wolken 4478-4480

wolkenfragmenten uit Alessandro Baricco, Een bepaald idee van de wereld

4478

Het is de wind die het gras van de dat veld beweegt, het overtrekken van de wolken waardoor af en toe vluchtige schaduwen over de kleuren worden geworpen. (96)

4479

Als een dik wolkendek ligt het stof langs de plinten tot aan de stijlen van een koperen bed met daarop dikke donzen dekbedden, neergesmeten kleren, boeken, een dienblad met theekopjes, tubes en flessen, verfrommelde doosjes van mintsnoepjes, batterijen, een walkman, cassettebandjes, een opengescheurd pakje condooms. (133-134; Baricco citeert Inka Parei)

4480

Overigens schijnt Hertervig een meester te zijn geweest in het schilderen van wolken; ik zou het kunststukje van Fosse ook op een andere manier kunnen uitleggen door te zeggen dat zijn stijl zich beweegt zoals de wolken in zichzelf bewegen. (177-178)

facebookbericht 1224

Het is opmerkelijk hoe, met ouder worden, de kloof tussen wat je zelf onder humor verstaat en de humor die tegenwoordig blijkbaar als humor wordt gezien, alsmaar wijder wordt. En dieper.

notitie 101

(210128)

BROOD OP DE PLANK

Gisteren passeerde redelijk onopgemerkt in het nieuws het voornemen van federaal Justitieminister Van Quickenborne dat kruimeldieven voortaan harder zullen worden aangepakt. Wie op heterdaad wordt betrapt, dient meteen een boete van 300 euro te betalen. Een ‘lik-op-stukboete’ noemt Quickie dat met een flinke kwinkslag. Wie die kruimeldieven dan wel zijn, en waarom zij zich tot het wederrechtelijk vervreemden van kruimels geroepen voelen, daar hebben we het even niet over. Neen, de winkeldiefstallen zijn de afgelopen jaren met zo- en zoveel procent gestegen en de middenstand, die het land regeert, dient daartegen beschermd.

Dat er een rechtevenredige correlatie bestaat tussen de toenemende ongelijkheid en armoede en de stijging van het aantal winkeldiefstallen, daar wordt even niet op ingegaan. Overigens, wat steelt een kruimeldief bij de kruidenier of in de buurtsuperette als het al geen voedsel is om zijn honger te stillen?

Mag wie honger heeft een brood stelen?

Aan de ingreep van Mr Q, de zoveelste manifestatie van de sluipende verrechtsing en verharding van onze maatschappij, moest ik denken bij het bekijken van A Ciambra van Jonas Carpignano.

Ciambra is een krottige uithoek van het land nabij de stad Gioia Tauro in Calabrië, Zuid-Italië, vlakbij de Straat van Messina, waar de voet van het schiereiland de bal Sicilië op de wreef neemt. Het arme Zuiden. Carpignano toont hoe een Roma-familie er probeert te overleven met elektriciteit aftappen, allerlei onbestemde handeltjes, bagage- en autodiefstallen. Een en ander komt de reputatie van de zingaro’s zeker niet ten goede. Wanneer zijn oudere broer en vader gevankelijk zijn weggevoerd voelt de 14-jarige Pio zich geroepen om voor brood op de plank te zorgen. Het laat zich raden dat deze jongeman niet de luxe heeft om zijn tijd te nemen om volwassen te worden.

Behalve de Roma zijn er in de onmiddellijke omgeving nog twee andere gemeenschappen. Om te beginnen zijn er uiteraard de Italianen – we zien ze in deze film nimmer uit hun betonnen woonblokken tevoorschijn komen. Aan een andere zelfkant leven de Afrikanen: donkere mannen zonder papieren, die al evenzeer bijzonder creatief moeten zijn om zich van hun voortbestaan te verzekeren en om hun achterban in het verre Ghana of Mali een schijn van hoop voor te houden.

De acteurs die de leden van de familie Amato spelen heten allemaal Amato – zij zijn met andere woorden gewoon zichzelf en het moet gezegd, dat doen ze schitterend. Wonderlijk hoe Carpignano erin slaagt om hen, ja ook de kleinste kinderen, de camera te doen vergeten. De ouders en de talrijke broers en zussen van Pio slaan voortdurend de goorste taal uit en geven zich over aan overmatige tabaks- en alcoholconsumptie. Het huishouden krijgt regelmatig de politie over de vloer en het contrast tussen taal en voorkomen, ook vestimentair, van het zootje en de picobello, zelfs ietwat nuffige uitdossing van de carabiniere, met veel blingbling en opzichtige versierselen en insignes, kan moeilijk groter zijn.

