Mijn reactie op een stuk van Dominique Willaert over het uitsterven van de Franse dorpen.
**
Het op zich goedbedoelde rookverbod is hier mede de oorzaak van. Natuurlijk is het goed dat het roken werd en wordt uitgebannen, je hoort mij het omgekeerde niet verdedigen. Maar al die vaste klanten die niet meer mochten roken tijdens het kletsen met hun maten en dorpsgenoten bleven eerst minder lang in het café en bleven uiteindelijk wég. Ik zeg het al jaren: het voordeel van het rookverbod (minder kanker en te vroege overlijdens) weegt niet op tegen het nadeel (vereenzaming, uiteenrafeling van het sociaal weefsel, psychisch lijden). En je denkt toch niet dat al die weggebleven caféklanten gestopt zijn met roken?
Overigens is het Franse cafébeleid zo hypocriet als maar kan. Want hoe kunnen de overgebleven cafés alsnog een béétje overleven? Juist. Door de PMU. De tabaksverslaving wordt ingeruild voor gokverslaving. En dan waarschuwt de plaatselijke nationale loterij Française des Jeux op haar affiches die aan de caféruit hangen voor de gevaren van verslaving en dat je niet mag gokken onder de achttien jaar.
Ik ben mij bewust van de gevaren van nostalgie, maar op dit punt was het vroeger toch echt wel beter. De Franse dorpen lééfden. Ik kwam er graag. Nu word ik er alleen maar treurig van. Waar zijn de mannen die met een peuk tussen de lippen en een aperitiefje voor hun neus aan de ‘zinc’ de match van gisterenavond of het onweer van vanavond stonden te bespreken? Waar zijn de vrouwen die op weg van de winkel (die ook nog bestond) naar huis even binnensprongen om het laatste nieuws op te snuiven? Je ziet ze niet meer. Zien die mensen elkaar nog? Houden ze de boel nog samen? Betekenen ze nog iets voor elkaar? Houden ze het dorp leefbaar?
Ik hoorde onlangs dat er een kentering in gang zou zijn gezet. Veel jongere mensen keren terug naar de dorpen, of gaan er voor het eerst naartoe nadat ze in de stad zijn opgegroeid. De woekerprijzen op de vastgoedmarkt in de stad, maar ook de mogelijkheid van telewerk, zorgen hiervoor. Misschien is het waar, maar dan allicht enkel voor de dorpen in de periferie van de steden. Op het diepe platteland is de woestijnvorming, zowel demografisch als klimatologisch, volop aan de gang en wellicht niet meer te keren.
