Pascal Digital

2760

2012-01-29T08:42:00.000+01:00

Gent - 110912

wolken 289-294

2012-01-29T08:39:00.000+01:00

Willem Jan Otten, De bedoeling van verbeelding

289

Westenwind, mijn lievelingsweer, lage doorschijnende wolken in processie, voortvarend, veel blauw daartussen. (29)

290

Dekenachtige bewolking met doorschenen strepen, zuidoostenwind, zoel weer waar je de duinrozen sterk bij ruikt. (33)

291

Donkere wolken en harde regen toen we wegreden, maar al op de Hollandse brug, de polders in, kon je zien dat het lichter zou worden naarmate we noordelijker kwamen – en zo is het, op Vlieland is het ‘matrozenhemdenweer’, witte wolken, met waken felblauw ertussen. Westenwind, matig, mijn lievelingsweer. (49)

292

Noordwestenwind, een harde koude die veel zeegeraas brengt en lage wolken met zwarte randen en nu en dan een striemende bui. (69)

293

‘He is irretrievable, like clouds.’ In het woordenboek staat er voor ‘irretrievable’: ‘reddeloos verloren’, maar er zit ‘retrieve’ in, wat je associeert met jacht, het terugbrengen van aangeschoten prooi. Dat van wolken te zeggen geeft een vreemde, ware spanning. (77)

Otten bespreekt een (in het Engels vertaald) vers van Czeslaw Milosz

294

Boven de zee stonden, toen ik Steentjes uitliet, wolken, ver weg, voor het overige is de hemel wolkeloos. (136)

2759

2012-01-28T10:10:00.000+01:00

Brugge - 110913

2758

2012-01-27T08:38:00.000+01:00

110917

reactie

2012-01-26T17:58:00.001+01:00

De 'dingen' die je schijnbaar terloops fotografeert zijn meer dan de voorwerpen die in je omgeving een banaal leven leiden. Soms zie ik zo'n ding 'uit zichzelf treden' als ware het de pijp van Magritte. Herleid tot randen, omtrekken, vormen, contrasten en kleur worden ze iets dat meer tot de verbeelding spreekt dan een potje met een lepeltje of de zeilen van een speelgoedbootje op een roze oceaan.

Paul

2757 / de dingen 66

2012-01-26T07:04:00.003+01:00

110914

schrikkel 021

2012-01-26T07:01:00.000+01:00

J. en R. kwamen eten op de Eikenberg. We serveerden een slaatje met gerookte forel en vervolgens een visschotel met kleurig groentenassortiment. J. en R. eten geen vlees. Groen en rood waren – net als in het interieur – in het groentenassortiment vertegenwoordigd in de vorm van groene en rode paprika. We spraken ook over Groen, de politieke partij welteverstaan, maar ook over de fiets en andere transportmiddelen, over de vorige bewoners van S.’s woning, en over de werkzaamheden die in het huis werden en nog moeten worden uitgevoerd. We dronken misschien iets te veel rode wijn.

reactie

2012-01-25T21:59:00.001+01:00

Beste Pascal,

Dit is een zeer dichte beschrijving van uw gevoelens. De sombere stemming komt goed over. In Duitsland is er een groot verschil tussen de stations. Grotere stations – bijvoorbeeld in Aachen, Düsseldorf of Köln – zijn prachtig gebouwd. Triest zijn de stations in de buitenwijken. Daarover heb ik ook een blog geschreven (op 2 december 2011).

Groeten uit Duitsland
Dieter

schrikkel 020

2012-01-25T06:48:00.000+01:00

Ik moest alweer aan Herman van Veen denken, de tweede keer in korte tijd (zie hier). Dit keer aan dat liedje ‘Hilversum 3’: ‘Op elke steiger weerklonk een lied. En ieder had zijn eigen stem.’ De tijd van toen, toen de werklieden nog zongen en schuifelden naar passerende charmes. Deze mannen zongen, en ze deden dat in de taal van Molière. Een klotejob, roltrappoetsen – maar zij losten het elegant op. En als ze de woorden niet kenden, dan floten ze. En ondertussen maar soppen en wrijven. Het werk schoot aardig op. Met hun gele pakjes hadden ze iets van kanaries. Kanaries in de ondergrondse, behoeders der mijnwerkers. Dankzij hun werk kunnen forenzen in de Noord-Zuidtunnel gebruikmaken van glimmende roltrappen. Het gefluit fleurde mijn dag op. Toen een van de mannen me in de gaten kreeg en zag dat ik het een prettig zicht vond, glunderde hij me toe.

2756

2012-01-25T06:35:00.000+01:00

Brugge - 110913

de dingen 65

2012-01-24T22:51:00.001+01:00

111010

reactie

2012-01-24T22:48:00.000+01:00

Le Havre: betekent ook een veilige plek, een schuiloord en dat maken ze ervan voor die jongen.
S.

wolken 286-288

2012-01-24T09:31:00.002+01:00

Kees Fens, In het voorbijgaan

286

Zeilen bollen in de wind, en de wolken beloven koelte. (70)

287

Jaren later zag ik in de Alpen in de verte een berg: hij leek de vorm van een ijsmuts te hebben, prachtig spits liep hij toe; erboven zweefde een witte wolk – de pompoen. (127)

288

Aards is die kunst; men kan die beelden aanduiden als ‘doorschenen wolkenranden’: licht uit de hemel schijnt om de aardsheid heen. (179)

schrikkel 019

2012-01-24T08:40:00.001+01:00

Reizen met de trein is in vergelijking met de ellende op de zogenaamde snelwegen een uitermate aangename aangelegenheid, maar dat belet niet dat het ook zijn triestige kanten heeft. Bijvoorbeeld in dat moment net voordat de trein het station binnenrolt. Dan hangt er soms, en zeker bij onaangenaam koud en nat weer, iets precairs in de lucht. Naast het verwachtingsvolle dat eigen is aan het aanvatten van een reis, is er ook iets onbestemd onbehaaglijks. Iets uitgeschuds. Iets waar iedereen zo snel mogelijk – dat voel je gewoon – van af wil. Zo was het ook deze ochtend. Ik zag het toen ik die mensen in het wachtlokaal zag zitten; ik zag het aan de golvende veeg van verveling die over het glas was uitgezet. En ik zie het nu, op de foto, aan de glans op de perrontegels en aan de scheve horizonlijn: dat onbestemde, onbehaaglijke, uitgeschudde.

schrikkel 018

2012-01-24T07:23:00.000+01:00

De waterketel stond op en dat was ik vergeten, tot ik opeens besefte dat ik de ketel niet had horen fluiten en dus ging ik kijken in de keuken en daar stond de ketel, stil. Bewegingloos maar ook: geen geluid voortbrengend. Er was geen kokend water, maar er was ook geen vuur: dat was uitgegaan. Gasgeur was er evenmin, godzijdank. En dan herinnerde ik mij dat ze gisterenochtend een put voor mijn voordeur hadden gegraven en inderdaad, zo leerde mij een blik door het raam, daarin werd nu gewerkt. De gastoevoer was afgesloten, blijkbaar. Ik vraag me af: moeten de bewoners van het appartementsgebouw daarvan niet worden verwittigd? Mijn fornuis heeft een veiligheidsmechanisme – zodat bij hernieuwde gastoevoer via een bekken waarin het vuur is gedoofd geen nieuw gas de keuken wordt ingeblazen, met alle ontploffingsgevaar van dien. Maar hebben ze in de appartementen onder mij allemaal een fornuis met een veiligheidsmechanisme?

Ik vroeg het de mannen die in en om de put aan het werken waren. Ze hadden aangebeld, zeiden ze. Maar dat was gelogen: ik had niets gehoord. Ik vroeg hen of het wel veilig was om onaangekondigd het gas af te sluiten. Wij dachten dat u niet thuis was, luidde het antwoord. Ze moesten wel nog bij me binnen ‘om de leiding te ontluchten’. Zo kan iedereen weer opgelucht ademhalen. Maar dit is toch, me dunkt, een procedure met een luchtje aan.

2755

2012-01-24T07:12:00.002+01:00

Brussel, Paleis voor Schone Kunsten - 110917

schrikkel 017b

2012-01-23T15:59:00.001+01:00

Paul kwam langs, deze avond. Het was alweer een tijd geleden – we hadden dus wel wat gespreksstof op te halen. Hij heeft de analoge fotografie definitief vaarwel gezegd. We hadden het over de prijzen die Pentax en Hasselblad op e-bay halen. Ook onze internetactiviteiten werden aan een nauwgezet onderzoek onderworpen. Structuur en regelmaat zijn belangrijk. En dan waren er de reizen.

Wat zijn die groene lichtjes?, vraagt Paul wanneer hij op het schermpje van mijn fototoestel het resultaat bekijkt. Ik weet het niet, Paul. Het lijkt een weerschijn maar waarvan?: ik heb in de hele kamer wel talloze wachtlampjes van toestellen, maar niet ééntje dat groen is. Zegt het iets over wat in jouw ogen, jouw hoofd schijnt?

ongefotografeerd 6-10

2012-01-23T15:55:00.000+01:00

6. langs de steenweg naar Beaumont in Marchienne-au-Pont: een jonge vrouw die met een koptelefoon op een aan een voordeur opgehangen kerstmanpop staat te fotograferen

7. aan mijn tafel: L., maar ik durfde haar niet te vragen of ik een portret van haar mocht maken

8. in Brussel: een armoedig geklede oude man die een invalidenkarretje voortduwde met daarin een stel krukken

9. in De Panne: het pand waar vroeger de kinderamusementzaak ‘Clown City’ was gevestigd, wordt, blijkens de bouwaanvraagaffiche aan het raam, te zullen worden omgebouwd tot een begrafenisonderneming

10. op de Hoefijzerlaan in Brugge: twee vlotjes voorsorterende nonnen in een grijze monovolume

de man die wij niet zijn

2012-01-23T12:23:00.000+01:00

(werknotities bij ‘Perimeter’, de eerste cyclus van Paul Demets, De bloedplek)

De titel van Paul Demets nieuwe bundel, De bloedplek, bevat al meteen een dubbelzinnigheid: ‘plek’ betekent zowel plaats als vlek, en in combinatie met het woord ‘bloed’ wordt hier dus evengoed verwezen naar gronding, verworteling, ontstaansbodem als naar een misdaad of een ongeluk of iets fysieks of fysiologisch dat minder aangenaam is.

