zondag 12 februari 2017

de winter van 2017 – 17

Ik keek naar de eerste aflevering van Made in Europe, een – zo schrijft Humo’s internettelevisiegids – ‘Nederlands-Belgische documentairereeks waarin Dimitri Verhulst aan de hand van acht thema's het culturele DNA van Europa probeert te ontrafelen’. Maar wat heb ik nu eigenlijk gezien?

Op een gegeven ogenblik staat Verhulst iets te vertellen over anarchisme. ‘Een anarchist,’ zo zegt hij, ‘is iemand die alles omver schopt en dan kijkt wat er is blijven staan. De anarchist is niet geïnteresseerd in het alles omver schoppen, maar in wat is blijven staan.’ Maar hoe moet ik mij dat voorstellen: alles omver schoppen en dan voortdoen met wat is blijven staan? Dat lijkt me toch niet zo logisch. Nu goed, het zal anarchistisch geredeneerd zijn.

Dimitri interviewde in Moskou een mevrouw die lid was (of nog altijd is) van Pussy Riot, een punkgroep die een paar jaar geleden keet schopte in een orthodox gebedshuis. Dat kwam de leden van die groep op anderhalf jaar gevangenis en werkkamp te staan. Maar goed, dat kon deze mevrouw niet tegenhouden om nog altijd enige afstand in te nemen ten aanzien van het Russische establishment, al kan ik mij niet indenken dat ze omwille van wat ze hier zei opnieuw de nor in zal moeten want daarvoor klonk het net iets te onsamenhangend. De jongedame noemde zich een sociaal constructivist, vond dat actie hoorde te primeren op woorden, en vond biologisch determinisme niet interessant omdat ze dan haar vrijheid zou moeten inleveren. Dat laatste leek mij begrijpelijk voor iemand die anderhalf jaar heeft moeten brommen. Dimitri probeerde nog een lijn in het gesprek te brengen door, zichzelf op de piano begeleidend, het lied ‘Voir un ami pleurer’ van Jacques Brel te debiteren, maar aangezien mevrouw Pussy Riot geen woord Frans verstond, was dat ook maar een slag in het water. Dimitri leek vooral zichzelf te ontroeren.


We trokken ook nog naar Athene, waar onze gids een opvoering bijwoonde van De apologie van Socrates, want hij moest het in deze aan ‘rebellie’ gewijde aflevering natuurlijk over die Griekse filosoof hebben, en naar Dublin, want daar wachtte de zanger van The Virgin Prunes hem op om het over punk te hebben.

Het is me niet duidelijk geworden waar de programmamakers met deze aflevering naartoe wilden. Over rebellie heb ik niets interessants vernomen, of het zou het weetje moeten zijn dat Jacques Brel pas na vier jaar in de kartonfabriek van zijn vader te hebben gewerkt er de brui aan gaf, en dat hij in zijn jonge jaren trouwde met een vrouw die hij maar in die mate graag zag dat hij zijn beste vriend mee op huwelijksreis nam, ‘om zich niet te vervelen’. Overigens was Brels eerste artiestennaam ‘Berel’, een anagram van, jawel, rebel.

Hilarisch was uiteraard de passage in Zweden om het – u raadt het nooit – over Pippi Langkous te hebben. Ja, die mocht in een thema-uitzending over rebellie niet ontbreken.

Neen, Made in Europe heeft mij niet overtuigd. Ik vrees dat het, wat mij betreft, bij deze ene uitzending zal blijven. ’t Was me net iets te veel de Dimitri Verhulst-show – het is inderdaad een mooie jongen, vooral die strakke blauwe hemden en die in Reetveerdegem opgedane getormenteerde blik. Maar van het thema heb ik te weinig opgestoken – en dat heus niet omdat ik er op voorhand veel over wist. Neen, ik weet er nog altijd even weinig over. Verhulst doet te nadrukkelijk zijn best om non-conformist te zijn; zijn buiten-de-lijntjes-kleurderij is mij te salonfähig; de haarlok die voortdurend de meeste aandacht wegkaapt iets te bestudeerd; de beide naso-labiale huidplooien iets te symmetrisch – behalve dan wanneer de schrijver, zéér rebelleus, binnen beeld een sigaret opsteekt.

Mocht het u nog interesseren, de volgende afleveringen zijn gewijd aan: ‘religie, de vrije vrouw, verbeelding, de duistere kant, verlangen, vernieuwing en idealen’.




naschrift

Ludo De Witte Tx Pascal, weer een programma dat ik heb gezien zonder het te hebben gezien... Toch vind ik dat DV, als conformist, een behoorlijke dosis non-conformisme in huis heeft, hij komt af en toe behoorlijk radicaal uit de hoek, tegen de PVDA aan schurkend. Toch knap voor een letterenboer die van zijn winkel moet leven, er zijn er veel die het niet aandurven een deel van hun potentieel publiek tegen de haren in te strijken.

Pascal Cornet Dat is inderdaad het interessante van Dimitri Verhulst: zijn bijna programmatische m'enfoutisme ten aanzien van de zogenaamde hoge cultuur ofte het elitarisme. Zijn volksigheid is zijn handelsmerk. Ook uit noodzaak want op een brede eruditie zul je de man niet kunnen betrappen, vermoed ik (maar we moeten oppassen met vermoedens). Op zich zou dat heel interessant kunnen zijn, zoals bijvoorbeeld een Louis Paul Boon vanuit de onderbuik van de samenleving (en vanuit zijn eigen onderbuik) grote kunst heeft weten te maken. Maar het populisme van Verhulst is onecht. Verhulst is inderdaad in de eerste plaats een middenstander. En dat kun je hem niet eens kwalijk nemen. Dat van dat tegen-de-haren-in-strijken moet je me bij gelegenheid maar eens uitleggen. Het is in elk geval iets wat de man doet, maar dan vooral in zijn eigen dos, lijkt mij.
 

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen