vorig jaar 361

21 april 2025

Mijn eerste gedachten bij het ontwaken, iets voor vijf uur, gaan uit naar X, die op dat moment al een paar uur ergens boven de Atlantische Oceaan in de lucht hangt, na een verblijf van drie weken in Schtrumpfië. Het toerisme is in de Verenigde Staten na de herverkiezing van Trump naar verluidt met 12 procent afgenomen.

*

Toch opmerkelijk dat Aldo Leopold in Denken als een berg in 1949 reeds, meer dan tien jaar voor Rachel Carson, tot revolutionaire ideeën komt over een allesomvattende ecologie die zich dringend moet ontdoen van een alles tot rendement reducerende omgang met de natuur. Het valt te vrezen dat alle negatieve tendensen die Leopold dan al signaleert – vernietiging van de bodems, neergang van de biodiversiteit, vergiftiging van het milieu, wereldwijde vermenging van voedselketens – sindsdien alleen maar is verergerd. En dan was er zelfs nog helemaal geen sprake van de door de mens veroorzaakte klimaatverandering.

*

(…)

De paus is gestorven. En Peerke, de kat van PP, zo lees ik op Facebook, ligt in het kattenziekenhuis. Overigens, dat de paus sterft de dag nadat hij J.D. Vance heeft ontvangen: dat kan geen toeval zijn.

*

(…)

*

In de duidingsprogramma’s wordt het rapport van Franciscus opgemaakt. Hij was progressief als het over klimaat en migratie ging, problemen die door wereldse leiders moeten worden aangepakt, maar bleef in grote mate onmachtig als het over intrakerkelijke aangelegenheden ging. In De afspraak mogen Torfs en Hemmerechts hun respectievelijk sympathiek en onsympathiek ogende zelve zijn.

*

(…)

22 april 2005

(…)

7902

Nieuwege - 260404

LVO 336

Het voetballen was in die jaren een grote bron van vreugde. We voetbalden op de speelplaats, we voetbalden tijdens de sportnamiddagen op donderdag en we voetbalden tijdens de vrije uren ‘s avonds of in het weekend. Ik was er niet slecht in, maar toch ook weer niet goed genoeg om voor de schoolploeg in aanmerking te komen, laat staan dat ik de ambitie had kunnen koesteren om – als daar al ooit sprake van zou zijn geweest (het kwam niet eens in me op) – ergens in een jeugdreeks naar een hoger niveau op te klimmen.

Maar voetbal speelde ook op een andere manier een rol. Benoni was, in het zog van zijn oudere broer en diens vriendengroep, een fervent supporter van Club Brugge. Hij besmette mij met het virus. Het werd een zoete ziekte.

Toen ik een jaar of elf was, nam mijn broer mij eens mee naar een match. Club Brugge speelde nog op De Klokke, het oude stadion aan de Torhoutse Steenweg. Aan de overkant van de straat dronk de in die tijd nog zeer zachte harde kern van de supporters zich in in het café van de legendarische doelman Fernand Boone. Op zwart-witte persfoto’s ranselt die lange slanke man, nog volledig in zwarte outfit, met een witte 1 op de rug van zijn wollen trui en een pet om de lage zon uit zijn ogen te weren, zwevend een met touw genaaide lederen bal uit de winkelhaak. De match die ik met mijn broer ging bekijken, was tegen Berchem Sport – ik herinner mij de geel-zwarte kleuren van de uitrusting van de tegenstanders op het modderige veld. Het 2-2-gelijkspel was een teleurstelling, die evenwel de opwinding die ik had ervaren bij het voor het eerst in mijn leven aanwezig zijn bij zo’n massaal gebeuren niet kon tenietdoen.

7901

Brugge, Komvest, KOM! - 260404

driekleur 609

Fascistisch geweld is licht, de golflengte ervan trilt in het interval tussen geel, oranje, rood, niet in het blinde punt van zwart (...).