De bundel bestaat uit vier cycli. De eerste, ‘Perimeter’, en de laatste, ‘Horst’, bevatten respectievelijk tien en zestien titelloze gedichten. De tweede, ‘Lounge’, en de derde, ‘Broedplaats’, tellen er zeventien en acht, met telkens een woord als titel. De laatste vijf gedichten van de tweede cyclus vormen de reeks ‘Kamer 1-5’.

De structuur van de gedichten in De bloedplek vertoont kleine variaties. De basisvorm is ofwel een drie of vier kwatrijnen tellend gedicht, al dan niet gevolgd door een strofe die uit één of twee regels bestaat. Van deze basisvorm wordt een paar keer heel lichtjes, bijvoorbeeld met een extra witregel, afgeweken, maar één keer toch ook heel drastisch: in de eerste cyclus, ‘Perimeter’, gelijkt het achtste gedicht qua structuur in niets op alle andere.

Een perimeter, zo leert Van Dale, is ofwel een omtrek van een kromlijnige figuur, ofwel de som van de zijden van een rechtlijnige figuur, ofwel een instrument waarmee de uitgestrektheid van het gezichtsveld wordt gemeten. Aangenomen dat een mens een kromlijnige figuur is, lijkt vooral de eerste betekenis in aanmerking te komen.

In de eerste cyclus verkent Demets de aflijning van zijn hoofdpersoon, de grenzen tussen deze persoon en de buitenwereld; hij komt tot een identiteitsbepaling door aan te geven wat zich buiten zijn hoofdfiguur bevindt. Maar ook de derde betekenis, het gezichtsveld, speelt mee in die mate dat het zien en de ogen een belangrijke rol spelen. Zo al in de eerste regel van het openingsgedicht: ‘Een diepe blik onthoudt hij ons niet […]’.

De hoofdpersoon is een ‘hij’, door Demets meer dan eens uitdrukkelijk onderscheiden van een ‘we’. Een ‘ik’ komt in die hele eerste cyclus niet één keer voor. Wel een ‘je’ en een ‘wij’ en een ‘ons’. ‘We zijn / hem niet, maar kennen hem. Alleen zijn naam ontbreekt.’ En: ‘ze pleiten ons vrij om af te wijken als het ook met ons / die kant op gaat. Doen we hem toch aan, dan houdt hij / de lippen op elkaar.’ En ‘Men kent zin plaats; // daar ga je toch van uit.’ Het is een hele wirwar van persoonlijke voornaamwoorden, die eerste gedichten. Het vraagt wel wat oriëntatievermogen bij de lezen. ‘Het schudt ons duchtig door elkaar.’ En: ‘Helder zien we niet.’

Wat betekent dat niet-samenvallen van personages? Waarom dat uitdrukkelijke afstand nemen van die ‘hij’? Waarom dat voortdurende zich voordoen als, dat altijd opnieuw kleren aanpassen en aanknopen, dat verstrikt zijn en verknoopt zijn, het in andermans schoenen staan?

Wie is die ‘hij’ eigenlijk? ‘Hij’ is een man, ‘de man die wij / niet zijn’. (En wie is dan die ‘wij’?) ‘Hij’ is iemand die door de bewakingscamera’s niet wordt gezien. Is de ‘hij’ een constructie van de ‘wij’, die dan een soort van plechtstatige aanduiding is van de ‘ik’, die, in de mate dat hij in het ‘normale leven’ wordt omringd door medemensen een meervoudige entiteit is? De ‘hij’ is misschien de dichter? ‘Hij trekt zijn spoor.’ En: ‘Er is iets dat buiten ons blikveld ziet.’ De ‘hij’ ziet dingen die ‘wij’ niet zien. Zijn perimeter is ruimer, rijker.

‘Hij’ en ‘we’ bevinden ons in deze gedichten in vreemde, kille, vijandige omgevingen. Het wordt niet met zoveel woorden gezegd, maar ze lijken een kantoorgebouw te zijn, een ziekenhuis, een winkelcentrum.

In dat winkelcentrum voltrekt zich dan een ramp. Uiteraard, u raadde het al, in dat ene gedicht dat er tussenuit springt. Opeens blijkt wie die ‘hij’ is. In het eerste gedicht al ‘legt hij aan’ – maar dat is ons, gedachteloze mallbezoekers, ontgaan. (‘Helder zien we niet.’) Als we goed zouden hebben gelezen, zouden we hebben begrepen dat hij onder zijn jas iets draagt, iets van metaal, en dat hij ons daarmee bij de kraag grijpt. ‘Hij prent zich / ons in. Hij telt ons uit. Hier komen we niet / met hem weg. We zijn niet meer te bewegen.’

De mall is een bloedplek. De ramp heeft zich voltrokken. De man die wij niet zijn (en toch weer wel, in zekere zin (‘hij / kruipt onder onze huid’ – of kijk naar het motto dat Demets voor deze eerste cyclus heeft geplaatst: ‘hij is net zo iemand als jij’, uit De dubbelganger van Fjodor Dostojevski)) heeft met ‘de bijl die in zijn hoofd / begraven ligt’ doeltreffend doel getroffen.

Dit bloedbad is zinloos. Wij kunnen het niet plaatsen. ‘Het liefst zijn wij dan diegenen die er altijd buiten staan.’ Wij willen daar niets mee te maken hebben. Maar het is er wel. Zulke dingen gebeuren, weten wij maar al te goed. Maar het leven gaat door. De berg bloemen en knuffels groeit aan. En in de dood zit alweer nieuw leven te wachten, zoals blijkt uit de slotwoorden van de eerste cyclus: ‘Zwelt vruchtbegin.’

2754 / schrikkel 017a

2012-01-23T07:17:00.005+01:00

Drie maanden per jaar, dat is een volledig trimester, staat op het stationsplein van Brugge een heel ijssculpturendorp. Wat een jaar of tien geleden begon met een tent, is inmiddels uitgegroeid tot een evenement met bollenkraam, café, apart onderkomen voor de ticketverkoop, enzovoort. Duizenden mensen komen zich vergapen aan de tijdelijke beeldhouwwerken die, zeer gepast voor een winterevenement, uit ijs zijn vervaardigd.

Eén probleempje: er zijn geen winters meer. Om het tot sprookjesfiguren verkapte ijs in vorm te houden, dient de hele barak tot het vriespunt gekoeld te blijven – slechts ingewijden weten hoeveel energie daarvoor nodig is bij een buitentemperatuur die nauwelijks onder de tien graden zakt. Men kan er een ijscrème op verwedden dat een flinke hap uit de omzet hier de lucht wordt ingeblazen. Maar geen nood, het publiek dat dit soort kitsch aangrijpt voor een dagje uit, is vanzelf niet het meest milieubewuste en ergert zich alleen maar aan wie zich geroepen voelt om met het geheven vingertje een opmerking over de ecologische impact van dit soort manifestaties te maken. Moralist! Groene jongen! Elitaire ecologist!

Dit jaar werd uitgerekend op de eerste vriesdag een punt gezet achter het ijssculpturenfestival. Altijd interessant om dan eens met een fototoestel langs te komen. Niet dat ze pottenkijkers dulden, hoor – maar als je het goed aan boord legt, kun je wel leuke plaatjes schieten. Van de generatoren bijvoorbeeld, die drie maanden onder een beschermkap hebben staan draaien opdat niemand ze zou zien. Van het ijskasteel in de tent dat met een bulldozer wordt afgebroken. Van de kunstig gekapte ‘beelden’ die op een container worden gegooid. Of van deze ijsbeer, die lijkt te mogen terugkeren naar een van die schotsen in het Hoge Noorden die mede door toedoen van alle ijssculpturen- en ijspistenongein bij ons van de ijskap is losgekomen – waardoor hij, de beer, in de hoofden van sombere doemdenkers hét symbool van het opwarmende aardklimaat is kunnen worden. ‘Eisbär'n müssen nie weinen.’

2753

2012-01-22T11:29:00.002+01:00

Brussel - 110917

ander register

2012-01-21T12:07:00.000+01:00

Ik ben opgegroeid in een wereld waarvan de veiligheid werd gegarandeerd doordat de ongelijkheid, die ook die wereld kenmerkte, in grote mate onzichtbaar bleef. Veel armoede was er niet, we werden er in elk geval nooit mee geconfronteerd. Ik herinner mij hoe schokkend de eerste aanblik van een bedelaar was, ik was een jaar of tien. Werklozen, vluchtelingen, illegalen: dat was allemaal schier onbekend. Ik groeide op, en samen met mij een hele generatie, in een beschermd milieu. In dat opzicht is de wereld veel veranderd. Het is niet meer mogelijk om de ongelijkheid onzichtbaar te houden. Hij sluipt onze levens binnen; het valt niet langer te negeren dat rond ons, en niet eens op grote afstand, mensen leven die het met veel minder moeten stellen. Hoe gaan we daarmee om?

Dat is de centrale vraag in twee recente films: hoe ga je om met het schuldgevoel dat wordt veroorzaakt door de zeer acuut zichtbaar geworden ongelijkheid?

De Fransman Robert Guédiguian, in Les Neiges du Kilimandjaro, en de Fin Aki Kaurismäki, in Le Havre, beantwoorden de vraag op min of meer dezelfde manier: je moet mensen in nood bijstaan, ook als je daarvoor moet ingaan tegen de wettelijke voorschriften. De ethische plicht overrules de legaliteit. Of, met andere woorden: de wet is in deze veranderde wereld niet meer moreel. We hebben een andere moraal nodig.

