftijdsverschillen in liefdesrelaties en over Out of Africa, een film die zij voorbije weekend bekeek. (…) Ik denk terug aan die keer dat ik hem zag, toen hij net uit was, veertig jaar geleden. Ik herinner mij dat B toentertijd nogal gefascineerd was door Meryl Streep, maar hoe dat precies zat, weet ik niet meer. Ik constateer ook het opvallende feit dat ik in drie recente films drie al wat oudere vrouwen uit de kleren zag gaan: Emma Thompson in Leo Grande, Nicole Kidman in Baby Girl en Demi Moore in The Substance. Dat zou Streep destijds nooit hebben gedaan. (…)

*

Ik deel op Facebook een nogal uitvoerige tekst van Kris Kaerts, die ik vond bij Ludo De Witte, die hem zelf ook had gedeeld, over het stilzwijgen van onze Vlaamse en ook enkele Nederlandse professionele intellectuelen. In die tekst moeten Grunberg, Olyslaegers, Hertmans et tutti quanti het ontgelden omdat ze zedig zwijgen over de genocide in Gaza. A vindt mijn deelactie ‘moedig’. Ik begrijp dat wel, al vind ik het ook wel gênant: ik was te laf en te lui om de tekst zelf te schrijven.

*

De inauguratiespeech van Trump is ronduit hallucinant. Wat kan ik er meer over zeggen? Met Biden naast hem, een oude, gebroken man die wellicht binnenkort zal sterven, neemt de president-met-strafblad geen blad voor de mond. Zowat alles waar Biden voor heeft gestreden gaat onverbiddelijk op de schop.

7810

Brugge, Ieperstraat - 260112

vorig jaar 286

19 januari 2025

Ik heb iets meer dan een maand nodig gehad om Leven & Lot te lezen. Ja, inderdaad, het is zeker de moeite waard. Maar zal ik het ooit nog een tweede keer lezen? Hoeveel maanden resten mij nog? Ik vond het moeilijk om alle personages en hun onderlinge verwevenheden bij te houden. De opeenstapeling van schrijnende gebeurtenissen stompt af. Het boek bevat zeker ook zeer mooie, emblematische passages, bijvoorbeeld de brief van de moeder vanuit het Joodse getto aan haar zoon ('Je antwoord zal ik niet krijgen, dan zal ik er niet meer zijn.'; hoofdstuk 18 van deel 1), of de beschouwing over het totalitarisme in hoofdstuk 50 van deel 1. En dan is er vooral die passage waarin de kwestie van goed en kwaad wordt uitgediept (hoofdstuk 16 van deel 2), de kleine, onuitroeibare goede daden, die van de mensen mensen maken… '(...) als het menselijke in de mens ook nu nog niet is gedood, dan zal het kwaad niet meer overwinnen.'

*

(…)

*

Langs bij X. Hij heeft het interieur van zijn huisje goed onder handen genomen. Baksteenrood in plaats van dat kille grijs. Hij voorziet zichzelf van comfort in de vorm van apparaten: afwasmachine, airfryer, koffiemachine, grootschermtelevisie… Hij settelt zich, cocoont, zondert zich af van de wereld en schikt zich in zijn solitaire bestaan (…) Over het boek geen woord. Wel over de terreur van Q-Music op zijn werk.

*

Ik las – eindelijk – de achttien bladzijden tellende brief die A schreef over hoofdstuk 1 van Populierendreef 29. Onderhoudend en goed geschreven. Heen en weer stuiterend met vrije associaties. Literaire verwijzingen en herkenningspunten die hem van mijn boek naar passages in zijn leven en in zijn boeken voeren. Ik stuur A een bondig antwoord, waarop hij dan weer schrijft dat ik tegen 15 februari zijn commentaar bij hoofdstuk 2 mag verwachten.

*

Voor En fanfare, dat ik op aanraden van zowel S als S wil gaan bekijken, is er geen plaats meer. Dus kies ik voor Babygirl van Halina Reijn. Na Emma Thompson in Leo Grande alweer een ouder wordende dame (Nicole Kidman) die uit de kleren gaat. Het wordt een trend! Ik weet niet goed wat ik van Babygirl moet denken. Macht, onderworpenheid, masochisme, seks, feminisme. Ik ga er in elk geval niets over schrijven omdat ik geen zin heb om in een woke-discussie terecht te komen. Zelfcensuur.