Antonio Scurati parafraseert Benito Mussolini in M. De zoon van de eeuw, 378 

LVO 335

fragment uit Het maaiveld

In het derde middelbaar hadden we meneer Slabbinck voor Frans. Zijn bijnaam was – waarom weet ik niet – Mobutu. Waarschijnlijk omdat hij nog had gewerkt in Congo, dat toen Zaïre heette. Hij had een stopwoordje: om de haverklap zei hij ébbèh. Ik turfde het aantal keren dat het stopwoord viel. Vooral Erwin S. vond dat ook grappig en turfde mee. Eén keer zei Mobutu het twee keer na elkaar – ébbèh-ébbèh – wij slaagden er maar met moeite in om niet in een slappe lach uit te barsten. Meneer Slabbinck had de gewoonte om, wanneer hij iets op het bord schreef, zich plots om te draaien: hij moet, niet geheel ten onrechte, voortdurend het gevoel hebben gehad dat er achter zijn rug met hem werd gelachen.

Turven deden we ook bij meneer Demeyer van aardrijkskunde. Die zei voortdurend, tot wel dertig keer per lesuur van vijftig minuten, dat de dingen belangggrijk waren – hij blies de g aan tot tegen zijn verhemelte, alvorens hem schrapend in de r te laten overgaan. De staalindustrie in het Luikse Bekken was erg belangrijk, en zo waren ook de passaatwinden en de activiteit in de haven van Antwerpen belangrijk. Meneer Demeyer had overigens nog wel iets opmerkelijks, een eigenschap die hij met nog andere leerkrachten deelde: de neiging om het West-Vlaams weg te drukken onder een soort van Noord-Nederlands, een purisme dat indertijd werd gepropageerd op radio en televisie. Dan zei hij bijvoorbeeld, in een les over de Siberische toendra: Dan set je daar je schapen op, die freten alles kààl! Ik heb hetzelfde verschijnsel veel later ook kunnen vaststellen bij Paul de Wispelaere, die overigens ook in Assebroek was opgegroeid, maar dan enkele decennia eerder. In onder meer Tussen tuin en wereld schetst hij een mij zeer aansprekend beeld van de overgang van de nog goeddeels rurale wereld waarvan ik enkel de nadagen heb meegemaakt naar het totaal verkavelde en functioneel versnipperde en verminkte landschap waarin ik mijn kinderjaren sleet. 

7900

Donk - 260403

pauwenveren 69

Ze zouden de koperen ring bespottelijk vinden, de krulletjes frivool, ze zouden de pauwenveren en het fluweel in de spreekkamer wantrouwen.

Natalia Ginzburg, Nooit moet je me vragen, 51

260417

pauwenveren 68

Ik veronderstel dat het ongeluk brengt om pauwenveren mee naar huis te nemen (…).

Saki, De complete verhalen, 33

260312

7899

Donk - 260403

vorig jaar 359

18 april 2025

(…)

*

(…)

*

In het tv-journaal gaat het over een barman van het Antwerpse café Zeezicht die een aantal vrouwen zou hebben verkracht na eerst een product in hun drankjes te hebben gemengd. De titel onderaan het scherm zal de frontman van dEUS wel in verwarring hebben gebracht: ‘Barman verkracht mogelijk verschillende vrouwen’. Barman mét hoofdletter. Ik merkte al vaak op dat er in die titels opvallend vaak spelfouten voorkomen. Maar dit is toch iets anders. Je zou de titel grappig kunnen vinden, maar hij is in journalistiek-deontologisch opzicht toch wel een flater van formaat.

*

Ik ben net op tijd thuis van mijn fietsritje langs Loppem, Waardamme, Hertsberge en Beernem (57 kilometer) voor de finale van de Brabantse Pijl. Evenepoel klopt Van Aert in de spurt. Ik begin stilaan te doen te krijgen met onze Vlaamse Poulidor. Ik kijk de laatste tijd behoorlijk veel naar de televisie. Nu zelfs naar een aflevering van een carrière-overzicht van Urbanus van Anus. Ik kan goed lachen met zijn dwaze fratsen.