In Les Neiges… zorgt een koppel voor de kinderen van de alleenstaande man die hen eerder op brutale wijze heeft overvallen en die door hun toedoen – zij sporen hem op en geven hem aan – in de gevangenis is beland. Nu de vader bromt, is er niemand die de zorg van die kinderen op zich neemt. Criminaliteit is erfelijk, die kinderen maken dus veel kans de weg van hun vader op te gaan. Dus neemt het koppel eigengereid het initiatief. Om voor de kinderen te kunnen zorgen, moeten ze regels overtreden. En dus overtreden ze die regels.

In Le Havre zien we hoe een zeer menselijke ‘arm der wet’ (vertolkt door Jean-Pierre Darrousin, die ook in Les Neiges… een hoofdrol speelt) de jonge illegale vluchteling, die aanvankelijk door een arme schoenpoetser op illegale wijze werd opgevangen, laat ontkomen. Ook hier wordt het onmenselijke karakter van een wet die nog niet is aangepast aan de veranderde wereld aan de kaak gesteld.

Beide films mogen een zelfde thema behandelen, en dan nog vanuit een gelijkaardig standpunt, het verschil is toch groot. Guédiguian vertelt zijn verhaal zonder al te veel franjes. Zijn scenario is sterk, zij het misschien toch een beetje ongeloofwaardig – maar dat geeft niet, daardoor krijgt het verhaal iets parabelachtigs. Maar in esthetisch opzicht heeft Les Neiges du Kilimandjaro niet veel te bieden. De acteurs doen hun best, maar de setting blijft schraal. We zitten in het miserabilistische register van een Ken Loach. Kaurismäki daarentegen toont zich wel een echte cineast. Hij doet iets met het medium, iets wat het vertellen van het verhaal en het neerzetten van een realistische setting ver overstijgt. Elk beeld is bestudeerd en draagt onmiskenbaar het ‘Kaurismäki’-stempel. Geen enkel kleur, geen enkel kostuum, geen enkel attribuut is toevallig. De esthetiek creëert een sprookjesachtige sfeer, een eigen en volstrekt herkenbaar universum. De acteurs spelen en spreken spaarzaam. Er valt geen woord te veel – zoals ook de interieurs (en het zijn vooral interieurs – terwijl Les Neiges…, daarbij vergeleken, in opvallend grote mate buiten speelt) leeg en kaal blijven, maar daarom niet kil en ongevoelig zijn. Guédiguian toont, op het documentaire af. Kaurismäki maakt een eigen wereld. Hij toont niet, hij filmt. Hij brengt zo weinig mogelijk actie in beeld. En als hij dat doet, schematiseert of suggereert hij. De weerschijn van blauwe zwaailichten op een muur en het geluid ervan tonen ons dat de flikken in aantocht zijn. Meer hebben we niet nodig.

Guédiguian speelt op het gevoel, op het sentimentele af. Kaurismäki boort een diepere laag aan: achter, of onder de ethische problematiek getuigt hij van een diepe verbondenheid met échte mensen, en misschien zelfs in de eerste plaats met zijn acteurs. Ook Guédiguian werkt altijd met dezelfde acteurs, maar daar voel je meer een vriendschappelijkheid, een collegialiteit. Bij Kaurismäki denk ik dat de vriendschappen veeleisender zijn. Deze groep acteurs zijn op een existentiëler, essentiëler, niveau verbonden met hun regisseur.

Les Neiges du Kilimandjaro en Le Havre zijn allebei zeker de moeite waard – maar ze spelen in een ander register.

schrikkel 016

2012-01-21T10:29:00.001+01:00

In de zomer is het een drukte van belang in het Graaf Visart de Bocarmépark. Van ver buiten de buurt komen ouders hier hun kinderen laten spelen. Op warme dagen is het er zo druk, dat een ijsventer het al eens de moeite waard vindt om hier te komen staan. Het Visart-speelplein, een jaar of twee geleden nieuw aangelegd. De tuigen beginnen al te verbleken, maar ze kunnen zeker nog een tijd mee. ’s Nachts, als het niet te koud is, komen ‘jongeren’ hier ‘hangen’. Ze drinken hun drank uit de nachtwinkel – en ’s morgens liggen de flessen en de lege sigaretten- en snoepverpakkingen mooi naast en onder de banken op de grond. In een van de appartementsgebouwen die uitgeven op dit park woon ik, op de bovenste verdieping. Ik kijk uit op het park, ik zie de wandelaars, de kinderen die over de paden racen, de meisjes uit de meisjesschool die hier komen lopen c.q. strompelen. Ik kijk uit over de bomen naar de wolken en zie de meeuwen, de kauwen, de eksters. Ik zie de seizoenen voorbijtrekken. Nu ruisen de kale takken in de wind, straks zijn er weer de kinderstemmen en de gilletjes die hoorbaar zijn onder het gebladerte. En als het heel warm wordt, hoor ik af en toe de toeter van de ijscoman.

2752

2012-01-21T09:56:00.000+01:00

Omgeving Honfleur - 110907

schrikkel 015

2012-01-20T14:41:00.000+01:00

Het was de laatste dag van de fototentoonstelling over de Commune van Parijs. De Commune van Parijs? Dat had bij mij niet veel meer dan een belletje doen rinkelen. Het was meer dan nodig om vooraf wat informatie te verzamelen.

De tentoonstelling had, hoewel hij was georganiseerd in het Musée de la Photographie in Mont-sur-Marchienne, een vooral historisch-documentaire waarde. De – meestal erg kleine – afdrukken toonden de communards op de barricades, de aan flarden geschoten huizen, de neergehaalde kolom op de Place Vendôme, de standrechtelijke executies, de deportaties naar verre eilanden. De interpretatie (de ‘les’) beperkte zich in grote mate tot de suggestie dat de toen nog prille fotografie al meteen in dienst werd genomen door de propaganda. En door de toeristische industrie want al meteen na de feiten werden er vanuit Engeland trips voor ramptoeristen georganiseerd: de Parijse puinhopen pasten wonderwel in de toenmalige – romantische – fascinatie voor ruïnes. De ideologische disputen over de betekenis en het belang van de opstand – chaotische vrijbuiterij?, strijd van hoofdstad tegen land?, protocommunistisch experiment? – bleven buiten beeld.

2751

2012-01-20T06:51:00.002+01:00

Honfleur - 110907

schrikkel 014

2012-01-19T21:22:00.000+01:00

In Aalter zitten er naast de E40 rode en blauwe konijnen in het bos. In Leisele staat er een Vrijheidsbeeld op een oprit. Talloos zijn de tuinkabouters, nimfen, mythologische figuren en herten in de Vlaamse voortuintjes. En hier, in een holle boom langs de openbare weg in Donk, wacht (of waakt?) een gnoom.

Lang voorbij is de tijd dat religie de openbare of semi-openbare ruimte bevolkte met figuren, dromen, verhalen. In volle ernst gebeurde dat: in nissen en kapelletjes, langs kruiswegen en op calvaries. Nu is er ironie. Dit soort beelden wordt niet met de bedoeling te troosten geplaatst maar om lichtjes te ontregelen. Ze kleuren het landschap – in Vlaanderen op zich al behoorlijk krankzinnig – met een toets van humor en absurditeit.

facebookbericht 23

2012-01-19T21:16:00.000+01:00

ik wil bij deze al mijn facebookvrienden geruststellen: ik ben niet gelukkiger dan u, maar wellicht ook niet ongelukkiger; laat het ons op een gezonde middelmaat houden, u hoeft in elk geval uw geluksgevoel niet van mij te laten afhangen! (zie hier)

2750

2012-01-19T07:39:00.000+01:00

Honfleur - 110907

mijn woordenboek 350

2012-01-18T22:10:00.000+01:00

A PRIORI

Morgen gaat de zon op voor iedereen. Zoveel is zeker. We staan er gelukkig niet al te vaak bij stil dat dit misschien niet evident is. Want ís het wel zeker? Om het zomaar aan te nemen, hebben we een basisvertrouwen van doen. Wie zegt dat het voldoende is te weten dat de zon al x aantal miljoen keer is opgegaan om er zeker van te zijn dat dit wonder zich morgenochtend opnieuw zal voltrekken, heeft het mis. De waarschijnlijkheid is groot, maar is het een garantie? Evenzeer moeten we erop vertrouwen dat ons huis er nog zal staan als we thuiskomen. Dat de Aarde niet plots uit zijn koers zal slaan. Of zal worden getroffen door een opwarming van tien graden in één keer. Dat we niet opeens aan een totaal andere vorm van zwaartekracht worden onderworpen. Dat mensen ons niet vreemd aankijken, alsof we van een andere planeet komen, wanneer we hen een simpele vraag stellen zoals, bij de bakker, ‘een Waldkorn gesneden alstublieft’. (Wij gaan er van uit dat die bakker wéét wat wij daar dan mee bedoelen.) Dat soort voorbeelden. Zo en niet anders is het gewone leven. Enzovoort.

Dat mensen van wie wij dachten dat zij ons kenden ons zullen herkennen.

Bij dat alles staan we gelukkig niet al te veel stil. Nooit, eigenlijk. We leven ons leven en vertrouwen erop dat het wordt gekenmerkt door een minimum aan continuïteit. We vertrouwen erop dat iedereen stopt voor rood en doorrijdt bij groen.

Maar dat vertrouwen, waarop is dat gebaseerd?

We vullen lottoformulieren in. We hebben dat al honderd keer, misschien wel duizend keer gedaan. Zonder resultaat. En toch doen we het steeds opnieuw. We zouden dat allang niet meer doen als we bij het spelen op de lotto hetzelfde a priori zouden hanteren als wanneer we ons ’s avonds te ruste leggen en er dan van overtuigd zijn dat we de volgende ochtend in dezelfde wereld zullen opstaan. Want we winnen nooit iets. Mochten we van dezelfde a priori’s uitgaan als in het dagelijkse leven, we zouden allang niet meer op de lotto inzetten. Neen, zo werkt het niet. Al wonnen we honderd keer, of duizend keer, niets, we blijven geloven dat het de volgende keer wél zal lukken. Dat druist, in zekere zin, tegen elke dagelijks-leven-logica in. Het gokken en het toeval beantwoorden aan een ander soort a priori, blijkbaar.