*

Ik schrijf ‘boekverhaal 9’ over Jan Arends en beland zo in Ik had een strohoed en een wandelstok. Is het nu de tweede of de derde keer dat ik dat boek lees? Wat houd ik nog over van de eerste keren, behalve een sfeer van bevreemding en onbehagen?

7809

Brugge, Keersstraat - 260112

vorig jaar 284

18 januari 2025

Op de radio is er een gesprek met een homokoppel – twee mannen – dat een kind heeft via een draagmoeder in Los Angeles. Ik wil mijn best doen, maar hier houd ik er een conservatieve mening op na. Moet het (…) verlangen om een kind te hebben dan echt vóór alles gaan? Het thema kinderen komt later op de dag nog eens aan bod wanneer (…)

*

Ik selecteer mijn dagelijkse foto’s voor de blog en Facebook. Ik ben aan nummer 7344 gekomen. Elke dag een foto, nu al meer dan twintig jaar. Maar de spoeling wordt dun, de kwaliteit vermindert. Ik denk dat het einde in zicht komt.

*

Vernissage van een tentoonstelling in de Poortersloge. Ik loop er twee keer op een drafje doorheen. Alles is weer erg zorgvuldig opgesteld door J, maar de werken zeggen me niet veel. Ik krijg een paar de indruk ‘zoiets’ of ‘iets gelijkaardigs’ al eens eerder te hebben gezien.

*

Optreden van Bliek (P + band) in de Magdalenazaal. Een beetje eentonig, maar toch een paar mooie hoogtepunten, mede door toedoen van een oosters ogende vocaliste. In de eigenzinnige teksten wordt veel gewacht. En nergens anders in de Nederlandstalige poëzie laat een auteur ‘chicons’ [witloof] om ‘talons’ [hakken] rijmen. Schitterende cover van Bowie’s ‘Lazarus’, met zeer stevige uithalen op de elektrische gitaar. Na het optreden is er een fuif. Heel veel bekenden. (…)

https://www.youtube.com/watch?v=MMORS04xFyA&list=RDMMORS04xFyA&start_radio=1

7808

Brugge, Burg - 260112

vorig jaar 283

17 januari 2025

(…)

Die gedachte neemt mij zodanig in beslag dat ik pas wanneer ik buiten sta besef dat ik eigenlijk best wat meer had kunnen zeggen. Informeren naar zijn gezondheid en dergelijke. Maar het is te laat en ik kan alleen maar piekeren over de slechte of toch zeker minder gunstige indruk die ik heb gemaakt.

(…)

Ik bel aan, X doet open. X maakt nooit een riante indruk, maar nu ziet hij er toch wel heel slordig uit. Hij laat me binnen in zijn veel te warm gestookte woonkamer. Massieve meubelen, mottige decoratie. Hij biedt me een stoel aan, maar ik maak meteen duidelijk dat ik mij tot onze zakelijke aangelegenheid wens te beperken. Waarover anders zou ik het met deze man moeten hebben? Twee minuten later sta ik, naar frisse lucht happend, terug buiten. Wellicht ben ik de enige aanspreekbare mens geweest die X vandaag heeft gezien. Maar het omgekeerde is ook waar.

*

In de Oxfam koop ik Olive Ketteridge van Elizabeth Strout voor Y, die net een boek van Strout heeft gelezen en daar nogal enthousiast over was. Thuis lees ik de eerste bladzijden, maar ik krijg niet de indruk dat het iets voor mij is.

*

The Crying Game van Neil Jordan zal in 1992 wel wat ophef hebben gemaakt, meer door de transgenderkwestie die erin wordt aangeroerd dan door de politieke thematiek: het IRA en terroristisch geweld. Maar vandaag lijkt deze film de tand des tijds niet te kunnen doorstaan.

7807

Brugge, Houtkaai - 260112

vorig jaar 282

16 januari 2025

Gewerkt van half tien tot half zes, enkel onderbroken voor Blokken en het journaal. Het nieuws van de dag is dat de Israëlische regering het akkoord dat gisterenavond met Hamas werd gesloten niet wil ondertekenen. Ondertussen werden er, tussen het sluiten en het niet-bekrachtigen van het akkoord, nog maar eens enkele tientallen Gazanen doodgebombardeerd. Het aantal doden ligt nu[, naar verluidt,] al boven de 47.000 – het zijn er wellicht veel meer.

