maandag 27 september 2021

waar kampioenen worden geboren

Ik moet toch nog even terugkomen op het WK wielrennen in ons land de voorbije week, met een onmiskenbaar hoogtepunt, sociologisch gezien dan toch, gisteren in Leuven. Niet om het te hebben over de tactiek van de Belgische ploeg – die gisteren overigens, maar dat geheel ter zijde, homogeen Vlaams was samengesteld – maar wel over het ideologisch gehalte van het evenement.

Wie oog had voor zaken die zich naast het fantastische sportieve spektakel afspeelden – en dat was het, dat zal elke wielerliefhebber beamen – zal toch moeten erkennen dat dat niet min was. Ik noteer enkele zaken die mij zijn opgevallen.

Het WK in eigen land werd door de organisatie gezien als een promotie van Vlaanderen, niet van België. Dat vertaalde zich in de aanwezigheid van het woord ‘Flanders’ op elk rugnummer, in de nogal eigen-bodem-eerst-achtige slogan ‘Flanders. Where champions are born’, in het alomtegenwoordige gezwaai met Vlaamse Leeuwen – straks meer over dat laatste.

Moeten wij het evident vinden dat stads- of regiopromotie met sport wordt vermengd? Dat de politiek, in dit geval het Vlaams-nationalisme, de sport als kruiwagen hanteert om de eigen ideologie tot diep in de ziel van de Vlamingen te laten insijpelen? Neen, ik dacht het niet. Maar het gebeurt wel. De sport wordt gerecupereerd. Net zoals het kapitalisme de volkssport voetbal heeft kapotgemaakt, wordt nu het wielrennen van de gewone Belg – Vlaming of Waal of Brusselaar, maakt niet uit – afgepakt. Het geld was al druk doende met dit manoeuvre in de wielersport, nu komt de ideologie daar nog eens bij.

De VRT, inderdaad de Vlaamse Radio en Televisie die, sinds de N-VA en het Vlaams Blok daar in de raad van bestuur de plak zwaaien meer dan ooit Vlaams-nationalistisch is, werkt duchtig mee aan het verspreiden van dat beeld. Je merkt dat vooralsnog enkel aan details. Gisteren bijvoorbeeld deed zich het volgende voor: de verdiende winnaar Julian Alaphilippe werd tijdens de laatste ronde door Leuven niet alleen bejubeld door sportieve supporters maar ook door de vendelzwaaiende flaminganten langs de kant van de weg uitgejouwd. Er werd zelfs bier naar hem gegooid: dat kwam duidelijk in beeld. Zeer begrijpelijk dat de renner daar onmiddellijk na zijn overwinning iets over zei in het zogenaamde ‘flash-interview’, dat hij – uiteraard – in het Frans weggaf en dat dientengevolge, zoals het ook hoort, door Karl Vannieuwkerke moest worden vertaald. Waar het mij eerder al was opgevallen dat Vannieuwkerke deze klus uitermate accuraat uitvoert, wat niet evident is, viel het mij gisteren op dat hij Alaphilippes wrevel over het gedrag van de supporters wegfilterde. Wat later zat Alaphilippe in de studio, waar hij zijn grief herhaalde. Nu kon Vannieuwkerke niet anders dan vertalen, maar hij deed het op zijn manier: hij zei niet dat de supporters de renner uitjouwden, maar wel dat zij hem tot vertragen aanmaanden zodat de Vlamingen die in de achtergrond verzeild waren geraakt alsnog zouden kunnen terugkomen. ‘Hetgeen te begrijpen valt,’ voegde hij daar nog à titre personnel vergoelijkend aan toe. Nog een voorbeeld: op VRT NU, de website van de VRT, is opvallend vaak op de gebruikte wielerfoto’s op de achtergrond het geel en zwart van de leeuwenvlaggen te zien. In een gepolariseerd klimaat – ik kom op dat polariseren nog terug – zou men dat beter niet doen.