(Dat doet mij denken aan Herman van Veen. Niet mijn favoriete artiest, maar één zinsnede uit een van zijn shows of liedjes blijft in mijn hoofd hangen: ‘Hallo, God, speelt U ook mee met de Lotto?’)

Nutteloos om eraan te twijfelen, maar misschien toch niet helemaal zinloos om te beseffen hoe onwaarschijnlijk het al bij al is: dat de zon nóg eens zal opgaan, dat de kleinere boom op de achtergrond ongeveer even groot is als de grote boom op de voorgrond en alleen door de wetten van het perspectief zo klein lijkt, dat de persoon die ik in de spiegel zie inderdaad ikzelf is, dat mijn geliefde ook morgen mijn taal zal begrijpen, dat wij min of meer hetzelfde blijven bedoelen als wij het over de kleur ‘rood’ hebben, dat een kind zijn moeder altijd graag zal zien, dat wij na onze dood van niets nog een besef zullen hebben.

Waarom zouden wij dan van niets nog een besef hebben? Misschien is het nu zo (niemand kan het bevestigen), maar zal het ook zo zijn in het uur van onze dood? Wij nemen dat alles aan, maar op basis waarvan? Zal twee plus twee morgen nog altijd vier zijn? Of vanavond? Straks? Begrijpt u wat ik zeg? En zo ja, op basis waarvan ga ik ervan uit dat dit zo is? Nog zo’n a priori.

Neen, beter niet daaraan te denken. Het werkt verlammend. Enkel sciencefictionauteurs varen er wel bij.

Blijft de tijd in dezelfde richting voortgaan? Blijft de Aarde draaien? Doet ze dat niet, dan gaat morgen in elk geval de zon niet nog eens op zoals ze dat vandaag heeft gedaan. En zo is de cirkel rond. (Zal de cirkel altijd rond zijn? Wat is rond?)

de dingen 64

2012-01-18T10:21:00.000+01:00

120101

wolken 280-285

2012-01-18T10:18:00.000+01:00

Giuseppe Tomasi di Lampedusa, De Tijgerkat

280

Op het fresco van het plafond ontwaakten de goden. De scharen tritons en dryaden, die zich van de bergen en de zeeën te midden van framboos- en cyclamekleurige wolken spoedden naar een getransfigureerde Conco d’Oro om de glorie van het geslacht Salina te verkondigen, schenen plotseling zo overvloeiend van vreugde, dat zij de eenvoudigste regels van het perspectief veronachtzaamden. (8)

281

Toen zij boven aan de trap gekomen waren, die met lichte bochten en grote plateaus van de tuin naar het paleis voerde, zagen zij achter de bomen aan de horizon de avondhemel: uit zee kwamen enorme, inktkleurige wolken op. Zou misschien de toorn van God gestild zijn en er een einde zijn gekomen aan de ieder jaar terugkerende kwelling van Sicilië? Duizenden andere ogen keken op dat moment naar die grote, verkwikking brengende wolken, door de zorg voor duizenden zaadjes in de schoot der aarde daartoe gebracht. (71)

282

De hemel was wolkeloos: de wolken die hij ’s avonds begroet had waren er niet meer, ze waren weggetrokken, wie weet waarheen, naar minder schuldbeladen dorpen, over wie de goddelijke toorn een zachter oordeel had uitgesproken. (79-80)

283

Het is niet bekend of hij in de afgeslotenheid van zijn groene kamer zich niet aan een meer concrete droom overgaf; vast staat, dat hij aan de galante decoratie van die herfst in Donnafugata alleen bijdroeg als ontwerper van wolken en verdwijnende horizonnen en niet als bouwer van architectonische massa’s. (146)

284

Het was nauwelijks dag; het kleine beetje licht dat erin slaagde het wolkendek te doorbreken, werd opnieuw tegengehouden door de eeuwig vuile venstertjes. (178)

285

Zij geleken meer op deeltjes waterdamp die uit een stilstaande plas opstegen om naar de hemel te gaan en daar de grote lichte en vrije wolken te vormen. (228)

driekleur 83

2012-01-18T10:09:00.001+01:00

We hebben met de krant op onze knieën minutenlang gekeken naar die pittige, schattige meiden. Waren wij nog maar twintig… Wat worden we oud, muf, krakerig, bokkig, dat we deze charming spring-in-the-fields niet meer hun mintgreen en white en brown en red en gold en black en pink gunnen. En dat allemaal in tebilized cotton… Het is toch eigenlijk verrukkelijk.

Ewoud Sanders (samenst.), Taaltumult, 80

schrikkel 013

2012-01-18T09:00:00.002+01:00

Als je dan toch naar een fles moet grijpen voor houvast, dan is S. Pelligrino mineraalwater misschien nog niet zo’n slecht idee. Grapjeuh! G. kijkt streng voor zich uit, naar de boekenkast-buiten-beeld – de wipneus-van-weleer is er nu echt wel helemaal uit. Het baardje had beter getrimd kunnen zijn, het haar daarentegen is meer dan oké, om niet te zeggen echt wel cool – en in vestimentair opzicht vind ik de smaak van mijn jongste zoon: toppie! Op de foto ook nog een foto van ondergetekende, een tekening (mooi in de linkerbovenhoek geplaatst, maar dat is toeval) van Bruno Van Dycke, en links op de voorgrond, achter het lepeltje, een kop van Anne Perneel, keramiekster. Zo zijn velen aanwezig. De twee drinkglazen op tafel zijn van Amora-mosterd – amora hier geen loos woord zijnde.

2749

2012-01-18T08:57:00.000+01:00

Honfleur - 110907

schrikkel 012

2012-01-17T07:18:00.000+01:00

In de jaren zeventig kon je dat type bloemenversiering ook aantreffen in badkamers, in de vorm van ribbelstickers die je op de bodem van het bad moest kleven: dat hielp tegen onverhoeds uitglijden. De combinatie van bruin, roze en bleekblauw is écht iets van die tijd. ’t Zijn van die bloemen die niet echt opfleuren, eigenlijk. Daaraan moest ik denken, toen ik voor me uit deze mevrouw haar karretje zag voorttrekken. Ze kwam het bos met de knalrode bomen binnen en toen was ik opeens vertederd door die knullige betrachting van schoonheid. Iemand ontwerpt zoiets, iemand schaft zich zoiets aan: uitgerekend dat boodschappenkarretje en niet een ander. En dan trek je het – op weg waarheen? – een groot deel van je leven achter je aan. Want boodschappenkarretjes, dat is niet iets wat je vaak vervangt.

2748 / de dingen 63

2012-01-17T07:01:00.001+01:00

Honfleur - 110907

reactie

2012-01-16T20:08:00.001+01:00

In je nieuwe reeks over foto's die je niet nam herken ik mezelf. Vroeger, herinner ik me, deed dat soms pijn. Een foto aan je zien voorbijgaan. Een 'gerateerd' stukje vergankelijkheid die nooit meer terugkwam. Nu ben ik aan de beterhand. Het doet me weinig meer. Soms maakt het me zelfs heimelijk blij. Ongedwongen te kunnen genieten van een stukje leven dat ik niet langer hoef te 'nemen'.

En toch, die foto nummer vijf, die jij niet nam. Die heb ik, denk ik, wel genomen. Of toch ongeveer. 't Was in Parijs, Jeu de Paume, twee weken terug, Diane Arbus... Ik zag het gebeuren en ik drukte af, met beide ogen open. En heimelijk blij.

Paul

© Paul Willaert

schrikkel 011

2012-01-16T13:59:00.001+01:00

De akoestiek in de zaal is vreselijk, de geluidsversterking abominabel. Je kunt maar iets van het gesprek met Stefan Hertmans opvangen als je heel geconcentreerd luistert – bijna met de ogen toe. En dan heb ik het nieuwe boek waarover hij het heeft al gedeeltelijk gelezen. Het gaat over – ik spiek hier van het blaadje waarop ik notities nam – ‘pornoficatie’, het ‘emotioneel cabaret in de politiek’, de ‘dubbelzinnige houding ten aanzien van emoties’, Peter Sloterdijk en Peter Venmans, dat je niet met een serieus gezicht een wereldverbeteraar kunt zijn, de ‘Vlaamse identiteit’, ‘Giorgione in de storm’, dat het niet slecht is om in het vagevuur te belanden als je uit de hel komt (zoals Dante wist), dat grote schrijvers zoals Michel Houellebecq de avant-gardetroepen van de sociologie vormen, Jonathan Franzen, Montaigne, dat je maar een persoonlijkheid kunt hebben door níet normaal te zijn, dat je de ‘democratische plicht’ hebt om ‘op een slinkse manier te mobiliseren’, dat de elite tegenwoordig in de media zit. En nu terug aan de lectuur van De mobilisatie van Arcadia!

ongefotografeerd 1-5

2012-01-16T13:45:00.000+01:00

nieuwe rubriek!

1. op nieuwjaarsochtend in een witte vrachtwagen die voor een beenhouwerij in Dikkebus dubbelgeparkeerd staat: een in witte schort gehulde man die op het punt staat twee aan haken opgehangen karkassen uit te laden

2. vroeg in de ochtend aan het station: kinderen achter een vuile busruit

3. midden in de gang die in het station onder de sporen doorloopt: een vrouw met donkere huidskleur en een rugzak die met een stokje het smeer uit haar oor peutert

4. op de trein, naast mij gezeten: een meisje dat met zwarte stift een uitvoerige notitie maakt in een Moleskine-notitieboekje

5. wachtend voor het rode licht aan de Dampoort: een man en een vrouw op de fiets, voor mij wachtend voor datzelfde licht, schijnbaar harmonieus met elkaar pratend maar met tussen hen in de sterk uitvergrote foto op het reclamepaneel aan de overkant van de ringweg van een hoofd van een huisvrouw met een angstige, geschrokken gelaatsuitdrukking

2747

2012-01-16T08:32:00.000+01:00

Omgeving Honfleur - 110905

reactie

2012-01-15T21:00:00.002+01:00

Bedankt! Toen ik Judith Butler las kwam ik dit begrip tegen, geen idee wat het inhield. Dit maakt het veel duidelijker!

