vorig jaar 488

1 november 2025

(…)

*

Wat we kunnen weten van Ian McEwan is zonder enige twijfel een heel goed boek, maar ik zit toch nog met vragen over het waarom van de ingewikkelde compositie en over de verbanden tussen de twee delen. Het eerste speelt in 2125 en het tweede in 2014 en de daaraan voorafgaande jaren. De (fictieve) vertellers van beide delen zijn – uiteraard – twee verschillende personages, een man en een vrouw. Wat is het verband tussen het ontkennen van een moord en het ontkennen van de klimaatverandering? Daar, denk ik, moet het verband worden gezocht, in die ontkenning. Dat zou meteen de titel verklaren: wat we kùnnen, maar niet willen weten.

*

Telkens opnieuw weet Steven Van Herreweghe mij te raken met zijn reeks De jaren … voor tieners. Vandaag zie ik de aflevering over 2001. De beeldfragmenten zijn representatief voor de toenmalige actualiteit, anekdotisch, grappig. De montage is slim, associatief. Maar de sterkte van het programma zit toch vooral in de kinderen die Van Herreweghe opvoert, en in de manier waarop hij met hen omgaat en – absoluut – in hun waardigheid laat. Dit keer was ik erg ontroerd toen het me begon te dagen dat een van de kinderen, een zestienjarig meisje van wie ik al had gedacht ‘Wat heeft die een groot hoofd’, een dwerg bleek te zijn. (Mag je dat nog zo zeggen? Of is het: ‘een persoon met een groeideficiëntie’?) Dat was nog niet duidelijk geworden. We leerden haar kennen als een goedlachs, vriendelijk, bijzonder slim en welbespraakt meisje, tot ze opeens volop in beeld stapte. Zouden we haar op dezelfde manier hebben geapprecieerd als we eerst dàt zouden hebben gezien? De jaren 00 voor tieners is op die manier ook een pleidooi voor een open, onbevooroordeelde blik. Geen moraliserende les op voorhand, maar een inzicht brengende praktijk in real time.

*

Bij het opmaken van het overzicht van het vijfde honderdtal notities dat ik de afgelopen twee jaar heb geschreven ben ik in gunstige zin verbaasd over de hoeveelheid en verscheidenheid van mijn ‘productie’, maar schrik ik anderzijds toch ook weer van hoe snel onderwerpen in het verleden verdwijnen en vergeten raken.

(…)

8095

Langemark, Duitse begraafplaats - 260819

vorig jaar 487

31 oktober 2025

‘De rode treurbeuk voor het huis ernaast laat de natte schouders hangen, alsof hij net een reprimande heeft gekregen.’ (83) Met dit soort zinnen maakt Jacques Kruithof zijn memoires Het slotfeest ook lezenswaardig voor wie niet weet wie Jacques Kruithof is of waarom Jacques Kruithof belangrijk genoeg was om een zo lijvige (635 bladzijden) autobiografie gepubliceerd te krijgen.

*

(…)

*

De vierde jaargang van Klem, die gelukkig geen tien afleveringen telt zoals elk van de eerste drie jaargangen, maar slechts drie, is een sof. Ik bekijk ook nog de eerste aflevering van een nieuwe serie: Payback.

8094

Langemark, Duitse begraafplaats - 260819 

getekend 540

vorig jaar 486

30 oktober 2025

Op mijn weg naar Oostende zie ik een zilverreiger op de rug van een koe, als bevond ik mij niet in de vochtige Polders maar op een Afrikaanse steppe; komt er mij een man in ontbloot bovenlijf tegemoetgefietst, hoewel het maar een graad of 12 is; en krijg ik een vriendelijk knikje van een mooie vrouw met een opvallende rode muts. In Oostende bezoek ik A. We spreken over de liefde en de dood, en ik maak, al zeg ik het zelf (maar ik zég het zelf), een redelijk geslaagde portretfoto van haar – onvermijdelijk denkend aan waarvoor hij nog kan dienen. Ik krijg een stapel boeken mee van Joseph Roth en Annie Ernaux: A is volop aan het opruimen.