*

Telefoon van de KBC. Ze proberen mij een verzekering aan te smeren. Ik grijp de gelegenheid aan om te informeren hoe ik mij van hen kan losweken. Het zou redelijk gemakkelijk zijn en ook niets kosten om mijn pensioenspaarrekening over te hevelen naar mijn andere bankinstelling, Argenta, maar de digitale rompslomp met apps en dergelijke houdt me tegen. Ik laat het dan maar zo. [Nog maar eens een symptoom van mijn digibetisme.]

7898

Brugge, Gentpoortvest - 260328

14 * 62,7 * 25,7 * 135 * 826,4

Dudzele - Oostkerke - Hoeke - Sluis - Cadzand - Retranchement - Knokke - Ramskapelle - Dudzele

vorig jaar 358

17 april 2025

In een droom die ik heb kort voor het ontwaken – nuja, kort voor een van de vele ontwakens van deze alweer verbrokkelde nacht – krijg ik een bericht van X. ‘Wil je iets heel belangrijks te weten komen over de koning, sta dan op.’ Ik schrik wakker. Natuurlijk ben ik nieuwsgierig. Maar door wakker te worden, stopt uiteraard de droom en kan ik niet meer achterhalen waarop het gedroomde bericht zinspeelt. (Waarom overigens droom ik nu opeens van X?)

*

(…)

*

Tijdens onze wandeling debiteert S hele stukken Racine uit het hoofd. Ze heeft het ook over (…). (…) bij het avondeten: asperges à la flamande, maar dan wel met eigen toets bereid en zeer gesmaakt. We drinken wijn en lachen veel. (…) Ik noteer enkele tips: zelfportretten van Federico Maria Sardelli; de film Le goût des autres van Agnes Jaoui; Patricia Highsmith en Mr. Ripley. De zin ‘Est-ce que tu as un problème avec le h aspiré?’ brengt met aan het lachen. Dat moet ik ook nog bij iets anders – maar wat was dat ook alweer?

7897

Brugge, Langestraat - 260328

facebookbericht 1214

Sylvester, de miserie is niet begonnen met Wim De Vilder, die sinds 1999 vast redacteur is op de VRT-Nieuwsdienst. Ik weet dat je hem een eigenzinnige uitspraak van het Nederlands aanwrijft, maar hier overschat je toch zijn impact. Veel fundamenteler was de komst op 1 februari 1989 van VTM. Dat was 9 maanden en 8 dagen voor de Val van de Muur, die Bavo Claes hier op de hem kenmerkende manier mag bespreken met een uitermate zelfgenoegzaam ogende excellentie van Buitenlandse Zaken. De strijd met VTM om de kijkcijfers leidde tot de vervlakking die we nu dagelijks mogen aanschouwen. (Het eerste item in het eerste journaal van VTM was, zeer veelzeggend, de prijs van de tomaten.) Door de ingebakken inertie op de – toen nog – BRT duurde het wel een tijdje voor de 'verlevendiging' zich doorzette, maar toch geen tien jaar, denk ik. De 'journalistieke' instructies van Bracke (hoofdredacteur Nieuwsdienst 2007-2009) goten de banalisering van het VRT-journaal in een sindsdien nauwelijks gecontesteerde vorm. Daarna volgde, samen met de verrechtsing in het partijpolitieke landschap, een meerderheid van (extreem)rechtse mandatarissen in de raad van bestuur, met een verregaande ideologische invloed tot gevolg. Het is opmerkelijk dat die invloed gisteren en vandaag met de berichtgeving over Francken een zeldzame keer werd doorbroken. Men moet zich realiseren dat zoiets tegenwoordig moed vergt. Sylvester, er zijn wel degelijk serieuze journalisten op de VRT-Nieuwsdienst, maar ik vrees dat het niet overdreven is te zeggen dat ze bang zijn. De makers van de Pano-reportage over de drones van Francken verdienen meer aandacht dan de manier waarop Wim De Vilder de Nederlandse taal maltraiteert. 

driekleur 608

'Zwarte, gele en rode nietsnutten en kwasten zijn ook nietsnutten en kwasten, wij mogen ze zo noemen en wij moeten ons voor die blankenhaters ondanks al onze fouten niet schamen.' 