Anoniem

schrikkel 010

2012-01-15T20:09:00.000+01:00

Een ongewoon vroege wandeling naar de bakker in mijn straat, die elke dag al om half zeven open is. Het is nog stil, de eerste, nog lege, stadsbus is net voorbijgedenderd. De maan is laat, ik bedoel hij staat nog hoog, en hij is niet vol – maar het scheelt niet veel. Andere vroege vogels komen samen bij de felverlichte winkel. Goedemorgen: iemand die buiten komt, houdt de deur voor me open. Een geur van warm kruim en chocolade walmt naar buiten. Volle schappen. Het volkorenbrood is al bijna helemaal afgekoeld en laat zich makkelijk snijden.

2746

2012-01-15T07:32:00.000+01:00

Omgeving Honfleur - 110905

schrikkel 009

2012-01-14T16:43:00.000+01:00

T., P., F. en T.

P. en F. kwamen langs om eens te horen hoe we het hadden gesteld in P.’s huis in Bourgondië. Heel goed, het is een bijzonder geschikte gîte, groot, comfortabel, uitstekend gelegen en met kunde en toewijding ingericht. Ik wil er echt bij zoveel mogelijk mensen reclame voor maken. Wie graag wandelt en fietst, komt in die streek zeker aan zijn trekken. Wie gewoon wil uitrusten ook: genietend van de stilte in de natuur, met een goed boek en een glas wijn bij het vuur of op de steengoede matrassen. En culturele hoogvliegers als Autun, Vézelay, Avallon of Saulieu liggen op een uur, maximum twee uur autorijden. T. kwam nog binnen met taart en allen bogen zich over de stafkaart om te zien welke wandelingen we hadden gemaakt. T. had op de kaart de trajecten met fluostift aangeduid.

terugblik 69 (984/1000)

2012-01-14T11:05:00.001+01:00

(070308)

Een vissersboot in Aalter

Vorige zondag vonden we op een aftands industrieterrein in Aalter-Brug, aan het kanaal van Brugge naar Gent, een man die met een kettingzaag een vissersboot aan het slopen was. Een titanenwerk, want de eiken balken waaruit de romp was opgetrokken, zagen er bijzonder stevig uit. De boot, in de jaren vijftig van de vorige eeuw gebouwd voor de Zeebrugse vloot, was vijftien jaar geleden in het bezit van deze man gekomen. Hij had de boot gerestaureerd, had er een nieuwe brug op gebouwd, had de intentie gehad om het schip als pleziervaartuig te gebruiken. De boot had een tijdje in het kanaal voor het industrieterrein aangemeerd gelegen. Tot op een dag, aldus de man, die met zijn kettingzaag in de hand even verpoosde en heel bereidwillig onze vragen beantwoordde, een kerel met een simpel boortje zeven gaten in de romp had gemaakt. Onder de waterspiegel. De boot had water gemaakt en was gezonken. Wie de dader was, daar had de booteigenaar wel een vermoeden van. Ook van het motief voor de misdaad: korte tijd daarvoor had een bende jongeren gereedschap uit de boot gestolen. Zij waren geïdentificeerd met behulp van beelden van de bewakingscamera op het aanpalende industrieterrein. De booteigenaar had de politie op hen afgestuurd, en blijkbaar hadden zij het nodig gevonden zich voor deze smadelijke confrontatie met de arm der wet te wreken.

Bewijzen wie de boot tot zinken had gebracht, kon de man niet. Hij werd verplicht om het wrak uit het kanaal te laten ophijsen – dat karwei alleen al had hem een paar honderdduizend frank gekost – en nu moest hij van de eigenaar van het terrein de boot zo snel mogelijk doen verdwijnen. Dat doe je niet in één, twee, drie – en omdat het laten wegslepen en slopen ook een bom geld zou kosten, deed de man het dan maar zelf.

Met de kettingzaag maakte hij sneetjes in de scheepswand – ’t was alsof hij een draak met een aardappelmes te lijf ging. Hij was veroordeeld om, als het ware, in zijn eigen vlees, in zijn eigen droom te snijden. Dat het pijn deed, was duidelijk: hij sprak met liefde over de boot, wanneer deze was gemaakt, uit welke hout- en metaalsoorten, wat voor een motor er in stak en uit welke onderdelen deze bestond en hoe zwaar dat allemaal woog. De motor alleen al woog zeven ton, had drie cilinders (die om het uur door de bemanning moesten geolied worden) en was in het Duitse Kiel gemaakt. De boot woog bij het ophijsen zeventig ton, met behulp van tegenwichten had men kunnen beletten dat de kraan bij het bergen was gekanteld. Er hadden duizenden vissen in de boot gewoond: dat was gebleken na het ophalen. Dat was dan ook het eerste karwei geweest toen de boot op het droge lag: een wel één meter dikke laag blinkende en wriemelende bliek terug het kanaal in werpen. ’t Was geen vissersboot meer, maar een visboot.

Terwijl de man dit alles vertelde, maakte ik wat foto’s. Vanuit de heup fotografeerde ik ook de schipper-sloper terwijl hij naar zijn schip keek en erover vertelde. Er blonk iets vreemds in zijn ogen, er klopte iets niet aan zijn verhaal. Hij ging niet in op het medeleven dat ik hem betuigde voor zijn toch wel pijnlijke karwei. Het was alsof hij iets achterhield. Ik weet het niet, het was maar een gevoel. Misschien, zo beeld ik mij nu in, was de boot door een eigen stommiteit gezonken, en had de man het hele verhaal verzonnen en achteraf de zeven gaatjes geboord om het te doen kloppen.

2745

2012-01-14T07:38:00.000+01:00

Omgeving Honfleur - 110905

schrikkel 008b

2012-01-13T16:18:00.001+01:00

Het was een weddenschap: voor 5 euro zou ze een minuut in zee gaan. Tot en met kopje onder. De temperatuur vormde geen beletsel: het heeft dit jaar nog niet gevroren en het water is ’s winters meestal warmer dan de lucht. Maar misschien zouden de hoge golven voor problemen zorgen. A. trok het zich niet aan en ging te water. Op de dijk achter ons ontstond er bekijks. Een paar mensen applaudisseerden zelfs. Lang hield de ijsberin het niet uit. Niet eens een minuutje. S. was nog zijn lens op zijn toestel aan het schroeven. Maar de weddenschap was gewonnen. A. kreeg een badhanddoek rond haar schouders en begon alvast te glunderen voor de fotoshoot.

2744

2012-01-13T06:42:00.000+01:00

Omgeving Honfleur - 110905

schrikkel 008a

2012-01-12T18:46:00.000+01:00

S. moest nog een andere boodschap doen – ik keerde met F. terug naar oma’s huis. Oni, zegt F. consequent, en wij bevestigen haar daar in. Dit restant van haar kindertaaltje blijft bruikbaar om het onderscheid met haar moeders moeder, die ze wél Oma noemt, te vergemakkelijken. F. babbelt de hele weg honderduit. Ze babbelt de weg weg. Ze stelt vragen, ratelt er op los, doet observaties waar geen volwassen mens van terug heeft. Het is een schat van een kind. Ik laat haar de weg terugzoeken in de duinenverkaveling. Bij elk kruispunt roept ze de hulp in van haar smurf.

schrikkel 007

2012-01-12T06:48:00.000+01:00

Het was schrikken, toen we zagen dat een van de bomen in C.’s tuin was omgewaaid. Hij was gelukkig niet op het dak gevallen, ook niet op dat van de buren. Neen, mooi tussen beide in, bovenop de een halve eeuw oude schommel, die nu – ondanks zijn robuuste bouw – zichtbaar de gevolgen draagt van het onprettige contact. Het was vorige week gebeurd, tijdens de storm die hier blijkbaar heeft gewoed – maar waar wij in Bourgondië niet veel van hadden gemerkt. Het is zeker geen toeval dat de boom omwaaide kort nadat bij de buren een bomenrij nogal drastisch werd gesnoeid: de wind kreeg hierdoor vrij spel en de ruimte tussen de twee huizen is geworden wat we hier een ‘tochtgat’ noemen. De vraag is logisch: welke boom wordt, bij een volgende storm, de volgende dominosteen?

2743

2012-01-12T06:39:00.000+01:00

Omgeving Honfleur - 110905

mijn woordenboek 349

2012-01-11T22:44:00.000+01:00

APPROXIMATIEF

Vaak wordt in een of ander semifilosofisch betoogje met de tegenstelling tussen wetenschappelijk en poëtisch taalgebruik uitgepakt. Het wetenschappelijke taalgebruik zou – quantumfysische spitsvondigheden eventjes buiten beschouwing gelaten – kunnen bogen op een bevoorrechte één-op-éénrelatie met de werkelijkheid. En die heeft op haar beurt een –minder naspeurbare – één-op-éénrelatie met de waarheid. Wetenschap en waarheid trekken met andere – of met dezelfde – woorden aan hetzelfde zeel. Vier en niets anders dan vier is de uitkomst van twee plus twee. Daarover kan geen discussie bestaan. 3,99 en 4,01 zijn niet precies genoeg. De valversnelling (g) is 9,81 m/s² en geen centimeter meer. Op onze breedtegraad welteverstaan want op de evenaar is dat wel even anders. Het soortelijk gewicht van lood is – afgerond tot op één cijfer na de komma want lood trekt zich van ons decimaal stelsel niets aan – 11,3. Madrid ligt in vogelvlucht op 2527 kilometer van Berlijn. Maar geldt dat ook voor de twee paar schoenen en de koffer die in die steden staan? Het liedje gaat over iets anders, iets vrijers, iets lossers. Emoties zijn niet meetbaar.