*

Samen met X naar de biopic Springsteen. Deliver Me From Nowhere. Verdienstelijk, met een geloofwaardige live performance, maar zeer lang uitgesponnen: opnametechnische verwikkelingen in de studio, depressieve toestanden, et cetera. Scott Cooper wil iets duidelijk maken over de traumatische jeugdervaringen van de de zanger, die wel erg vaak melancholisch voor zich uit zit te staren en daardoor een totaal andere indruk maakt dan je zou verwachten van iemand die zich The Boss laat noemen en uitermate energiek over het podium pleegt te hossen. Na de film praten we na in De Republiek. Het gesprek krijgt al vlug een andere wending doordat ik X over zijn verleden laat vertellen. (…) Het hernieuwde contact met zijn biologische vader had iets met tickets voor een concert van Springsteen te maken. Dat was in 1999. X weet nog dat een ticket 1400 frank kostte. ‘Maar ik moest dat wel zelf betalen,’ voegt hij eraan toe. ‘Dat zou ik als vader nooit doen.’

*

(…)

8093

Langemark, Duitse Militaire Begraafplaats - 260819

vorig jaar 485

29 oktober 2025

(…)

*

(…) de eerste aflevering van de vierde jaargang van Klem. Ik vind het flauw en bij het haar getrokken, maar kan wel lachen met alweer een sappig scheldwoord van onze onweerstaanbaar door de criminaliteit aangetrokken tegen wil en dank sympathieke antiheld Marius: ‘bloembollenlul’.

*

(…) We besluiten onze conversatie met een beschouwing over de uitslag van de Nederlandse verkiezingen. ‘Het gaat helemaal nergens meer over.’ ‘De mensen stemmen op koppen. Ik geloof niet meer in democratie zoals ze nu is.’

*

Enkele documentaire filmpjes over Alain Bashung op YouTube. Een treurig leven al bij al. De manier waarop hij helemaal op het eind, wanneer hij al doodziek is en nog een week of twee te leven heeft, de gratificatie in ontvangst neemt, wekt een soort van mededogen op. Of is het medelijden?

8092

Passendale, Tyne Cot Cemetery - 260819 

vorig jaar 484

27 oktober 2025

(…)

28 oktober 2025

(…)

*

Revisie LVO. En ik schrijf voor het eerst sinds lang nog eens een stukje: de passage van Patricia de Martelaere in de kelderbar van het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte. Ik heb het gevoel dit al eens eerder te hebben geschreven – maar waar? Enfin, het voelt toch goed dat ik eindelijk LVO weer oppak.

*

De eerste helft van een tv-documentaire over Alain Bashung op YouTube. Hij overleed in maart 2009. Ik weet nog goed in welke omstandigheden ik mij bevond toen ik het nieuws vernam. Tremelo! Zestien jaar is het al! Het verhaal van Bashung. Lang proberen, dan een hit met ‘Gaby oh Gaby’, wat nu net niet was wat hij eigenlijk wilde maken. Drank en drugs, ei zo na de ondergang. Een kortstondige samenwerking met Gainsbourg.

*

Rondleiding door J in de Poortersloge. De werken in de tentoonstelling zeggen me niet veel. (…) We trekken met het gezelschap naar de voormalige Vuurmolen, waar we het onder andere hebben over de impact op het sociaal leven van de rook- en alcoholrepressie. (…)

8091

Passendale, Tyne Cot Cemetery - 260819

facebookbericht 1257

Tien jaar lang volgde Lidewij Nuitten met geduld en liefdevolle empathie hoe een gezin van Marokkaanse origine - alleenstaande moeder met drie kinderen - zich probeert te handhaven in een uiteenvallende samenleving. Voor wie iets van het hedendaagse Brussel wil begrijpen, is deze genuanceerde en prachtig vormgegeven documentaire essentieel.
https://www.vrt.be/vrtmax/a-z/on-ira-tous-au-paradis/

8090

Passendale, Tyne Cot Cemetery - 260819

getekend 539

vorig jaar 483

25 oktober 2025

Een vrije zaterdag en slecht weer. Dus lees ik veel – al had ik me voorgenomen om het schrijven aan deel 5 voort te zetten: Wolfstijd van Harald Jähner, Gezicht op Proust van Jacques Kruithof en Wat we kunnen weten van Ian McEwan, dat me heel erg bevalt. Dit alles wordt maar onderbroken door het journaal op tv, een korte siësta en een al even korte wandeling rond het Stil Ende. (…)