 


Die vlaggen dus. Ze zijn mij een doorn in het oog. En wel hierom. Zichtbaarheid is alles, dat weten de Vlaams-nationalisten ook. Een meerderheid van de Vlamingen heeft lak aan ideeën en wil helemaal geen splitsing van het land. Ze wil brood op de plank. En spelen natuurlijk. Daarom moeten ze, mét de hulp van de gecontroleerde media, bewerkt worden met visibiliteit. En daarom deel je als politieke partij, gefinancierd met royale dotaties, vlaggen uit. Of de ontvangers van die vlaggen ermee gaan zwaaien uit overtuiging of niet, dat doet er niet toe. Zwaaien doen ze in hun al dan niet benevelde enthousiasme toch. En ja, die knalgele leeuwen vallen onmiskenbaar op. De VRT zorgt er dan wel voor dat het beeld van een nationalistische regio wereldwijd wordt verspreid.

Op zich hoeft dat nog niet zo heel erg te zijn. Gebeurt hetzelfde immers niet in Bretagne, Catalonië, Baskenland? En wat met alle nationale vlaggen die evengoed te zien zijn?

Daarover enkele opmerkingen. Belgische vlaggen worden ook uitgedeeld. Maar dan vooral om de nationale voetbalploeg aan te moedigen, De Rode Duivels, Red Devils, Diables Rouges. Bovendien is dat uitdelen geen politieke maar een commerciële actie: niet een politieke partij maar de – Waalse – firma Jupiler houdt zich daarmee bezig. Ik vind dat ook niet tof en ik zou nooit zo’n reclamevlag uithangen, maar ik vind het toch minder kwalijk dan het uitdelen van Vlaamse Leeuwen die met hun zwarte klauwen en tongen – overigens en geheel niet geheel en al terzijde – collaboratievlaggen zijn, symbolen van een rechts tot extreemrechts gedachtegoed. Theo Francken, prominent lid van de zogenaamd niet-extreemrechtse partij N-VA, nodigt zijn aanhang uit om tijdens het WK met Vlaamse Leeuwen te zwaaien en hij doet dat, niet mis te verstaan, terwijl hij poseert voor een collaboratievlag. Een lapsus? Geenszins! Men permitteert het zich. Het klimaat is er stilaan klaar voor. Men wordt roekeloos. We gaan toch niet zeuren over dat soort details.

De ideologische lading van een specifieke vlag ignoreren is een vorm van symboolblindheid. Men ‘vergeet’ bewust het misprijzen, c.q. het respect dat bepaalde vlaggen en andere symbolen verdienen of niet verdienen. Dat leidt tot excessen, verwant aan het gedachteloos door hooligans tatoeëren van hakenkruisen op hun brede armen of het bekladden van joodse grafzerken met nazisymbolen. Iedereen voelt aan hoe pijnlijk en beschamend dergelijke aberraties zijn en het is dan ook raadzaam om het misbruik van een nationaal (of regionaal) symbool niet te minimaliseren.

En dan zie je overal langs het parcours gezwaai met vlaggen. Het lijkt op den duur een wedstrijd naast de wedstrijd: zoveel leeuwenvlaggen, zoveel driekleuren. En met veel van die vlaggen wordt allicht alleen maar gezwaaid om in die strijd de bovenhand te halen en om het aandeel van de anderen kleiner te doen lijken. Er ontstaat een polarisatie. Het gaat met dat vlaggenzwaaien niet meer alleen om supporteren voor renners die Vlaming of Belg zijn. Zo kan het ook gebeuren dat als Vlaams minister Ben Weyts, een Vlaams-nationalist, op het podium verschijnt om de medailles uit te reiken, hij zowel wordt toegejuicht als uitgejouwd. Idem voor de socialistische burgemeester van Leuven, maar dan met een omkering van de aanhangen in het publiek.

De polarisatie is er ook landelijk, kijk maar naar de commentaren op de wedstrijd de dag nadien, hoe die verschillen in de Vlaamse en de Waalse pers. Terwijl in Vlaanderen de klemtoon ligt op het volksfeest – ‘we zijn wereldkampioen supporteren’ – hakken de Waalse journalisten stevig in op de lamentabele tactiek van de Belgische wielerploeg. Die analyse zal de volgende dagen ook wel in de Vlaamse pers opduiken.