De cijfers heb ik moeten opzoeken maar ik begrijp uit mezelf heel goed wat Boudewijn de Groot bedoelde. Al heb ik in Berlijn geen koffer staan. Nooit gehad. (Of toch, die ene keer dat ik er overnachtte, maar dat doet hier niet terzake.)

Gevoel laat zich niet meten. Het zeel van de ziel is dubbelgeknoopt, het vertikt zich in perfecte pasvormen te laten persen. De poëzie, zo lijkt het dan, is een approximatieve aangelegenheid. De dichter benadert zijn waarheid langs de sluipwegen van de asymptoot.

Is dat zo? Het zou wel eens fout kunnen zijn. Poëzie heeft, zo leert Charles Ducal in zijn onvolprezen (zoals dat dan heet) Alle poëzie dateert van vandaag, niet in de eerste plaats met gevoel te maken. Dat is een misvatting. Poëzie is van aard veel nauwkeuriger dan al te gemakkelijk wordt aangenomen. Een goed gedicht, wordt wel eens gezegd en ik denk dat het – enkele mystificaties niet te na gesproken – waar is, is een gedicht waaraan niets meer kan worden veranderd. Er staat geen woord te veel en de woorden die er staan, zijn de juiste woorden. Ze kunnen er in Machelen-aan-de-Leie (50°57'N 3°29'E) van meespreken. De dichter gooit er niet met zijn klak naar. Hij zegt de dingen precies. Niet zoals ze zijn maar zoals hij ze zegt. De precisie zit in zijn – of haar – zegging.

Niet een beetje, niet bijna, niet dat het er niet toe doet – maar dwingend, precies en nauwkeurig, met noodzaak.

reactie

2012-01-11T22:27:00.001+01:00

Beste Pascal,

dit is een prachtige combinatie tussen muziek en landschap. Ik heb ook meerdere ideeën - zoals bijvoorbeeld de combinatie van economie en consum met Pink Floyd - Money. Ook Pink Floyd: die combinatie von Comfortably Numb met eenzaamheid en isolement.

Groeten uit Duitsland
Dieter

schrikkel 006b

2012-01-11T07:29:00.000+01:00

Avallon is onze laatste stopplaats voor de definitieve terugtocht. We eten een dagschotel met terrine de campagne, roggenvleugel en dessert (voor mij sorbet citron-cérise) in Le Chapeau Rouge (zeer aanbevelenswaardig), bezoeken kerk en remparts, wandelen wat door de straten en houden nog een sanitaire koffiestop in een van de cafés aan het pleintje. Met verplaatsbare bordjes worden – predigitaal – de scores en standen aangegeven in de Bourgondische voetbal-subcompetitie, een punkgezin solt tot groot jolijt van eenieder – behalve de betrokkene – met een boreling, en aan het ‘Place de l’Apéro’ genaamd terzijdetafeltje nuttigen moeder en dochter, eerstgenoemde dat ietsje te zwaarlijvig en laatstgenoemde al flink op weg, een milkshake. Dochterlief draagt zorg voor een schoothondje (keffertje ofte, in het West-Vlaams: preutelekkertje). Het afdak boven beider hoofd neemt de vorm aan van een vriendelijke geometrische wolk.

De patron, overigens, van Le Chapeau Rouge, antwoordde, toen we hem vroegen wat de dagschotel was: Moi. Le menu du jour, c’est moi. Het deed mij aan Flaubert denken. De man zag er met zijn openstaand overhemd, halskettinkje en te jonge jeans een beetje uit als een verwaaide charmezanger, een die, na ooit één keer te gast te zijn geweest bij Michel Drucker, zijn carrière was misgelopen.

Maar er toch nog een flinke zwaai aan had gegeven met zijn Chapeau Rouge.

2742

2012-01-11T07:04:00.000+01:00

Equemauville - 110905

schrikkel 006a

2012-01-10T20:49:00.000+01:00

De D944 naar Avallon slingert zich door het glooiende landschap van de Morvan. Geen volk op aarde legt wegen aan zoals de Fransen dat kunnen. En nergens rijdt mijn auto zuiniger dan hier. Als je de toegelaten snelheid niet overschrijdt, volstaat remmen op de motor om alle perfect uitgetekende bochten te nemen. (In het Frans doen ze dat heel mooi: entamer of zelfs négocier un virage!) Borden en wegmarkeringen verwittigen je op tijd als het niet kan zonder gebruik te maken van de rem. Met negentig per uur, de toerenteller nooit boven de 2500, zigzag je door het land. Als er dan ook nog eens een mooie wolkenlucht boven hangt en er wordt op het land een fotografenlicht geprojecteerd door een lage zon in de rug… Zet die cd maar wat harder, dames: No Line On The Horizon!

wolken 277-279

2012-01-10T20:32:00.000+01:00

Remco Campert, Alle dagen feest

277

‘Het is wel een mooie dag,’ meende de eerste vrouw.
Ze keek uit het raam in de lucht, op zoek naar de bewijzen voor haar veronderstelling, maar zij vond die niet, want de zon verborg zich juist achter een enorme grijze wolk. (23)

278

De zon scheen, de lucht was onbewolkt en in het bos, waar ik nu door wandelde, mijn voeten met een gevoel van lichamelijk welbehagen zettend in het zachte mos dat onder de bomen groeide, was het koel en geurig. (36)

279

‘Die dag zal een dag der verbolgenheid,’ zo zeurden zijn gedachten verder. ‘Een dag der benauwdheid en des angstes, een dag der woestheid en verwoesting, een dag der duisternis en der donkerheid, een dag der wolk en der dikke donkerheid.’ Toen nam hij een bundeltje gedichten van Hendrik de Vries uit zijn koffer en las tot de trein het station van de stad binnenrolde. (51)

schrikkel 005b

2012-01-10T07:47:00.000+01:00

Het was zíjn kruk. Het was, als er niet een van de klanten op zat, zíjn uitkijkpost. Hij spotte elke auto die voorbijreed, elke passant die zich door de regen naar een droge plek die niet zijn café was spoedde. Want regenen deed het, oudewijven – dat was de dwingende reden waarom we in Lormes het ‘Grand Café’, zo heette het etablissement, waren binnengevlucht. Dat, en de dringende behoefte aan een grand crème. Het café-interieur was, zoals bijna overal in Frankrijk, met de nodige inbreng van geometrie en formica deskundig vernield om aan de hedendaagse smaak aan te passen. Het exterieur ook, zo leerde de foto die op het randje boven de toog stond opgesteld: een hele rij schimmig geworden mensen in kleren uit het begin van de vorige eeuw (uitbater, vrouw van de uitbater, kinderen van het uitbatersgezin, toevallig op het ogenblik dat de fotograaf langskwam aanwezige klanten) poseert in zwart-wit voor de open deur en de kunstig met ingegraveerde bloemen versierde ruiten, onder de met grote witte blokletters geschilderde naam van het ‘GRAND CAFÉ’ en daarnaast de allang verdwenen merknaam ‘ANIS FUROR’ – en ik zie, bij het bekijken van dit soort documenten, altijd ook wat níet op de foto is te zien: de onder het doek van zijn op een driepikkel aan de overkant van de straat opgestelde platentoestel bukkende fotograaf, die – attention, ne plus bouger! – afdrukt, onder het bekijks van de dan wél nog levende stad; iedereen houdt de adem in en wanneer hij van onder zijn doek opnieuw tevoorschijn komt en er weer beweging komt in het tableau vivant voor de cafépui hervat het even opgehouden verkeer zijn gang en vragen een paar belhamels die net van school kwamen of ze niet ook even moeten poseren.

Voor de invoering van het rookverbod in gelagzalen moet hier toch nog iets van gezelligheid en convivialiteit hebben gehangen, schatte ik. Nu stond, heel vreemd voor een café, arte aan op de tv (een portret van een boerengezin ergens in een afgelegen uithoek van Schleswig-Holstein met een aangenomen, in de sneeuw spelend zwart kind) en kwam er af en toe een verlopen Lormesiaan gevolg geven aan zijn gok- en/of alcoholverslaving – wanneer zullen díe neigingen aan banden worden gelegd? Hij bleef nooit lang, die verlopen Lormesiaan: wanneer zijn tac-o-tac-krasbiljet alweer zonder gevolg van zijn laagje lood (het zal wel geen lood zijn!) was ontdaan, stond hij, een afscheid mummelend, op en keerde weer naar de loden lucht van landerig en grijs en nat Lormes.

Georges – laat ik hem Georges noemen – haalt het lege ballonglas binnen, veegt zijn toog voor de n-de keer vandaag proper en gaat weer op zijn kruk bij het raam zitten, wachtend op een volgende passant, een volgende klant.

2741

2012-01-10T07:34:00.002+01:00

Tussen Blangy-sur-Bresle en Envermeu - 110904

2740

2012-01-10T07:33:00.000+01:00

Tussen Blangy-sur-Bresle en Envermeu - 110904

reactie

2012-01-10T07:16:00.003+01:00

Ik zie met plezier de wasplaats van Tonnerre terug die een rol speelt in mijn roman De Kameleon.

Paul Claes

schrikkel 005a

2012-01-09T17:58:00.000+01:00

Wie dezer dagen, zoals wij, verwacht had om langs de oevers van het Lac de Pannecière (op vele borden in de omgeving Pannesière gespeld) een mooie wandeling te maken, komt bedrogen uit. Het stuwmeer is leeggemaakt om de dam te kunnen herstellen: betonrot en asbest wegwerken, verstevingen aanbrengen, het bouwwerk aardbevingbestendig maken (‘réalisation d’un système parasismique’). Naast de bochtige, anders ongetwijfeld idyllische oeverweg is nu een kaal bassin te zien, begroeid met grassen, met hier en daar zwart uitgeslagen boomstronken: restanten van vegetatie die al vele tientallen jaren bewaard zijn gebleven doordat ze niet aan de lucht werden blootgesteld – zoals een Vikingschip eeuwen na zijn teloorgang toch nog quasi intact door duikers kan worden aangetroffen en boven water worden gehaald. Op de bodem van het meer, twintig tot dertig meter onder de lijn die nu tegen de hellingen het normale waterpeil verraadt, liggen ook enkele bruggen. Ze leiden van nergens naar nergens, ze worden niet gebruikt, behalve door de vissen als schuiloord. Nu wachten ze wezenloos, hulpeloos bloot in het bizarre landschap op de terugkeer van het water.