*

Naar KOM!, voor de lezing van Dominique Willaert. Daar verneem ik weinig nieuws. Het begint met de vaststelling: ‘Je zult maar je jong zijn als er zich, zoals nu, een neerwaartse curve voordoet.’ Voor het overige de vertrouwde elementen: neoliberalisme, de onderbuik van de samenleving, de demonisering van links… (…)

26 oktober 2025

(…)

*

Eerste bladzijden van Slotfeest van Jacques Kruithof, en ik ben onmiddellijk mee. Ik keer, na een onderbreking van een half jaar, terug naar het schrijven van deel 5 van Het leven als voorlopige oplossing. Op mijn wandeling van daarnet viel mij een titel te binnen waarvan ik denk dat hij geschikt is: Voorhuwelijks sparen. Sparen, niet in de eerste plaats van geld en middelen, maar van indrukken en ervaringen – waarbij de clou is dat ik op het punt waar de cyclus eindigt, mijn ontmoeting met P, niets in handen had: geen werk, geen huis, geen geld, geen gezondheid, geen vooruitzichten. En het feit dat die ontmoeting toevallig was, sluit meteen goed aan bij hoe ik dit slotdeel van mijn autobiografie begin: met een beschouwing over het toeval.

*

Ik begin al om 19 uur aan Oppenheimer want met zijn drie uur wordt dat een lange zit. Christopher Nolan maakte iets onderhoudends, maar de karakters blijven van bordkarton. De verwikkelingen rond mogelijke spionage en alle verdachtmakingen en persoonlijke ambities en gekrenkte eer zijn veel te ingewikkeld. Mijn aandacht verslapt. De interessante filosofisch-ethische thema’s raken erdoor ondergesneeuwd, bijvoorbeeld of de wetenschap, for truth’s sake, wel moet voortgaan met het naar boven spitten van de wetenschappelijke waarheid, ook al leidt dat tot een mogelijk einde van de wereld.

*

(…)

8089

Passendale, Tyne Cot Cemetery - 260819

vorig jaar 482

24 oktober 2025

(…)

Afspraak met X onder de luifel van Gent-Sint-Pieters. Het is alweer een maand of vijf geleden dat we elkaar voor het laatst hebben gezien. We bezoeken in het Museum voor Schone Kunsten de tentoonstelling met zeefoto’s van Stephan Vanfleteren. Mooi, maar er is te veel pose. Dit komt onecht over. De barokke bijschriften zijn potsierlijk. Veel eentonigheid – op den duur kijk ik enkel nog naar de schilderijen die hij tussen zijn foto’s heeft laten ophangen. Daarna loop ik nog even door de vaste collectie. Wat een schat aan twintigste-eeuwse Vlaamse schilderkunst. Van de Woestijne, Van Rysselberghe en al die anderen. En wat een prachtig gebouw! In de Vooruit praten we bij. X is bezig met de Franse Revolutie. (…) Hij informeert naar de toestand van mijn been en mijn algemene situatie (…).

8087

Passendale - 260819

vorig jaar 481

23 oktober 2025

Ik vertel Q dat ik een autobiografie aan het schrijven ben. Er komt iets tussen, waardoor hij er niet op kan ingaan. Zo kom ik niet te weten of het hem wel interesseert. Ik merk dat ik geen broek aan heb en daar dus in mijn blote piemel sta. Het enige wat ik kan vinden is een korte pyjamabroek. Er kleeft een opgedroogde bruine vlek aan. Het is niet duidelijk of het stront is, of slijk.

*

(…)