Jos Borré citeert Gerard Walschap in Gerard Walschap. Een biografie, 563-564 

vorig jaar 357

16 april 2025

In de Oxfam vind ik een spiegel, handig bij het tekenen, en boeken van L.H. Wiener, Gerrit Krol, A.F.Th van der Heijden en Geert Mak. Ik loop er in een smal gangetje tussen twee rekken J tegen het – zware – lijf. (…) We hebben het onder meer over wat te doen met ons teveel. Hij heeft het indertijd belegd in goud, maar heeft zijn klompen ondertussen van de hand gedaan omdat hij er geen blijf mee wist. Waar moest hij ze verstoppen? In zijn bibliotheek, achter een boek? Ik suggereer hem Het gouden boek van Doris Lessing, waarvan ik net een tweedehands exemplaar heb zien staan. ‘Zo vergeet je niet waar je je schat hebt verborgen.’ We hebben het ook nog even over onze verslavingen, al dan niet reeds opgegeven: tabak, suiker, alcohol. Gezien ons beider volume zouden we voor de twee laatste best niet al te veel bezwijken. Maar waarmee zullen we onszelf dan troosten? Op weg naar huis ga ik even zitten op een bank op de Vesten en begin aan Weerborstels van A.F.Th.

*

In Liefde voor muziek is deze keer Barbara Dex de centrale figuur. Geike Arnaert maakt deel uit van het gezelschap. Waarom zit ik de hele tijd te janken? De zichzelf ‘De Mens’ noemende klasbak Frank Vander linden ontroert met een eigenzinnige versie van een van Dex’ liedjes. Mooi hoe hij zijn rockershart opent voor het levenslied en erin slaagt om het allerminst belachelijk te maken.

7896

Brugge, Karel de Stoutelaan - 260328

vorig jaar 356

15 april 2025

(…)

*

(…)

*

In de stadsbibliotheek vraag ik of ze Vaderader willen aankopen, zoals ze ook de eerste drie delen hebben aangekocht. Ik ben benieuwd wanneer ik de bestelling zal ontvangen en hoeveel exemplaren ze zullen aankopen. ‘Voor de filiaaltjes,’ zegt de bibliotheekbediende. Blijkbaar hebben ze in de Brugse randgemeenten heel kleine filialen. Spreekt hier de neerbuigendheid van het centrum voor de rand? In de Raaklijn vind ik Filosofie van de kroeg van Hans Schnitzler. Het onderwerp spreekt me aan.

*

X heeft het over de kost van de noodzakelijke klimaatmaatregelen, over de rol van de banken en over de Belgische overheid, die nog in miljoenen rekent waar het eigenlijk over talloos veel miljarden zal gaan. Maar blijft X niet nog te veel binnen het systeem denken? Is er niet een radicale breuk nodig, desnoods met burgerlijke ongehoorzaamheid en geweld? Y haalt Extinction Rebellion aan en Code Rood. We zien dat de overheid er alles aan doet om dergelijke bewegingen meteen te intimideren. (…)

*

(…)

7895

Brugge, Grauwwerkersstraat - 260328

13 * 50,7 * 27,1 * 139 * 763,7

Varsenare - Snellegem - Zedelgem - Westkerke - Roksem - Varsenare - Sint-Andries

vorig jaar 355

13 april 2025

(…) de laatste bladzijden van Elizabeth Finch van Julian Barnes, die gespecialiseerd lijkt in het schrijven van boeken die je, als je ze echt goed wilt begrijpen, eigenlijk onmiddellijk na de laatste bladzijden opnieuw zou moeten beginnen lezen. (…) ‘een verkeerd beeld van de eigen geschiedenis hoort bij het mens-zijn’ (199).