De leeuwenvlag. Met zwarte of rode klauwen en tong: het detail is niet futiel. Heb ik veel roodgeklauwde vlaggen gezien? Ik dacht het niet. Wie heeft zo’n vlag? Je krijgt ze niet voor niets, je moet er al een inspanning voor doen. Maar het is wel de officiële vlag van de Vlaamse Gemeenschap. Men heeft er bij het ontstaan van de Vlaamse Gemeenschap bij decreet voor gekozen om van dat oude symbool de regiovlag te maken. En dat had men natuurlijk beter niet gedaan. Het verschil met de historisch beladen collaboratievlag, die door het Vlaams Blok zeer vanzelfsprekend werd geaccapareerd, is te klein. Men had dat kunnen voorzien – tenzij het van meet af aan de bedoeling was om deze verwarring te creëren. Beter ware het geweest om, zoals elke moderne natiestaat, zich niet te wagen aan een nog grotendeels feodale strijdvaardigheid uitstralende heraldiek, maar om gewoon een geometrisch met de kleuren geel en zwart ingevuld kleurenvlak te kiezen, met horizontale of verticale strepen of vierkanten – het maakt niet uit. Mooi zou het ook niet geweest zijn, maar duidelijk in elk geval wel.

op naar de zestig 346


Menige soort – plant, dier of fungus – vaart er wel bij wanneer een omgewaaide boom nog enige tijd als broedhaard van biodiversiteit kan fungeren. Ja, ook homo sapiens sapiens heeft er iets aan want hij kan genieten van de schoonheid. Geef toe, een beeldhouwer moet al heel wat in zijn mars hebben om de sculpturale kwaliteiten van dit exemplaar te evenaren, de forsheid zijns stams, de dynamiek van wortels die nog in de grond haken, de uitbeelding van – jawel! – een wandelende tak. En wie dat niet of, zoals een kind, nog niet ziet, kan de gevallen boom ook als speeltuig gebruiken.

210922

6231

Keulen (D) - 210824

 

zondag 26 september 2021

facebookbericht 1212

Leeuwenvlaggen uitdelen, zwartgeklauwde notabene, is een walgelijke recuperatie door extreemrechts van een sportmanifestatie met internationale weerklank – en dan maar boe roepen naar Alaphilippe. Wat een miezerig volkje toch, die flaminganten.

6230

Keulen (D) - 210824

 

zaterdag 25 september 2021

op naar de zestig 345

 

Bij een lage zon werpt de balustrade een mooie arcering op het fietspad, maar hier gebeurt nog veel meer met licht en schaduw. Zoveel meer zelfs, dat het tot bespiegelingen van metafysische aard aanleiding geeft. Want wat is reëler: het grasje dat zich tussen de spijlen door een weg baant naar een andere werkelijkheid, of de schaduwen van zijn stervende buren die door het levenbrengende zonlicht op de spijlen worden geprojecteerd. Een platoons vraagstuk, voorwaar! En dat allemaal terwijl ik mezelf, trappenderwijs, naar boven hijs op de aanloop naar de fietsbrug over het kanaal van Brugge naar Oostende. En terug.

210921


6229

Keulen (D) - 210824

 

vrijdag 24 september 2021

op naar de zestig 344


Er is toch iets ernstigs mis met een religie die ook in esthetisch opzicht faliekant kopje onder gaat. Veel van de kerkgebouwen die aan het eind van de negentiende en nog tot diep in de twintigste eeuw in onze contreien werden opgericht zijn werkelijk hemeltergend en hartverscheurend lelijk. Neem nu deze wanstaltige Sint-Jozefskerk van Wijnendale, of all places, volgens Wikipedia een ‘bakstenen basilicale kruiskerk in neoromaanse stijl’, ingewijd in 1936. Google Streetview leert mij dat het bas-reliëf met de reikende handen in het timpaan werd toegevoegd ná 2010. Ongetwijfeld met goede bedoelingen, maar het resultaat is daarom niet minder spuuglelijk.

210920

6228

Keulen (D) - 210824

 

donderdag 23 september 2021

op naar de zestig 343

 


Bij ‘visceraal’ stipuleert Van Dale: ‘de ingewanden betreffend’. Het adjectief gaat volgens mijn taalgevoel een onverbrekelijk verbond aan met ‘afkeer’. Niet dat ik mijn buik hoor rammelen of kakdrang voel wanneer ik op een plek waar het echt niet thuishoort zie dat enggeestig nationalisme fanatiek wordt beleden, maar zum kotzen is het natuurlijk wel. In die zin is het dus toch onmiskenbaar een digestieve kwestie. Braakneigingen voelde ik ook toen, naar aanleiding van hetzelfde wielerfeest, Theo Francken de onderstroom opriep om de Vlaamse Leeuw uit te hangen. Hij poseerde daarbij – opdat dienaangaande geen twijfel zou ontstaan – voor een zwartgeklauwd exemplaar.

