ILP, ABSOLUTE DEMOCRATIE §36-40
De tijd van de internationale afspraken is voorbij. We zijn in een chaos beland waarin enkel nog het recht van de sterkste geldt. Giuliano da Empoli geeft drie oorzaken: (a) de generatie die zich herinnert hoe moeilijk het was om na de Tweede Wereldoorlog een internationale orde te stichten is verdwenen; (b) internet mobiliseert foute vooroordelen; (c) de chaos is een terugkeer naar de normaliteit want de naoorlogse orde was een uitzonderingssituatie. De trage, bedachtzame democratie is een anachronisme geworden.
37.
Geert
Wilders deed zijn eigen kabinet struikelen over migratie, maar dat
thema verdween van de agenda door de veel belangrijkere geopolitieke
verschuivingen. Intussen heeft hij wel een doelbewuste aanval
ondernomen op de democratische rechtsstaat. Het enige antwoord op de
normalisering van dergelijke fascistoïde praktijken is het cordon
sanitaire.
38.
Doordat
Europa zich niet heeft gedistantieerd van de Israëlische genocide in
Gaza en van de Israëlisch-Amerikaanse aanvallen op Iraanse
doelwitten in juni 2025 heeft het alle moreel gezag verloren. Mede
daardoor is er een eind gekomen aan de internationale rechtsorde en
zegevieren opnieuw, tachtig jaar na het einde van de Tweede
Wereldoorlog, de wetten van de jungle. Het is niet bewezen dat Iran
op het punt zou staan een kernbom te produceren, wél dat Israël dat
buiten alle internationale akkoorden om wél heeft gedaan. Oorlog is
Netanyahu’s verzekering tegen wat hem boven het hoofd hangt door de
corruptiezaken waarin hij is verwikkeld. Trump volgt hem, in weerwil
van het Amerikaanse isolationisme, uit ijdelheid. Europa is verdeeld,
onder meer omdat het in Duitsland een taboe is om kritisch te zijn
ten aanzien van Israël.
39.
Democratie
vergt goed geïnformeerde burgers. Daarom ondergraven dictators
onderwijs en vrije nieuwsgaring. Maar ook de digitale ontwikkelingen
vormen een bedreiging voor de kritische zin die noodzakelijk is voor
het goede functioneren van de democratie. Het teveel aan onmiddellijk
beschikbare informatie vormt een bedreiging voor expertise; de
waarheid wordt gereduceerd tot meningen. De olgaritmes fragmenteren
de samenleving. ChatGPT maakt het leerproces onmogelijk. Deze essays,
zegt ILP, zijn niet méér dan een achterhoedegevecht.
40.
Een
democratie is constitutioneel als ze erop gericht is te grote
machtsconcentraties te bemoeilijken, onder andere door middel van het
principe van de scheiding der machten. In een absolute democratie
vloeien de drie machten samen in de persoon van de democratisch
verkozen leider en heerst de dictatuur van de meerderheid.
Minderheidsvisies en de oppositie worden in de pers en het parlement
tegengewerkt. De democratie wordt in de absolute democratie op
democratische wijze ontmanteld. Meer nog: de absolute democratie van
Trump beschouwt de (overgebleven) Europese constitutionele
democratieën als een bedreiging. De VS is uit op een regime
change in Europa en wordt daarmee een bondgenoot van Rusland.