*

(…)

*

Ik breng de avond door met televisiekijken (…). Eerst een portret van Arsenal-coach Arsène Wenger, daarna een theatervoorstelling van Lieven Scheire over artificial intelligence. Ik bijt me doorheen het olijke toontje, dat me nogal op de zenuwen werkt, en verneem iets over de omvang van de ramp die op ons afkomt.

7806

Brugge, Waggelwater - 260112

vorig jaar 281

15 januari 2025

Een zeer uitvoerige brief van A, achttien dicht beschreven pagina’s, met commentaren op Populierendreef 29. Ik zal tijd moeten vrijmaken om het allemaal met de juiste aandacht gelezen te krijgen, laat staan om het te beantwoorden. (…)

*

(…)

*

Vandaag, voor dag en dauw en tussen (…) door, meer dan zestig bladzijden gevorderd in Leven & Lot. Ik houd allang de tientallen personages, die dan nog meestal niet consequent altijd dezelfde naam krijgen, niet meer uit elkaar. Zo wordt de lectuur van dit monumentale boek vooral een onderdompeling in een sfeer. Ik leg me er op toe [de aandacht scherp genoeg te houden] om niet over de substantiële passages heen te lezen. Het is een groots boek, jazeker, maar misschien toch te omvangrijk om [alert] te blijven. Het besef dat ik in dit leven [dit boek wellicht nooit een tweede keer zal lezen,] nooit Oorlog en vrede zal lezen – en wat met [de jaardagen van] Gesine Cresspahl [, dat hier een jaar later nog staat te wachten]?

*

Waterwerkarbeiders verstevigen de oevers van het Stil Ende. Alle zwanen zijn geëvacueerd. De Canadese ganzen laten de stadsvijver, die zij anders druk bezoeken, links liggen. Enkel het gepeupel blijft achter: wilde eenden, waterkiekens en meerkoeten. En natuurlijk de kauwen – maar die zijn er altijd en overal.

*

Eerste aflevering van een vierdelige reeks over Mobutu. Hoe hij aanvankelijk een hulpje van Lumumba was. Hoe hij, glad als een paling, de mogelijkheid rook om de macht naar zich toe te trekken en zich pragmatisch opwerkte. (…) De verachtelijke, nog altijd niet dode, Étienne Davignon. ‘Wie doet mij nog iets’ is wat hij uitstraalt terwijl hij zelfgenoegzaam de vlam in zijn pijp zuigt.

*

M laat via mail weten dat Urbain Dhondt is overleden. 95 is [deze professor filosofie van wie ik ooit les had] geworden. Hij kan nu volop gebruik maken van zijn ‘recht op luiheid’.

7805

Brugge, Speelmansrei - 260112

vorig jaar 280

13 januari 2025

(...)

14 januari 2025

Naar Brussel (…) . Dageraad op het perron. De reizigers eenzaam en ver uit elkaar op de trein, allemaal bezig met hun telefoon. Waar is de tijd dat je in de pendeltrein op de driezitsbank plaatsnam (…)? Ik stap door het Warandepark. Het dunne laagje bevroren sneeuw knispert onder mijn schoenzolen. Een kraai met opgezette veren die als pijpen van een te korte broek rond zijn poten vallen kijkt me sullig aan. (…)

*

(…) Op een gegeven moment komt de zeer mollige X langs. Ze begroet ons hartelijk. Vandaag viert ze dat ze al 46 jaar samen is met haar man. ‘46 jaar geleden heeft hij heel zacht mijn bloem geplukt,’ lacht ze. Ze glundert, een glans over haar ronde kaken. ‘Maar je ziet er zelf maar 46 uit!’ zegt J gevat. Hij heeft geen ongelijk: X ziet er heel jong uit. Ik voeg eraan toe dat het in theorie wel kan: ‘Misschien lagen jullie in de materniteit naast elkaar.’ ‘De jonge bloem is ondertussen een forse bloem geworden,’ grapt X. Wanneer X buiten beeld is, weet J mij te vertellen dat haar echtgenoot ook nogal corpulent is. Dat moet dan wel een stevig bed zijn, met al dat plukken. Ons gesprek (…) gaat over dik zijn en vermageren. En we behandelen nog een paar andere onderwerpen, maar die ben ik ondertussen vergeten. (…)

*

(...)