*

Een volledige werkdag in Brussel. (…) in het kleine lokaal waarnaar ik, als een Jomme Dockx, ‘verbannen’ ben. Middaglunch met X, Y en Z. De hele namiddag, van twee tot halfzeven (…). A ken ik nog wel, maar van de aanwezige (…), een stuk of tien, ken ik zo goed als niemand. Rond een uur of vier word ik opgebeld. Een privénummer, maar daar sla ik geen acht op. Een man meldt mij dat hij ‘via een app’ een verdachte beweging op mijn bankrekening had opgemerkt. Of ik mijn bankkaart bij heb? En of ik mijn rekeningnummer wilde geven? De man klinkt vriendelijk. Zijn accent doet mij denken aan een callcenter ergens in een ver buitenland. Dan zegt hij dat hij mij gaat doorverbinden met het Antifraudecentrum. Het wachtmuziekje duurt een tweetal minuten. Een andere stem, al even vriendelijk. Heb ik itsme? Ja, dat heb ik op mijn telefoon staan maar ik gebruik het niet omdat ik het te ingewikkeld vind. Heb ik dan mijn ‘bakje’ van de bank? Nog altijd voel ik geen argwaan. Mocht ik het ‘bakje’ bij de hand hebben gehad, ik zou de instructies hebben uitgevoerd, en de ramp zou niet te overzien zijn geweest. Maar het ‘bakje’ ligt thuis. Wanneer bent u thuis? Niet voor acht uur. Goed, dan bel ik u na acht uur terug op. Pas wanneer mijn collega’s mij erop heb gewezen dat het hier om phishing gaat, besef ik aan welk onheil ik ben ontsnapt. Die types hebben natuurlijk ‘s avonds niet meer gebeld.

*

Na het werk komen we samen in het ‘Presse’-café aan de Koningsstraat. E komt meer dan twee maanden na zijn pensionering nog eens langs om zich te laten fêteren. L geeft een goede speech. Ik onderhoud mij gezellig met haar en met X (…). X vertelt me dat hij naar een toneelvoorstelling van Josse De Pauw is geweest. Hij vond het vreemd dat Josse, samen met een medespeelster, poedelnaakt de bühne betrad en daar eerst een inleiding gaf in zijn blote flikker. Dat moet nogal een zicht zijn geweest. Pas daarna trok hij kleren aan. Dat waren, zo legde Josse uit, vertelt X, de rollen waarmee hij zich als toneelspeler omhulde. X begreep niet goed wat de functionaliteit was van dat naakt. Hij was er toch enigszins door gechoqueerd.

*

Eenzame terugreis naar Brugge. Van lezen op de trein komt niets in huis. Veel verder dan wat WhatsApp’en met V en W geraak ik niet meer. Thuis bekijk ik de eerste aflevering van De jaren 00 voor tieners, net zoals de vorige twee reeksen (80 en 90) van Steven Van Herreweghe bijzonder leuk.

8086

Omgeving Poperinge, Busseboom – 260819

vorig jaar 480

20 oktober 2025

(…)

*

De laatste twee afleveringen van Elixir – zonder Wim Opbrouck, want die is in aflevering 6 als een rat in een emmer in een citerne verdronken – zorgen niet voor een bevredigend slot. Het is allemaal nogal bij het haar getrokken en er ontstaat nooit een echte sympathie voor, laat staan empathie met de personages. Bij mij toch niet.

21 oktober 2025

(…)

22 oktober 2025

Ik zag gisteren (…) ook D, die zegt al tot halfweg Vaderader te zijn gevorderd. Hij is bereid om, als hij het uit heeft, daar met mij tussen pot en pint eens over van gedachten te wisselen.

*

(…)

*

In Het huis maak ik kennis met ‘comedian’ Alex Agnew, die stoere-pit-blanke-pit speelt en daar ook voluit de kans toe krijgt wanneer hij, voor de camera’s, voor de eerste in zijn leven zijn twee halfzusters uit Engeland te zien krijgt. Onmogelijk dat dit niet vooraf is doorgesproken. Enfin, niets lijkt onmogelijk dezer dagen. Alles bij elkaar maakt de man bij mij wel een sympathieke indruk.

*

(…)

Club verliest met 4-0 in München. Ik val in wanneer alles al beslist is. Klasseverschil.

8085

Omgeving Poperinge, Busseboom - 260819

8084

Ieper - 260819

notitie 521

BOZAR, WAAR VLAMINGEN THUIS ZIJN

Ik bezocht de zeer mooie en interessante tentoonstelling ‘Jean Brusselmans. Schilder van nature’ in Bozar. Zeker de moeite om eens naar Brussel te treinen, ook al omdat er in dezelfde parastatale instelling nog een tweede ongemeen boeiende tentoonstelling loopt: William Kentridge is een begenadigde en virtuoze tekenaar, maar ook een politiek denker, performer, installatiekunstmaker enzovoort.