Het plakkaat dat de werkzaamheden toelicht, wijst op de zorg die wordt besteed aan de ecologische omstandigheden. Een opmerkelijke paradox komt aan het licht: waar zestig jaar geleden de ingebruikname van de stuwdam in deze streek tot een ecologische ramp zonder voorgaande leidde (de overstroming van 520 hectare zeer waardevol bos- en landbouwgebied), lijkt nu het herstel van het meer – de toeristische waarde ervan, de visbestanden en dergelijke – een ecologische uitdaging van de eerste orde.

2739

2012-01-09T07:28:00.000+01:00

Tussen Blangy-sur-Bresle en Envermeu - 110904

2738

2012-01-09T07:27:00.000+01:00

Tussen Blangy-sur-Bresle en Envermeu - 110904

reactie

2012-01-09T07:13:00.001+01:00

Beste Pascal,

Het moet Mitterrand zijn. Dat heeft uiteraard geen enkel belang, behalve dat ik daar altijd het woord terre in zie. En ook het mi- van ’s persoons halfslachtigheid omtrent deze materie. Semi-nationalist.

Hartelijk,
S.B.

reactie

2012-01-08T16:46:00.000+01:00

In je tweede en veelbelovende Schrikkel-notitie lees ik geboeid hoe Tijd je bezighoudt. Hoe je dat dorp Tonnerre en die wasplaats beschrijft. De jongeren lummelend en de ouderen strompelend. Weinig hoopgevend.
Hoe je met een flashback het levendig 'kabaal' van vroeger laat verstillen tot 'ruisen' ...

Ik vind het mooi geschreven.

Hoe het komt weet ik niet maar toevalligheden doen Tijd telkens weer opduiken. Nu. Onontkoombaar. Ik las 'Alsof het voorbij is'. Maakt Tijd ons milder?

...of ben ik gewoon bang dat straks het kabaal wegsterft en er enkel nog het geruis van stromend water is?

P.W.

schrikkel 004

2012-01-08T16:15:00.000+01:00

In het gastenboek – of moet je zeggen: gebedenboek? – in de kathedraal van Autun heeft iemand een tekening gemaakt. Dat is ongebruikelijk. Meestal tref je in dit soort boeken geschreven boodschappen in aan: smeekbedes, verzoeken, dankzeggingen (om een onverwachte ontmoeting, een onverhoopte genezing, een behaald en duurbetaald rijbewijs of diploma), opmerkingen over het gebouw en de staat van bewaring ervan… Maar er staan ook flauwe grappen in, meestal van jonge mensen die tegen hun zin in groep het monument hebben moeten bezoeken. Vaak zijn de notities obligaat of weinig geïnspireerd, maar een enkele keer ontroeren ze, en altijd is de balpen zoek. Daarom ligt hij vaak aan een touwtje vastgebonden naast het schrift.

Hier dus een tekening. En niet eens een onverdienstelijke. Vlug geschetst, maar wel raak – wellicht uit het hoofd. Een engel die komt aangevlogen naar een kruis.

Buiten is het wereldberoemde twaalfde-eeuwse timpaan te bezichtigen, gemaakt (en, wat voor die tijd zeer ongebruikelijk was, gesigneerd) door Gislebertus, de beeldhouwer die ook in Vezelay meer dan verdienstelijk werk leverde. Zijn werk in Autun werd niet, zoals zovele andere religieuze kunstwerken, zwaar beschadigd ten tijde van de Franse Revolutie. Verklaring: nauwelijks 23 jaar eerder hadden de kanunniken van het kapittel de voorstellingen erop niet ‘hedendaags’ genoeg gevonden; ze bestempelden de beelden van Gislebertus als naïef, kinderlijk en middeleeuws, en lieten het hele timpaan onder een laag kalk wegpleisteren. In 1837 herinnerde een kanunnik zich het kunstwerk en liet de pleisterlaag opnieuw weghalen. Delen ervan dienden te worden gereconstrueerd.

Binnen in de kerk zijn de kapitelen de belangrijkste bezienswaardigheden. Enkele worden bewaard in de kapittelzaal, die te bereiken is via een trap die vanuit het koor vertrekt. Te bereiken wás, want vandaag is de kapittelzaal gesloten. Hij is enkel nog tijdens het toeristisch hoogseizoen te bezoeken. Vandalen, zo vernam ik van twee Autunoises die in de kerk aanwezig waren, hebben er lelijk huisgehouden: ze beschadigden een van de kapitelen – hopelijk niet dat waarop de Sommeil des mages is voorgesteld – en wat ze er allemaal op de muur hebben geschreven, mijnheer, u wenst het niet van ons te vernemen. Waarmee we opnieuw, langs een andere weg, in de Middeleeuwen lijken aanbeland.

Als ik iets in dat gastenboek zou willen schrijven, dan misschien (ik heb het niet gedaan): dat de mensen, ook de jonge, de genade deelachtig moge worden waardoor ze de schoonheid wél kunnen verdragen.

schrikkel 003

2012-01-08T15:49:00.006+01:00

De calvaire benoorden Château-Chinon wordt aangeprezen omwille van zijn vue panoramique. Terecht: het vergezicht, vandaag door laaghangende bewolking en druilerige regenbuien versluierd, maakt alle beloften van de geëmailleerde table d’orientation waar. Naar alle windstreken wijzende pijlen benoemen afstanden en plaatsen. Het uitzicht is, toch voor plattelandbewoners, adembenemend. Ook de drie kruisen van de calvaire staan op de cirkelvormige, al flink gecraqueleerde oriëntatietafel afgebeeld. ‘Weet jij welk kruis dat van de goede moordenaar is?’ vraagt T. Er waait een stevige wind.
Aan de voet van de calvarieberg is er de Espace François Mitterrand. Mitterrand was een tijd lang burgemeester van Château-Chinon. Geen religieuze symboliek hier, maar evenzeer theatraliteit. De tekst op het plakkaat bij de ingang van het herdenkingsparkje memoreert hoezeer de hier geboren president in de Franse bodem verworteld was. ‘Ik heb geen behoefte aan de idee “Frankrijk”. Frankrijk is iets wat ik beleef. Ik heb een instinctief, diep bewustzijn van Frankrijk, van het fysieke Frankrijk. Ik heb een passie voor de Franse geografie, het levende lichaam van Frankrijk. Daar heb ik wortel geschoten. Ik moet niet zoeken naar de ziel van Frankrijk: die ziel huist in mij.’ Ik wou dat ik iets dergelijks met onbevangenheid over mijn land kon zeggen, dat ik niet moest leven in een deelstaat waarvan de leiders mij een identiteit proberen aan te praten.

2737

2012-01-08T15:35:00.000+01:00

Honfleur - 110907

2736

2012-01-08T15:34:00.000+01:00

110903

schrikkel 002

2012-01-07T11:04:00.000+01:00

Tonnerre. Ik zag de wasplaats drieëntwintig jaar geleden een eerste keer. De stad leefde toen nog, nu is ze vooral uitgeleefd en – zoals zovele andere Franse dorpen en kleine steden – op sterven na dood. Huizen gaan hier van de hand voor zestig- en tachtigduizend euro, meldt de etalage van een vastgoedmakelaar. Al wat jong is hier, lummelt. De ouden wachten en strompelen. Een strompelt het café binnen, bestelt drank, gelijkt op Paul Cézanne. En dan gaan ze op de stoep aan hun sigaretten zuigen. Dat was een kwarteeuw geleden nog eens anders! Het verval is ingezet, je vraagt je bij dit alles af hoe het er over nog eens drieëntwintig jaar zal uitzien. Zullen er hier nog mensen wonen? De Fosse Dionne heb ik intussen nog een keer gezien, maar ik herinner me niet meer precies hoe ik dat toen ervoer en met wie. Er was ook een aflevering van Michiel Hendrickx’ bootreisprogramma Het Bourgondisch Complot, met op zijn foto’s van de wasplaats zeer groen ingekleurd water. En nu ben ik er dus weer. In een kring van verlaten en vervallen huizen, met negen op de tien zaken failliet en opgegeven: de wasplaats. Het water blijft er nog steeds opwellen. Twintig emmers per seconde, staat er op het toeristenbord, ook al halfvergaan, te lezen. Continuïteit, iets onuitputtelijks. En de stenen randen voor eeuwig gladgepolijst door het onophoudelijke wassen en schrobben van talloze tonnerroises d’antan. Ronduit kletsend in deze klankkast – het moet een kabaal geweest zijn. Nu is er enkel het ruisen van het water, het ruisen van de tijd.

2735

2012-01-07T09:12:00.000+01:00

S. - 110903

2734

2012-01-07T09:07:00.000+01:00

C. - 110902

reactie

2012-01-07T08:39:00.003+01:00

Beste Pascal,

ik lees je blog al vele maanden nu, en met de teksten, de uitspraken en foto's, dit is een van de beste die ik ken. Elke dag, ik rommel rond met veel plezier in je blog.

Dit is mijn blog-zijde:

dieter759.blogspot.com (op Duits)

Groeten uit Duitsland

Dieter

reactie

2012-01-07T00:20:00.000+01:00

bij dit

Het kan best hallucinant zijn die beelden (in De Morgen stonden er 8 (acht) foto's van wenende mensen), maar ik herinner mij toch dat bij het overlijden van Koning Boudewijn er zich rijen vormden aan het koninklijk paleis en mensen er uren stonden aan te schuiven tot ze onpasselijk afgevoerd werden. Wat is het verschil?