7804

Brugge, Zand - 251228

7803

Brugge - 251228

vorig jaar 279

12 januari 2025

…) naar de Emile Claus-overzichtstentoonstelling in Deinze. Grote toeloop. Mooie tentoonstelling, maar er hangen misschien wel een paar zonovergoten zomerse bucolische landschappen met koeien te veel. Ik vind Claus vooral als portrettist sterk. Ik schaf me de catalogus aan waarin ik meteen na thuiskomst begin te lezen, zodat ook deze aankoop niet meteen onderin de stapel een aantal jaren moet wegkwijnen.

*

(…)

*

The Edukators (2004) is een knullige beschouwing over links antikapitalistisch activisme. Een paar jongelui keren de inboedel van een paar villa’s om, zonder iets te stelen. Ze laten enkel een boodschap achter: ‘De vette jaren zijn voorbij’ of ‘Jullie hebben te veel geld’. Hans Weingartner laat zien hoe idealisme wordt verkloot door amoureuze verwikkelingen (waarin het individuele belang altijd in conflict komt met het collectieve-) en dat klootzakken altijd klootzakken blijven, ook al houden ze even de schijn van het tegendeel op.

7802

Brugge, Gentpoortvest - 251222

vorig jaar 278

11 januari 2025

(…) Het is vandaag bij wijze van uitzondering eens mooi en droog, bijna vrieskoud – (…) we stappen over het harde zand van Zeebrugge naar Blankenberge. Op het strand liggen her en der verspreid klodders aangekoekte olie, en ook veel met zwart besmeurde kokkels en schelpen. In Blankenberge wandelen we over de gerenoveerde pier en gaan we iets drinken in café Mistral op de dijk. We worden bediend door een vriendelijke ober. Wanneer X een tweede koffie bestelt, en ik géén tweede tripel van LeFort wens, vraagt hij grappend of ik misschien niet mag van moeder de vrouw. ‘Maar ze is mijn vrouw niet,’ antwoord ik, niet zonder een samenzweerderige knipoog. De man schiet in een lach. De andere in de zaak aanwezige gasten kijken op. Op het duinpad terug naar Zeebrugge legt de lage zon een mooi licht op de massieve wolken, het zand, het helmgras en de haven voor ons. (…)

*

Nadat ik S. op het verjaardagsfeestje heb opgehaald – de tristesse van de banale woonkamer van het rijhuis in de Goudenregenstraat – en bij haar thuis in de Pottenmakersstraat heb afgeleverd, kijk ik nog naar de afleveringen 2 en 3 van de door Stephen Frears geregisseerde reeks A Very English Scandal (2018), over een Liberal MP (Jeremy Thorpe/Hugh Grant) die zich aan een jongeman heeft vergrepen. Frears vindt een mooi evenwicht tussen kritiek op de arrogantie van de macht en mededogen en begrip voor de homoscene in een tijd (1965) dat homoseksualiteit in Groot-Brittannië nog strafbaar was.

7801

Brugge, Naaldenstraat - 251220

vorig jaar 277

10 januari 2025

(…)

*

Een dag met mooi winterweer. Ik leg enkele bezoeken af op de fiets. Eerst naar M., om de betaalbewijzen op te halen van de kosten die ze heeft gemaakt voor de vernissagereceptie. (…) Dan naar W., ook om boekhoudkundige redenen. (…) In de namiddag naar J. (…) [U]iteindelijk hebben we het [vooral] over X, en over de stadswijk Sint-Jozef, en over nog veel meer. J. praat en praat en blijft maar praten. Hij is niet te stuiten, hij laveert van de ene uitweiding naar de andere terwijl ik mijn best moet doen om mijn ogen open te houden, wat zou ik graag slapen: ik ben alweer van vijf uur op.