Maar daarover wil ik het niet hebben. Ik struikel over enkele passages in het woord vooraf dat ‘Vlaams minister van Welzijn en Armoedebestrijding, Cultuur en Gelijke Kansen’ Caroline Gennez schreef voor de catalogus bij de Brusselmans-tentoonstelling. (Gennez is van Vooruit. Dat is, voor wie het niet meer zou weten, een voormalig socialistische partij in Vlaanderen.) Haar tekstje telt – ruwe schatting – vierhonderd woorden. Het woord ‘Vlaanderen’ komt er drie keer in voor, en het adjectief ‘Vlaams(e)’ vijf keer.

Gennez (of haar tekstschrijver) neuzelt: ‘Wie zich een beeld wil vormen van hoe Vlaanderen eruitzag in de eerste helft van de twintigste eeuw, hoeft maar de schilderijen van Jean Brusselmans te bekijken’. Dat is uiteraard nonsens want ofwel heeft Gennez niet gezien dat het aandeel van de landschappen in Brusselmans’ oeuvre beperkt is, ofwel vindt zij dat zijn interieurs, stillevens, portretten en marines een opmerkelijke Vlaamsigheid uitstralen, ofwel zag het Vlaanderen van de eerste helft van de twintigste eeuw er bijzonder hoekig, kleurig en met grove penseelstreken geschilderd uit. Maar goed, van een minister van Welzijn en Armoedebestrijding, (een beetje) Cultuur en Gelijke Kansen kan men niet verwachten dat zij, zeker ook gezien de veelheid van haar bevoegdheden, beslagen genoeg is om tot een zinvolle kunsthistorische beschouwing te komen. En dat wordt uiteraard van haar in een catalogustekst ook niet verwacht. Van een Vlaams minister van..., enzovoort, verwacht je in een catalogus bij een tentoonstelling die plaatsvindt in een Belgische (‘parastatale’) instelling dat zij, jawel, vooral het Vlaamse karakter van het gebeuren kracht bijzet – waarbij zij enige overdrijving natuurlijk niet per se hoeft te schuwen. Uiteraard niet, want met nationalisme gaat altijd overdrijving gepaard.

En dat doet Gennez wel degelijk, het Vlaams karakter van deze schilderijententoonstelling beklemtonen. Met verve! Ik citeer even: ‘We mogen er best trots op zijn dat het werk van Brusselmans zo wijdverspreid is in de Vlaamse collecties, ook in private verzamelingen, en dat enkele werken in deze tentoonstelling ook op de Vlaamse Topstukkenlijst staan. Hiermee wil de Vlaamse Gemeenschap de zeldzame en onmisbare stukken uit ons waardevolle erfgoed beter bewaren en beschermen, zodat meer mensen ervan kunnen genieten. Het bewijst dat Vlaanderen...’ – enzovoort.

Je moet maar durven: hooguit twee weken voordat Gennez de hakbijl zet in het behoud van ‘ons waardevolle erfgoed’ laat zij haar tekstschrijver newspeaken over de noodzaak om datzelfde erfgoed beter te bewaren en beschermen.

En dan heb ik het nog niet over de discutabele bewering dat Jean Brusselmans een ‘Vlaamse’ kunstenaar zou zijn. Waren zijn ouders en dus zijn opvoeding Franstalig? Het lijkt me waarschijnlijk, maar ik heb het niet kunnen achterhalen. Wel zeker is dat Brusselmans in Brussel geboren is en enkele van zijn kinderjaren in Parijs doorbracht. En dat op de tentoonstelling een manuscript te zien is waarin hij op een twintigtal bladzijden zijn leven beschrijft – die tekst is wel degelijk, in eigentijds zwierig handschrift, in het Frans opgesteld. Pas in 1924, toen hij veertig was, ging Brusselmans in Dilbeek wonen. En wat het Vlaams karakter van Brusselmans’ kunst betreft: de tentoonstelling toont nu net aan dat hij zich liet inspireren door collega’s die, op de in de Vlaamse klei neergepote Permeke na, zeker niet allemaal door extreme Vlaamsigheid worden gekenmerkt. Integendeel, de aanwezigheid van referentiekunstwerken van Mondriaan, Cezanne, Léger en Morandi wil nu net aantonen dat Brusselmans zich voor zijn inspiratie ook op het buitenland richtte.