Ook de omgeving is niet bepaald riant te noemen. Van een korte virtuele rondrit tussen de eenvormige betonblokken op Google Street View wordt een mens al vlug mistroostig en het moet gezegd: het decor van A Ciambra verschilt in niet veel van een stort.

De oude man en het grijze paard die in de film een paar keer opduiken, verwijzen naar een ver verleden. ‘Wij waren altijd onderweg,’ zegt de oude man tot Pio. En hij geeft hem nog een harde levensles: ‘Vergeet niet, het is altijd wij tegen de hele wereld.’

Mag wie honger heeft een brood stelen? Spreuken 6:30-31 is niet eenduidig hierover: ‘Men neemt de dief het stelen niet eens zo kwalijk, / als hij honger heeft en zijn eetlust bevredigt, / maar als hij betrapt wordt, moet hij het zevenvoudig vergoeden’. Toen in 2011 in Genua een dakloze zijn soepstengels afrekende maar twee stukken kaas en een plak worst die hij in zijn schamele jas verstopt had niet, werd hem een zware straf opgelegd. Maar een hogere rechter oordeelde dat het recht op leven voorrang geniet op het recht op eigendom. Niet zo denkt Quickie erover: wie arm is, verdient niet beter dan bij een mislukte poging om zijn honger te stillen bij de lurven te worden gevat.

Nog een geluk dat de regering waar Quickie deel van uitmaakt vorige week besliste om weer eens voor enkele miljarden leuke defensiespeeltjes aan te kopen.

 

Jonas Carpignano, A Ciambra (2017)
De Bijbel, Spreuken, Willibrordvertaling, 1978
https://www.waarmaarraar.nl/pages/re/96869/Eten_stelen_mag_als_je_honger_hebt_top5.html
https://www.standaard.be/cnt/dmf20220121_98053687

6356

Brugge, Magdalenastraat - 211204

 

notitie 100

HONDERD NOTITIES

 

Het fenomeen is bekend: je wil het moment niet missen dat de kilometerteller van fiets of auto de negens in nullen omtovert. Die fractie van een seconde geniet een net iets hogere status dan alle fracties ervoor en erna. Ook de restfracties.

Om maar te zeggen, dit is de honderdste aflevering van deze rubriek ‘Notities’. Ik kijk eens of er enige glans te ontwaren valt in het terugblik met bespiegelingen dat ik hier heb opengetrokken – oei, dat beeld hapert, ik hoop dat niemand zich snijdt aan de bramen maar ik laat het toch maar staan.

Na negenennegentig notities kan ik voor mezelf in deze notitie 100 nagaan waar mijn aandacht vooral naar uitgaat. De cijfers betreffen de nummering van de notities. Ze zijn terug te vinden via de zoekfunctie op mijn blog: tik in het vak links bovenaan ‘notitie ##’.

 

Literatuur (29)

2. Eric de Kuyper, Aan zee

7. S. Carmiggelt & Peter van Straaten, Onzin

11. Robert Walser, De bediende

12. Carl Friedman, Tralievader

13. Carl Friedman, Twee koffers vol

17. Een gedicht van Rutger Kopland

24. Herman Leenders, God speelt drieband

26. Pierre Plum stopt met Facebookcolumns

28. Italo Svevo, Een geslaagde grap

39. Ali Smith, Herfst

43. Chris Kraus, I love Dick

45. Twee auteurs met dezelfde naam: Chris Kraus en Chris Kraus

48. Rob van Essen, Elektriciteit

49. Mijn ervaringen met twee boeken van Herman Portocarero

50. Georges Perec, Ruimten rondom

52. Georges Perec, Quel petit vélo à guidon chromé au fond de la cour?

63. De blog van Martin Pulaski

68. Herinneringen aan Bernard Dewulf

78-82. Vrouwen op de leeslijst

84. Olga Tokarczuk, Récits ultimes

86. Eric Min over Émile Verhaeren

95. Fleur Jaeggy, De gelukzalige jaren van tucht

97. Eric de Kuyper, Een tafel voor één

98. Een bezoek aan de tweedehandsboekenwinkel

99. Félix Fénéon, Het nieuws in drie regels

 