*

Op YouTube een portret van de slordige en haastige fantast Boudewijn Büch, die het toch maar mooi voor elkaar kreeg om met zijn charme en snelheid zijn opdrachtgevers te verschalken, zodat hij van zijn obsessies zijn beroep kon maken. Hij verdiende bij de AVRO drie keer zoveel als het tweede goudhaantje, Sonja Barend. Hij kocht cadeauboeken, onder meer voor Maarten ‘t Hart, op krediet. Na het portret nog een aflevering van De wereld van Boudewijn Büch, over Andy Warhol. Ook hier: snelheid en oppervlakkigheid. Maar ook een enthousiasme waarbij het onmogelijk is onverschillig te blijven. Naar aanleiding van beide programma’s moet ik denken aan – uiteindelijk – de absurditeit van het verzamelen. Daarover gaat ook nog een uitwisselingetje op Facebook met R.: over de boeken van Julien Green die ik vorige week zag staan, maar niet kocht in de Oxfam. [De Pléiade-delen met zijn romans en dagboeken en correspondentie, voor een schappelijke prijs.] Je ziet ze staan, je begeert ze, maar je koopt niet. En een paar dagen later ben je ze vergeten. Je bent de boeken vergeten die, mocht je ze hebben gekocht, toch in grote mate ongelezen zouden blijven. Maar je bent ook die begeerte vergeten. (…)

7800

compilatie van foto's van
 een schilderij van Philip Lisabeth - 2512

vorig jaar 276

9 januari 2025

Om vijf uur op. Nadat ik onder meer een twintigtal bladzijden in Leven & Lot heb gelezen, over de gang naar de gaskamers en daarin de grote gezamenlijke ondergang, een van de aangrijpendste hoofdstukken die ik ooit las (…), fiets ik dwars door een waterkoud Brugge naar (…)

*

In het portret Life Will Give You Pictures toont Aldine Renink zeer behoedzaam en gevoelig de onvermijdelijke neergang van een oude man die zijn huis verlaat: fotograaf Herman Selleslags. Zijn huis is veel te groot geworden; het wordt overwoekerd door een chaotisch archief. Voor het helemaal te laat is, kan hij het nog wat helpen ordenen. Er is een complexe relatie met de zoon, Jan. De vader van Herman was ook fotograaf, maar collaboreerde tijdens de oorlog. Herman is een man van weinig woorden. Hij gaat emoties uit de weg, weigert dingen van vroeger te herlezen omdat ze zijn goede herinneringen zouden kunnen verstoren. Hij vindt het – ik citeer – een heel goede afspraak dat er over bepaalde belangrijke zaken niet wordt gesproken. Korte tijd na het afwerken van deze documentaire (2024) is Herman Selleslags overleden. Zijn archief werd overgebracht naar het Fotomuseum. Waar vroeger, in dat veel te grote huis, de foto’s door katten werden bepist en regenschade opliepen, worden ze nu met gehandschoende handen gemanipuleerd en geclassificeerd.

*

(...)

7799

251206

vorig jaar 275

8 januari 2025

Steeds meer onrustwekkend [geopolitiek] nieuws. Een Chinees schip beschadigt kabels in Finse wateren; Trump wil Groenland kopen of desnoods militair bezetten en van Canada een staat van de VS maken; Europa is verdeeld en wordt derderangs op het wereldtoneel; Israël gaat vrijuit met de genocide in Gaza; Poetin bezet nog steeds grote delen van Oekraïne; chaos in Zuid-Korea en onrust over Taiwan. Enzovoort. En ondertussen gaat de klimaatverandering gewoon door [, natuurlijk].

*

X (…) moet naar het ziekenhuis, voor het resultaat van een onderzoek. Later op de dag meldt hij me dat zijn prostaat vier keer groter is dan normaal zou mogen, maar dat hij geen kanker heeft. (…) Ik ben kwaad op mezelf omdat ik me had voorgenomen om zelf naar die uitslag te informeren, maar ik had het vergeten. (…)

*

P. stuurt me twee foto’s die hij van me nam op 28 oktober [2024], toen hij naar Brugge kwam om me te bezoeken. Het zijn mooie analoge zwart-witopnamen. De diepte-onscherpte leidt alle aandacht naar mijn gerimpelde doorgroefde gelaat. [Ik vind de foto’s niet terug.]

*

(…)

*

De patriottische Amerikaanse film Charlie Wilson’s War toont de willekeur van het gelobby om fondsen te werven voor de bewapening voor een verre oorlog. Tom Hanks en Julia Roberts. De pittige jacuzziscène in het begin (…) Ik voel me in elk geval meer aangesproken door dit soort stomende wufte decadentie dan door het krijgsgewoel en de miserie in een ver en dor Afghanistan.