Sorry, maar Brusselmans met alle verbaal geweld een ‘Vlaamse’ schilder noemen, mag dan misschien kunsthistorisch hout snijden omdat hij zich zijn leven lang heeft proberen te onttrekken aan de malse klei van het ‘Vlaams expressionisme’, maar in de tekst van Gennez lijkt mij dat niet de eerste insteek. Daarom wil ik de assumptie dat Brusselmans ‘Vlaams’ zou zijn als een schrijnend geval van cultural appropriation brandmerken.

Maar natuurlijk is het woord vooraf van onze cultuurminister-met-de-hakbijl in de eerste plaats een ideologisch manoeuvre – eigenlijk ben ik wel benieuwd wat er in de Franstalige versie van de catalogus als ‘woord vooraf’ staat afgedrukt.

Bozar is een van de zwaarst door de recente Vlaamse besparingen van de Vlaamse Regering getroffen instellingen: Vlaanderen heeft er al zijn met Vlaams belastinggeld gefinancierde Vlaamse subsidies uit weggetrokken. En dan met zo’n woord vooraf afkomen, pardon my French: il faut le faire.

De tentoonstelling ‘Jean Brusselmans. Schilder van nature’ in Bozar loopt nog tot en met 31 januari, alle dagen behalve maan- en feestdagen van 10 tot 18 uur.

8083

Ieper, In Flanders Fields Museum - 260819

facebookbericht 1256

Wat ik niet begrijp, is dat zoveel mensen van wie ik denk dat ze toch beter zouden moeten weten blijkbaar niet in staat zijn om het onderscheid te maken tussen manifestanten en casseurs. En dan moet je nog beginnen met te onderzoeken/achterhalen/vermoeden vanwaar die casseurs komen. Uit de al decennia verwaarloosde en vergeten banlieues, uit het buitenland, uit de politie zelf, meer bepaald extreemrechtse kringen daarin?

vorig jaar 479

19 oktober 2025

Uitstap met X naar Oostende. (…) We slenteren langs de vissershavens en de crustaceakraampjes waarbovenop er altijd wel een schrikbarend grote meeuw staat te wachten tot er iets lekkers te grissen valt, drinken een koffie, en vervolgen onze slentertocht over de middelste pier en vervolgens de dijk, tot in De Grote Post, waar we middageten. Waarover we het allemaal hebben, ik weet het bij God niet meer. Onder meer, zo herinner ik me nu toch, over hoe ik tegenwoordig fotografeer. Maar ook nog over veel andere zaken – X heeft de gave een gesprek gaande te houden. We hebben het in elk geval niet over ‘persoonlijke’ zaken. (…) We hebben in het vandaag eerst zonnige maar daarna miezerige Oostende elk een bestemming. De mijne is de voorstelling van het boek Leven en dood van een Corsicaan van Paul Buekenhout in boekhandel Corman. Tijdens de veel te lange inleiding val ik een paar keer in slaap. Opzet en inhoud van het boek spreken me niet meteen aan, maar ik koop toch een exemplaar, uit solidariteit met de moedige en door de auteur opgerichte uitgeverij KLEIN ( https://www.kleinboeken.com/boeken/leven-en-dood-van-een-corsicaan/ ). Wanneer ik het door Paul laat signeren, schenk ik hem een speciaal voor hem meegebracht exemplaar van Vaderader. Je weet maar nooit, mijn vrijgevigheid is niet van enig opportunisme gespeend. (…) Wanneer ik ‘s avonds thuiskom, vind ik een Messengerbericht van Françoise, de zus van Benoni. Haar Jan vond Vaderader goed en zelfs prenant – ik veronderstel dat dat zoiets betekent als ‘aangrijpend’. Ze neemt zich voor om er nu ook aan te beginnen. De bestemming van X is de kunstgalerie ‘Noir de Noir’. Er is een kleine tentoonstelling te zien met foto’s van Herman Selleslags, alsook een collectie van zeer interessante, vind ik toch, minimalistische schilderijen en sculpturen. Vooral het werk van Diederik Boyen spreekt me aan. Jammer dat het wat duur geprijsd is. De foto’s van Selleslags zijn iconische tijdsdocumenten: Mick Jagger, David Bowie, Charlie Watts… Toen waren die figuren nog vrij benaderbaar, nu hebben ze, zeker als ze dood zijn, een soort van heiligenstatus verworven. De foto van Bowie, arm voor het aangezicht maar toch zeer herkenbaar, is genomen tijdens een van de Serious Moonlight-concerten, 1983 in Vorst Nationaal – ik was erbij. We spreken wat met Diederik Boyen – klep van de pet diep over de bebrilde ogen gezakt, paardenstaart –, die ons vriendelijk rondleidt in de kamers en tentoonstellingsruimtes van deze op een hoek gevestigde galerie.