*

(…)

*

Tijdens een wandeling luister ik naar Touché, dit keer met een zekere Edward Boute, die iets belangrijks was bij Google, daar waarschijnlijk bakken geld verdiende, maar dan toch ontslag nam en een boek schreef: Elimineer!. Alles wat je niet gelukkig maakt, moet overboord, ook als dat mensen zijn. En werken moet je alleen doen als je daar zin in hebt. De vrouw van Bonte doet ook iets belangrijks, dus kan Bonte het zich wel permitteren om enkel als hij daar zin in heeft te werken. Die man maakt het naar mijn aanvoelen wel erg bont, hij maakt me boos. Hoe is het mogelijk dat zo iemand een podium van twee uur krijgt om dergelijke hautaine nonsens te verspreiden.

*

(…)

*

(…)

14 april 2025

(…)

*

(…) Ik ben iets te vroeg op de plaats van mijn afspraak met P, de kerk van Ver-Assebroek, zodat er tijd is om even rond te lopen op het kerkhof en de graven van Gust en Jan Palmans en CC op te zoeken. Op het graf van Roger D, de vader van mijn jeugdvriend Danny, staat een aandoenlijk stenen bordje: ‘van de buren’. Een mevrouw spreekt me aan. Ze vindt het jammer dat hier niet, zoals op de militaire begraafplaatsen in de Westhoek, een boek ligt met alle namen. Het doet me iets om in de taal ‘van hier’ met deze eenvoudige vrouw ‘van hier’ te praten. De verbondenheid met de eigen grond. (…) Tijdens mijn wandeling met P betreden we even het domein Engelendale. Ik was er nooit eerder. Er is een mooi uitzicht vandaaruit. Uiteindelijk gaan we nog iets drinken in café Het Nieuw Gemeentehuis tegenover het Gaston Roelandtsplein. Ook dit café zal binnenkort, binnen negen maanden, verdwijnen en worden opgeslokt door de vastgoedmogols. We hebben het over de dingen in onze omgeving die ongemerkt verdwijnen. P, die ook van Assebroek is, kent zijn gemeente goed en kent er ook veel mensen. Om de haverklap begroet hij een binnenkomende gast. En wanneer ik om acht uur – nadat we vijf uur samen hebben doorgebracht – naar huis vertrek, heb ik de indruk dat hij nog wel even zal blijven ‘plakken’.

*

(…)

7894

Sint-Kruis, voormalig klooster De Torre - 260327

7893

260327

vorig jaar 354

12 april 2025

Y is al om 7 uur op om haar yogaoefeningen te doen. Ze praat enthousiast over haar moestuin. Er heeft een egel overwinterd onder een omgekeerde kruiwagen. Er hangt een nevelsliert over de schapenwei: vandaag wordt de laatste mooie dag van een lange reeks mooie dagen. Y vertrekt naar Roeselare om daar het ouderlijk huis te helpen leegmaken. Ik praat daarover bij het ontbijt met X. Hoe organiseer je de verdeling? Hoe waardeloos zijn ooit waardevolle oude meubelen? We hebben het ook over Vaderader. X vraagt waarom ik B eerst anonimiseer, om dan toch zijn echte naam te noemen. Ik kan niet goed uitleggen waarom ik dat zo heb gedaan. Maar, zo zegt X, hij heeft het boek wel in één ruk uitgelezen, het heeft hem ‘vastgepakt’. We hebben het over werkelijkheid en verdichting, over hoe de (auto)biograaf een structuur moet geven aan iets wat uit zichzelf geen structuur heeft: het leven. We hebben het ook nog over Stephan Vanfleteren en Bieke Depoorter, over de ‘charlatans’ Michaël Borremans en Luc Tuymans, en over (…). X vindt Vanfleteren ook een ‘charlatan’. Van Depoorter herinnert hij zich een apocalyptische foto van een bos met niets dan boomstronken onder een onheilspellende hemel. We maken een wandeling naar een wijnbedrijf wat verderop in de straat. Een gesprekje met de uitbaatster. We mogen proeven van vier soorten witte wijn. Ik koop een fles voor mezelf en een voor X en Y, voor het verblijf. Met rugwind sta ik tweeënhalf uur later thuis. Tijdens mijn terugrit hoor ik op de radio hoe Lotte Kopecky Parijs-Roubaix niet wint.