7798

251206

vorig jaar 274

7 januari 2025

De eerste bijdragen aan het Liber amicorum voor Boudewijn Büch, dat ik lees nadat ik zijn [niet zo geslaagde] dagboek 1998 Een boekenkast op reis heb doorgenomen, slaan een opvallend olijke toon aan.

*

Afscheidsceremonie voor L., de op 94-jarige leeftijd overleden moeder van H. Ik ben wat te vroeg op de Blauwe Toren en maak eerst nog een kleine rondgang op de begraafplaats. Een perceel met [islamitische (?)] graven, en een perceel met militaire graven waartussen ik ook enkele uit steen gehouwen Duitse kruisen zie met Vlaams klinkende namen op. Die mannen zijn, zo blijkt uit de gebeitelde toponiemen, op Duitse bodem gestorven of gesneuveld, dat is niet duidelijk.

De teksten die tijdens de dienst worden voorgelezen zijn bijzonder mooi en treffend. De ene dochter van H. & B. heeft het over L.’s feilloze kennis van het Brugse stratenplan, ze vergelijkt het zelfs met hoe Joyce Dublin kende. De andere dochter spreekt over het Brugse dialect van haar grootmoeder. B. leest een gedicht van Pessoa voor (…) ‘Ik voel een enorme vreugde / Bij de gedachte dat mijn dood volstrekt onbelangrijk is.’ H. ten slotte brengt een verslag van de laatste wandeling met zijn moeder. Het is liefdevol, maar hij vermeldt toch ook haar soms onredelijke ergernissen, bijvoorbeeld over een ontbrekend straatnaambord in de Boomkwekersstraat. Maar hij heeft het ook over haar verwondering over het feit dat de bomen zo hoog zijn, de hagen zo recht geschoren en de huizen zo wit. Wanneer H. met zijn dementerende moeder in de Vossensteert aankomt, waar zij als kind negentig jaar geleden vele jaren in een van de inmiddels al geruime tijd afgebroken kleine huisjes ter hoogte van het Paalbos en de Gemene Weiden heeft gewoond, rakelt ze een groot stuk van haar verleden op. Ze somt alle bewoners, winkels en cafés op die er ooit in die buurt zijn geweest. Een wandeling met mijn moeder, besluit H., is een les over de socio-economische geschiedenis van het Assebroek van de jaren dertig van de vorige eeuw.

Na de dienst fiets ik samen met K. door een bui van natte sneeuw tegen een hevige wind in terug naar Brugge, waar ik koud en nat net op tijd thuis ben voor een lange werknamiddag.

(…)

foto: kruispunt Vossesteert-Maalse Steenweg (1933), gevonden op Fotoretro - Sint-Kruis

7797

Brugge, Gulden-Vlieslaan - 251204

vorig jaar 273

6 januari 2025

(…)

[Ik onderneem nog maar eens een aanzet tot een] poging om de vier delen van LVO tot een roman in te dikken, maar dat is uitzichtloos. Als ik van mijn [memoires] een [behapbare] roman wil maken, dan moet ik van scratch herbeginnen, loskomen van alles wat er nu al staat.

*

De verfilming (Joe Wright, 2007) van Atonement is verrassend goed. Sterk verhaal. Ongelooflijke [tracking shot] over het strand van Duinkerken. Deze travelling duurt wel vijf minuten, zwenkend en achteruitlopend [als in een dans] door een harmonieuze chaos, die een soort van vrolijke ontreddering suggereert. Ontreddering omdat de slag verloren is, vrolijk omdat de terugkeer naar huis wenkt. Ik begin meteen na het bekijken van de film het boek (Boetekleed) te herlezen. [Ik herinner mij dat ik in 2006, toen ik de roman van Ian McEwan een eerste keer las, moeite had om de plot te volgen. Dit keer blijkt het bekijken van de film een grote hulp daarbij.]

7796

Sint-Andries, 't Boompje - 251201

vorig jaar 271 + 272

4 januari 2025

Annemie Peeters interviewt twee mannen die, onafhankelijk van elkaar en simultaan, voor hun zoon een boek schreven waarin ze uitleggen hoe ze werden wie ze zijn.