Observaties uit het persoonlijk leven (23)

3. Hoe ik op café het gesprek van drie oudere mannen afluister

9. Hoe ik bij het opruimen van een doos oud papier door mijn verleden dwaal

13. Hoe een kattebelletje een vergeten wereld oproept

30. Hoe ik dacht dat ik mijn diploma’s kwijt was

34. Hoe mensen op straat aanspreken je dag goed kan maken

35. Hoe we afscheid namen van Monique De Canck

38. Hoe ik vorige nacht twee keer droomde

41. Hoe de vogels op het Stil Ende zich gedragen

42. Hoe ik mijn huishouden voor de Jan Steen-status probeer te behoeden

46. Hoe je ziet hoe anderen je ouder zien worden

56. Hoe je de eenvoudigste handelingen kunt ontleden tot een samenspel van kleine wonderen

59. Hoe in het leven de doden soms langskomen

61. Hoe een polshorloge na drie decennia wordt teruggevonden

62. Hoe een koppel wandelt op de Vesten

66. Hoe een overtreding niet bestraffen een pedagogische meerwaarde kan hebben

71. Hoe ik bij het wakker worden het noorden kwijt kan zijn

72. Hoe ik voor 2022 mijn nieuwjaarswensen formuleer

83. Hoe ik mijn treinrit van Deauville naar Parijs beleef

89-92. Hoe ik in Parijs zes uren zoekmaak met nietsdoen

94. Hoe ik mijn persoonlijk beeld van Parijs samenstel met herinneringen

 

Maatschappelijke problemen (13)

4. De zaak-Bart De Pauw

6. Klimaatspijbelen

10. De wereld valt uit elkaar

44. De praktijken van Telenet

47. Economie haalt niet het beste in de mens naar boven

51. Reacties op notitie 47

53. Lieven De Cauter en Immanuel Kant over vooruitgangsgeloof

57. Kassandra

58. De waarheid staat onder druk: Maria Ressa

70. Armoede en geld in Parijs

73. Openbaar vervoer en privatisering

74. Euthanasie

93. Schandalen in het voetbal

 

Politiek (8)

1. Nationalistische vlaggen naast het parcours van het WK wielrennen.

29. De vluchtelingen bij het Kanaal

31. Marc Le Bruyn reageert op De reset van Mark Elchardus

64-65. Een voordracht over anarchie

67.  Ted Kaczynski aka The Unabomber

69. Cultuurbeleid in coronatijden

76. De Franse oorlog in Algerije

 

Film (7)

15. Philippe Claudel, Avant l’hiver

21. Matt Ross, Captain Fantastic

23. Wes Anderson, The French Dispatch

55. Adam McKay, Don’t Look Up

75. Samuel Tilman, Une Part d’ombre

88. Benoît Poelvoorde, Rémy Belvaux en André Bonzel, C’est arrivé près de chez vous

96. Mike Mills, 20th Century Women

 

Televisie en radio (7)

5. De aflevering van Alleen Elvis blijft bestaan met Stefan Hertmans

8. Lichaamstaal van politici in politieke praatprogramma’s

22. De aflevering van Het huis met Eddy Planckaert

32. De aflevering van Alleen Elvis blijft bestaan met Marieke Lucas Rijneveld

60. De aflevering van Alleen Elvis blijft bestaan met Tom Lenaerts

85. Interviews met Stromae en Arno

87. Reacties en naschrift bij notitie 85

 

Corona en vaccinatie (5)

19. Een debatje daarover op Facebook

25. Een opiniestuk van Stefan Hertmans en een reactie daarop van Jeroen Olyslaegers

27. De mening van Thomas Decreus

33. Leo August De Bock verlaat Facebook omwille van de polarisatie rond corona

37. Een antivaxbetoging

 

Fotografie (4)

14. De foto van het jaar

36. John Coplans, fotograaf van het eigen lichaam

40. Een foto van Édouard Boubat

54. Wanneer is een foto een uitlachfoto?

 

Media (1)

18. Polarisatie op Facebook

 

Schilderkunst (1)

16. Eric Min over Alfred Stevens

 

Muziek (1)

77. De VOX-top 100