210919

6227 / de dingen 185

210822


woensdag 22 september 2021

op naar de zestig 342


Zestig kilogram wegen die jongemannen, of het zal niet veel meer zijn. Geen grammetje vet. Ze hebben net het tijdritparcours verkend. Ik stop voor een foto en grap ondertussen met de corpulente dame die in haar deurgat het ongewone tafereel gadeslaat. ‘De Duitsers zijn hier weer,’ zeg ik. ‘Deze keer blijven ze hier gelukkig maar een paar dagen.’ Het gekende repertoire dus. De magere pannenlatten hebben met die geschiedenis natuurlijk niets te maken, maar deze mevrouw kan ermee lachen. Ondertussen heb ik haar natuurlijk wel in mijn toestel gevangen. Het contrast tussen de lichamen. De tijd, de leeftijd, de tijdrit.

210918

6226

Omgeving Beernem - 210822

 

wolken 4327-4333

wolkenfragmenten uit Alex Schulman, De overlevenden

4327

Hij zag hoe de zon daarbuiten bewoog, nieuwe schaduwen vormde, zag wolken komen en gaan. (79)

4328

Het begon donker maar ook lichter te worden – de schemering zette in toen de bewolking uiteendreef en de sparrentoppen de laatste zon van de dag opvingen. (98)

4329

De broers stappen uit de auto, de lucht is weer helder na de wolkbreuk. (154)

4330

Het hert krijgt zulke mooie ogen in de laagstaande zon, met de donkere, blauwgrijze wolken die boven de boomtoppen verschijnen. (174)

4331

Een muur van donkere wolken nadert boven de strakblauwe lucht. (178)

4332

De storm hangt laag, alsof de regen de wolken mee naar beneden heeft getrokken. (178)

4333

Blauwe lucht, maar naar het oosten toe is een hoekje van de zee zichtbaar en daarboven zijn de wolken donker. (204)

driekleur 471

Er zaten gele borden met rode bliksemschichten op. Benjamin keek op, zag de elektriciteitsdraden, zwarte lijnen die de lage, grijze lucht in perfecte velden verdeelden.

Alex Schulman, De overlevenden, 96

dinsdag 21 september 2021

facebookbericht 1211

Veel Bruggelingen klagen over overlast door het WK tijdrijden

Ik geniet van de prachtige beelden op tv, de aangename sfeer hier op het parcours, de prestaties van de renners en de bevestiging van het besef dat de omgeving van Brugge zeer mooi is. Dat kleine omwegje dat ik per fiets moet maken om in en uit de stad te geraken neem ik er graag bij. Te voet is er geen enkel probleem.

op naar de zestig 341


In het Veltembos te Sint-Kruis, op de plaats van het Interbad, stond vroeger een kasteel. In de kasteeltuin, die grotendeels uit bos bestond, bevonden zich een vijver en een folly – een zottigheid van de kasteelheer zeg maar. Hij had een middeleeuwse ruïne laten nabootsen. De restanten van deze architecturale en historische anomalie zorgden voor een verhevenheid, lang geleden door mij gebruikt als hindernis op mijn cyclocrossparcours. Ik herinner mij er ooit als Berten Van Damme tussen twee van gindse drie bomen te zijn geglipt, om zo nog in extremis, vlak voor de aankomst beneden, Eric De Vlaeminck voorbij te snellen.

210917

6225

Assebroek - 210822

 

maandag 20 september 2021

op naar de zestig 340


Brugge doet er alles aan om zijn imago van ‘fietsstad’ te versterken. Ik ontken de vele inspanningen die er wel degelijk zijn geleverd niet, maar het valt mij, als dagelijkse gebruiker van de voorhanden infrastructuur, toch op dat het vaak om window dressing gaat. Straks passeren de sterren van het wereldkampioenschap tijdrijden quasi voor mijn deur en dat vind ik als wielerliefhebber best leuk, maar nog leuker zou het zijn de asfaltbestratingen in ere te herstellen die in de jaren zeventig en tachtig moesten wijken voor de werkelijk keimoeilijk te berijden kasseien, die er louter uit esthetische overwegingen werden gelegd.

210916