Met S. naar de Jan van der Hoeven-tentoonstelling in de Bogaardenkapel. We hebben het over zijn reis naar Marokko. (…) Daar begint het massatoerisme ook stilaan door te dringen. (…) S. vindt de tentoonstelling oké en is blij met de plusminus tweehonderd bezoekers in één weekend.

(…)

B. heeft het over de klimaatverandering. [-opwarming, -crisis… Ook hier ligt de woordkeuze gevoelig.] Hij hanteert een soort van optimisme dat enkel een rechtvaardiging vindt in het feit [of de veronderstelling] dat het geen zin heeft pessimistisch te zijn.

(…)

5 januari 2025

Een stevige kater [bederft] mijn hele dag. Het kost me veel moeite om tijdig, om tien uur, in de kapel te zijn. Ik heb beloofd om M. te vervangen voor de permanentie. (…) Om halftwaalf komt K. me verlossen. Thuis kruip ik terug in bed. Ik breng een deel van de namiddag door met cyclocross kijken. Van lezen, laat staan schrijven, komt [in deze toestand] uiteraard niets in huis. Om vijf uur genoeg gerecupereerd om, samen met K. en J., de tentoonstelling af te breken. (…)

7795

Brugge, Groeninge - 251128

7794

Brugge, Noordstraat - 251128

vorig jaar 270

3 januari 2025

Met X een hele dag naar Antwerpen. Op de trein een praatje met Y, altijd vriendelijk en een beetje zot [met haar rode brilletje].

In het stationsbuffet van Antwerpen-Centraal, ‘Le Royal Café’, zie ik Z achter een koffie zitten, zonder gezelschap en minder florissant dan op de foto op het achterplat van haar boeken. Ik durf haar niet aan te spreken. [Hoewel ze weet wie ik ben, zou ik voor haar toch maar de zoveelste vervelende passant zijn. Bovendien: X is al een eind vooruit.]

Te voet naar het KMSKA. De drukte voor de grote Ensor-overzichtstentoonstelling valt nog mee. Van de maskers houd ik niet, wel van de vroege landschappen en de vroege stillevens. [Dat heb ik vaker met schilders, dat ik meer van hun vroege werk houd: Mondriaan, Raveel, Matisse. En dus ook Ensor.] ‘De oestereetster’ wordt vergeleken met een Manet waarop een dienster te zien is die pinten bier naar een man met een blauwe kiel brengt. Achteraan zien we een danseres. De verschillen tussen beide schilderijen zijn interessant: dynamiek versus verstilling. Kijk ook naar hoe beide schilders de ‘betekenisloze’ vlakken hebben ingevuld.

 

We lopen nog [over de witgelakte vloeren] door een stukje van de collectie hedendaagse kunst. Een compositie van drie vierkante werken: een vroeg-middeleeuws religieus stuk, een landschap met

kruisbeeld, een sculptuur met een vlak dat volledig bestaat uit ingeklopte nagels.

In het visrestaurant sluiten klanten die de zaak verlaten telkens de deur niet goed. De koude komt naar binnen. Dan moet de dichtst bij de deur zittende, of een van de obers, telkens de deur dichtduwen. [Met de met elkaar uitgewisselde opgetrokken wenkbrauw lachen de dichtst bij de deur zittende en ik onze ergernis weg.]

In DeSlegte vind ik een roman van Graham Greene en een door Douwe Draaisma voor de reeks privé-domein samengestelde verzameling ‘vergeet’-fragmenten. [Nog ongelezen.]

(…)

Good Luck to You, Leo Grande (Sophie Hyde, 2022) is een kwetsbare film over ouder worden, en over hoe ook op hogere leeftijd de behoefte aan intimiteit niet verdwijnt. De noodzaak van sekswerk. Moedige, ja zelfs strijdvaardige Emma Thompson, die [met haar inzakkende lichaam] helemaal bloot voor een spiegel gaat staan: indrukwekkend.