En als Pascal het heeft over geregisseerd worden en het zelf niet beseffen dan denk ik toch onwillekeurig aan de voorbije weken toen de Brugse centrumstraten dichtslibden met mensen. En wat kwamen die mensen daar doen? Blijkbaar kwamen die om te 'kopen'. Waarschijnlijk cadeau's, die dan één of twee dagen later onaangeroerd op een veilingsite aangeboden worden. Als klap op de vuurpijl (bemerk de analogie met de feestdagen in deze uitdrukking) lees ik dan dat ong. 30% van de eindejaarskoopjes op afbetaling gebeuren. En dan zijn we verwonderd dat we getroffen worden door een kredietcrisis. En in hoeverre is ook dit gedrag niet allemaal geregisseerd???

E.C.

2733

2012-01-02T07:11:00.002+01:00

Brugge - 111227

schrikkel 001 / mirage 54

2012-01-01T20:43:00.002+01:00

P. had mensen zonder plannen uitgenodigd. Er zouden hapjes zijn en er was muziek en iedereen had een fles mee. We wisten vooraf niet wie we zouden ontmoeten: een oudejaarsnacht als sneak preview. We leerden mensen kennen die hongerden naar uitwisseling. Glazenwasser en ex-cafébaas G. had behoorlijk ruige jaren achter de rug. P. kroop uit een metersdiepe put. L. kende de tekst van alle Franse liedjes uit het hoofd en vertrekt over een maand of drie naar Santiago de Compostella. Neen, niet op bedevaart, op pelgrimstocht. M. zei dat het goed was alleen te kunnen leven, na zeven jaar had zij eindelijk haar rouw verwerkt. O. houdt zich goed na een desastreus faillissement en een pijnlijke scheiding. Haar vriend C., projectontwikkelaar in Lille, wil haar zeker helpen. Dochtertje M. hield zich bezig met haar kerstcadeau, een iPad, maar danste later in de nacht toch ook dapper mee. Het was al laat toen P. ons iets liet horen en zien van Ramses Shaffy, een stevige rockversie van ‘Laat me’. Sommigen kregen de tranen in de ogen. Het was een heel intens moment.

2732

2012-01-01T13:49:00.000+01:00

Ter Hand - 110710

van boeken bezeten 11

2011-12-31T15:48:00.002+01:00

Ze dwalen in het huis rond, in steeds wisselende constellaties. Ze blijven soms maanden in een stapel verborgen, dan haal je er weer een van tussenuit. Meestal weet je ze liggen, meestal vind je ze terug. Met hun gekleurde voorplatten zijn ze als speelkaarten, als foto’s die voortdurend door je handen gaan en die, in je geest, voor altijd wisselende verbindingen, wisselende herinneringen en een wisselende identiteit zorgen.

2731

2011-12-31T09:04:00.000+01:00

De Panne - 110708

gisteren en vandaag 365

2011-12-31T09:02:00.002+01:00

Van gisteren wil ik onthouden dat ik aangename ontmoetingen had met T., C., G. en T. en uiteraard ook met S., die mij in alles wat ik hier en elders doe steunt en aanmoedigt.

Vandaag sluit ik deze reeks af en moet ik voornemens maken voor het volgende jaar.

Vanaf morgen mag ik niet vergeten zijn welke die voornemens waren.

mirage 53

2011-12-30T22:01:00.001+01:00

090820

ondertussen in brugge 173

2011-12-30T21:59:00.000+01:00

2730

2011-12-30T09:16:00.003+01:00

De Panne - 110708

gisteren en vandaag 364

2011-12-30T09:16:00.000+01:00

Van gisteren wil ik onthouden dat ik vier uur lang een bijzonder gesprek had met Paul Demets, dat F. op het feestje bij S. vertelde dat hij ooit een procedureslag aanging met het Brugs gerecht omdat hij vond dat hij – aangezien het verkeerslicht volgens hem defect was – ten onrechte was vervolgd wegens door het rood fietsen, en dat J. vertelde hoe hij na een uitgeregende uitstap door een ondergelopen landschap in the middle of nowhere in een café terechtkwam dat volhing met Johnny Hallyday-parafernalia en -foto’s – de patron toonde hem trots de foto van zijn idool en hemzelf, gemaakt tijdens een bezoek van la star in zijn etablissement.

Vandaag begin ik met het uitwerken van het interview met Paul Demets. Vanavond komen S. en de kinderen eten.

de dingen 62

2011-12-29T20:22:00.000+01:00

2729

2011-12-29T10:02:00.000+01:00

De Panne - 110709

gisteren en vandaag 363

2011-12-29T10:00:00.002+01:00

Van gisteren zou ik me kunnen herinneren dat ik een digitale voice recorder aanschafte, dat ik in een donkere manège voorbijdravende paarden fotografeerde en dat T. een bijzonder lekker klaargemaakte kip op tafel zette.

Vandaag moet ik mezelf bij elkaar harken en naar Machelen-aan-de-Leie rijden om er dichter Paul Demets te interviewen. Ik hoop er ook het graf van Gerard Reve te kunnen bezoeken.

wolken 271-276

2011-12-28T09:26:00.000+01:00

Michel Houellebecq, Platform

271
Als ze naar buiten ging kon ze niet meer languit in het gras gaan liggen en haar gedachten laten afdwalen met de wolken of laten meevoeren door het water van de beek. (51)

272
Algauw zou de zon door de ochtendwolken breken, het zou snel warm beginnen te worden. (53)

273
Ik herinnerde me vooral de loodgrijze, zeer laaghangende wolken en de volstrekte stilte van het gebergte. (80)

274
Op dat moment drong de zon tussen twee wolken door en verlichtte haar voorzijde. (188)

275
De wolken losten geleidelijk op, de heldere vlakken werden steeds groter. (189)

276
Wanneer Valérie er niet was, bestond mijn voornaamste afleiding erin de beweging van de wolken gade te slaan door het grote raam. (253)

wolken 270

2011-12-28T09:23:00.000+01:00

Toni Morrison, Jazz

270
Zo zag haar lust eruit: magnetisch, doelgericht en als een publiek geheim net onder het wolkendek. (74)

2728

2011-12-28T09:14:00.001+01:00

De Panne - 110709

gisteren en vandaag 362

2011-12-28T09:13:00.000+01:00

Van gisteren zou ik kunnen onthouden dat ik me onderdompelde in het heel specifieke, nogal beklemmende taaluniversum van Paul Demets en dat ik S. en haar collega’s S. en M. op een nespresso trakteerde.

Vandaag bereid ik het interview van morgen met Paul Demets voor. Vanavond zijn we te gast bij T.

2727

2011-12-27T07:28:00.000+01:00

Vernissage in galerie 44 - 110715

gisteren en vandaag 361

2011-12-27T07:21:00.002+01:00

Van gisteren wil ik mij herinneren dat ik zag hoe in de Elizabethlaan de krokussen al uitkomen, en dat ik voor het eerst samen met S. een ritje maakte op onze nieuwe fietsen.

Vandaag lees ik de bundel De bloedplek van Paul Demets.

2726

2011-12-26T10:07:00.000+01:00

J. - 110715

gisteren en vandaag 359

2011-12-26T10:04:00.002+01:00

Van gisteren wil ik onthouden dat ik in de weiden rond Damme duizenden ganzen zag, dat ik het negende verhaal van Livret de famille van Patrick Modiano las (het verhaal dat begint met de vraag: ‘Ai-je tellement changé depuis le temps où je séjournais à Lausanne, canton de Vaud?’), dat S. al het mogelijke deed om haar kinderen een mooi kerstfeest te bezorgen en dat D. dringend een zaakbehartiger nodig heeft.

Vandaag begin ik met de voorbereiding van het interview dat ik binnen een paar dagen heb met Paul Demets. We gaan ook langs bij mijn moeder voor kerst en vanavond komen de kinderen eten.

2725

2011-12-25T14:05:00.000+01:00

P. - 110715

gisteren en vandaag 358

2011-12-25T14:00:00.000+01:00

Van gisteren wil ik onthouden hoe blij C. was met de foto die ik haar gaf, en T. met de sokken en handschoenen.

Vandaag keren we terug naar Brugge om er deze avond het kerstfeest te vieren op de Eikenberg.

wolken 264-269

2011-12-24T10:44:00.000+01:00

Adriaan Morriën, Het kalfje van de gnoe

264
In haar haren draalden, smolten nog vlokken, schitterden druppels, haar wangen bloosden en haar voorhoofd, haar wangen leken minder blank, schenen vaal tegen de onstuimige achtergrond van wolken en vlokken. (53)

265
Hij rook haar geur, voor het eerst, jubelde het in hem, een licht meisjesparfum, maar ook die geur rook hij pas achteraf. Tegelijk werd alles om hem heen nuchter: het perspectief van de straat, de huizen met hun deuren en vensters, en achter de vitrages de schemerige nietigheid van de interieurs. En ook de wolken werden nuchter. En de beweging van de wolken in de hemelruimte werd een slaafse handeling. (92)

266
De hemel hing bewolkt, de vertrouwde wijdgespreide belichting van de straat bleef onveranderd. (94)

267
Ik keek door het raam naar de teerbewolkte najaarshemel die nauwelijks in beweging was. (97)

268
Het was een donkere avond, zo donker als ik het mij alleen uit de oorlogstijd herinnerde, wanneer de maan niet scheen en ook de sterren achter de wolken schuilgingen, zodat de stad van het geringste schijnsel verstoken bleef. (118)

269
Anderzijds is de mens het enige wezen dat ook werkelijk wakker kan zijn, want het dringen van de natuur, het drijven van de wolken, de val van het zonlicht, de architectuur van onze steden, de schijnbare stelligheid van onze landschappen, onze muziek, onze boeken – alles is in een diepe slaap begrepen waaruit het door ons zienderogen moet worden gewekt. (133)