*

(…)

8082

Ieper, In Flanders Fields Museum - 260819

facebookbericht 1255

De brand van de Reichstag in 1933 kwam de nazi's ook bijzonder goed uit, nietwaar?

Als je de getuigenverslagen beluistert, starten alle manifestaties vreedzaam en zijn het meestal de flikken die het geweld starten. Kijk naar wat er ook in Antwerpen gebeurt, waar gemaskerde hooliganflikken vreedzame manifestanten met geweld wegvoeren. Dat is tactiek. Dat is de macht in actie. En de casseurs doen de rest.

In het interview (achter de link) komen onder meer ook de cijfers aan bod. Er zijn al achtduizend jongeren, vaak minderjarigen, opgepakt. Dat is al veel meer dan in heel mei 68 samen. Nochtans werden er toen ook vernielingen aangericht. Het is duidelijk dat er nu veel meer repressie is. En die repressie is georkestreerd.

Ik herhaal: een stadhuis in brand steken is niet oké. Geen enkele vernieling is oké. Maar het uitzichtloos maken van talloze levens (huurprijzen, werkgelegenheid, klimaat, buitensporige ongelijkheid, misdadige buitenlandpolitiek...) is ook niet oké. De jongeren hebben redenen om boos te zijn. Ik geef ze geen ongelijk. Ik hoop dat ze de brug slaan naar de gele hesjes en dat de machthebbers, in plaats van het politionele geweld in te zetten om hun eigen onmacht te verhullen, met een beter toekomstperspectief op de proppen komen.

*

En toch, Tijs, vind ik dat je achter die criminele brandstichting en alle andere vernielingen de oprechtheid en terechtheid van het protest van die toekomstloze generatie moet kunnen blijven zien. Blijf vooral het onderscheid maken tussen protesterende jongeren en casseurs. En vergeet ook niet dat het meestal de flikken zijn, blijkens vele getuigenverslagen, die het geweld aanstoken. (Cfr. Antwerpen.) En dat als zij geweld plegen het tegen mensen gericht is, wat je niet kunt zeggen van stoute kinderen die een vuilnisbak of trottinette in brand steken.

(Overigens, de brand van de Reichstag in 1933 kwam de nazi's ook goed uit - voeg ik er dan maar met enige zin voor provocatie aan toe.) 

vorig jaar 478

16 oktober 2025

(…)

*

(…) de documentaire The Settlers van Paul Theroux over de joodse kolonisten in Palestina. Het ondertussen gekende verhaal. Het fanatisme versus de machteloze lijdzaamheid. (…)

17 oktober 2025

(…)

*

Een groot deel van mijn voormiddag gaat op aan het lezen van de nieuwe, alweer zeer uitvoerige, aflevering van A’s lectuurverslag van mijn Het maaiveld, en aan het schrijven van mijn antwoord daarop. A heeft het vooral over geloof. En hij vergelijkt mijn schrijven met dat van Erwin Mortier, godbetert want een compliment vind ik dat niet!

*

X vertelt over een reis die hij lang voor de Val van de Muur maakte naar Praag, hoe hij daar in penibele omstandigheden moest overnachten in de wapenzaal van een kasteel. Toen hij er vele jaren later terug aanbelandde, had het kasteel zijn functie van jeugdhotel verloren en was de wapenzaal opnieuw een verzamelplaats van harnassen en hellebaarden geworden. ‘Die waren er niet toen ik er verbleef. Althans, ik kan het mij nu niet herinneren.’ Wanneer S erbij komt zitten, worden er herinneringen aan Godfried Bomans bovengehaald. Hoe zij en haar vriendin A in hun conversaties diens gezwollen-archaïserende spreektrant imiteerden.

*

De tweede aflevering van Elixir is, zo mogelijk, nog teleurstellender dan de eerste. Ik denk niet dat ik deze serie nog meer tijd zal gunnen. De film Ex Machina is zo mogelijk nog meer bij het haar getrokken. (…)

18 oktober 2025

Een bewogen dag. (…)