7793

Sint-Andries, Hans Memlinglaan - 251124

lijstje 47

Films of series die ik de moeite waard vond, gezien in 2025:

Sophie Hyde, Good Luck to You, Leo Grande (2022)
Joe Wright, Atonement (2007)
Aldine Reinink, Life Will Give You Pictures (over Herman Selleslags; 2024)
Stephen Frears, A very English Scandal (serie; 2018)
Jane Campion, In the Cut (2003)
Johan Grimonprez, Soundtrack to a Coup d’Etat (2024)
Emir Kusturica, Black Cat, White Cat (Crna mačka, beli mačor, 1998)
Alex Gibney, In restless dreams: the music of Paul Simon (2023)
Gary Gray, The Italian Job (2003)
Dan Fogelman, Danny Collins (2015)
James Mangold, A complete Unknown (2024)
Martin Scorcese, The Aviator (2004)
The Day of the Jackal (serie; 2024)
Éric Toledano et Olivier Nakache, Le sens de la fête (2017)
Francis Ford Coppola, The Conversation (1974)
Long Bright River (serie; 2025)
Todd Field, Tár (2022)
Blackwater (serie)
The Patient (serie)
François Ozon, Mon crime (2023)
Klem (serie; 2017)
Vanguard (serie; 2025)
Maryam Touzani, Le bleu du kaftan (2022)
Lulu Wang, The Farewell (2019)
Jean-Marc Vallée, Wild (2014)
Woody Allen, Annie Hall (1977)
Audrey Diwan, L’Evènement (2021)
Mathias Sercu, Chantal (2025; serie)
Georges Sluizer, Spoorloos (1988)
Jacques Audriard, De battre mon coeur s’est arrêté (2005)
Marc Webb, (500) Days of Summer (2009)
Basel Adra, Hamdan Ballal, Yuval Abraham en Rachel Szor, No Other Land (2023)
Under The Bridge (serie; 2024)
Emmanuelle Bercot, De son vivant (2021)
Rob Reiner, Misery (1990)
Lockerbie (serie; 2024)
Sambre (serie; 2023)
Justine Triet, Anatomie d’une chute (2023)

7792

Brugge, Komvest - 251123

lijstje 46

(Disclaimer: Elk onevenwicht in gender, geslacht, huidskleur, religie, nationaliteit, schoenmaat of welk distinctief ook in onderstaande lijst is te wijten aan een van de factoren die mijn lectuurkeuze bepaalt: TOEVAL. Als er bijvoorbeeld geen of disproportioneel weinig schrijvers met een ongezonde BMI tussen zitten, dan betekent dat niet dat ik over die categorie een oordeel uitspreek.)

Van wat ik in 2025 heb gelezen en herlezen (*) beveel ik aan, geheel en al vrijblijvend en bij wijze van service voor de lezers onder u:

Vasili Grosmann, Leven en lot
Ian McEwan, Boetekleed (*)
Cyrille Offermans, Midden in het onbewoonbare
Georges Perec, Ruimten rondom (*)
Wim Kayzer, De gelukkigste jaren van de mensen
Neil Postman, Wij amuseren ons kapot
Vladimir Nabokov, Lente in Fialta (*)
Nescio, De uitvreter, Titaantjes, Dichtertje, Mene Tekel (*)
José Saramago, Het stenen vlot
Didier Eribon, Terug naar Reims (*)
Julian Barnes, Elizabeth Finch
Václav Havel, The Power of the Powerless
A.F.Th. van der Heijden, Weerborstels
Aldo Leopold, Denken als een berg
Marie Darrieussecq, Tom is dood
Joost Zwagerman, Door eigen hand
Lionel Shriver, Waanzin
Julio Cortázar, Blow-up (*)
Georges Perec, De dingen (*)
Marc Dugain, Gelukkig als God in Frankrijk
Amélie Nothomb, Gods ingewanden
Jan Wolkers, Terug naar Oegstgeest
Raymond Queneau, Exercices de style
Joseph Roth, Rebellie
Philip Metcalfe, 1933
Hans Fallada, Alleen in Berlijn
Philip Huff, Wat je van bloed weet
Anne Folkertsma, Hans Fallada
Tillman Lahme, De familie Mann
Geoff Dyer, Woede
Ian McEwan, Wat we kunnen weten
Harald Jähner, Wolfstijd
Philip Roth, Alleman (*)
David Szalay, Het vlees
Harry Mulisch, Het ironische van de ironie (*)
Benjamin Labatut, De MANIAC
Geert Buelens, Wat we toen al wisten
Jacques Kruithof, Het slotfeest
Zetti & Bosch (Paul Buekenhout), Leven en dood van een Corsicaan
Jonathan Safran Foer, Dieren eten
Gerard Reve, De avonden (*)