*

Om halftien komt F langs. (…) We hebben het voornamelijk over vrouwen en de liefde – ik kan me nu, een nacht verder, niet van de indruk ontdoen (…) dat we niets wezenlijks of onmisbaars hebben gezegd.

foto Vanfleteren: Robin de Puy
foto Depoorter: Koen Bauters

7892

Brugge, Concertgebouw: Anton Corbijn
vertelt over zijn portret van Joy Division – 260322

12 * 73,4 * 26,3 * 143 * 713,0

Damme - Siphon - Damme - Vivenkapelle - Moerkerke - Sijsele - Donk - Oedelem - Beernem - Moerbrugge - Oostkamp - Loppem - Sint-Michiels 

vorig jaar 353

10 april 2025

Op bezoek bij A (…) in een ultraproper modern ingericht nieuw rijhuis. Aan weerszijden van de smalle maar rijkelijk van daglicht voorziene woonkamer: boeken, boeken, boeken. In dubbele rijen. Veel exemplaren nog in plastic folie gewikkeld en dus ongelezen. Reeksen. Verzamelde werken. Pléiade, privé-domein… We zitten drie uur samen (…). Rondgang langs de boeken, ook in het bureau en op de zolder. (…)

*

(…)

*

The Conversation van Francis Ford Coppola (1974). Had ik al gezien, zo merkte ik van in het begin, maar het was toch weer flink schrikken toen ik in mijn boekhouding zag dat dat amper drie jaar geleden was. Visionaire film over privacy. Nu is het allemaal honderd keer erger, hoe we langs alle kanten en in alle omstandigheden in de gaten worden gehouden.

11 april 2025

Wakker met twee dromen. In de eerste ligt P te sterven op het asfalt na een aanrijding. De ontzetting en machteloosheid daarbij. Wanneer ik even later naar die plek terugkeer, blijkt alles al te zijn verdwenen. In de tweede droom is S verbolgen omdat ze neuzend in de bakken met afgeprijsde boeken (die zijn opgesteld op het trottoir voor de boekenwinkel, net als die keer toen we in Parijs Milan Kundera zagen) boeken aantreft die driemaal goedkoper zijn dan de exemplaren die ze zich nog maar een paar dagen geleden tegen de volle prijs heeft aangeschaft.

*

(…)

*

(…) We praten van zes tot twaalf onafgebroken bij. Orval als aperitief, daarna rode wijn bij de spaghetti en uiteindelijk nog een Quintine als afsluiter. Alle mogelijke onderwerpen worden een voor een afgehandeld: de gezondheid, zorg voor de ouders, relaties, de noodzaak van humor in een relatie, zelfmoord, euthanasie, internationale politiek, Trump… We hebben het ook over de vermijdbare dood van een 63-jarige vriendin die aanvankelijk weigerde om haar darmkanker te laten behandelen omdat ze dacht dat het wel vanzelf zou genezen en pas instemde als het al te laat was. De opluchting van het eindelijk wees zijn na veel miserie. X en Y hebben nu allebei geen ouders meer. We hebben het ook nog over de films die we onlangs hebben gezien. X is enthousiast over de Callas-biopic met Angelina Jolie. Tijdens ons gesprek zie ik achter het raam de volle maan oprijzen boven de nok van het oostelijke atelier en dan voorbijreizen naar het westen.

7891

Brugge, Gulden-Vlieslaan - 260325